Morales ziet ‘coup’

woordenstrijd Links in de regio spreekt van staatsgreep in Bolivia.

Zowel binnen als buiten Bolivia is maandag een woordenstrijd losgebarsten over het gedwongen vertrek van president Evo Morales. Te midden van aanhoudende protesten tegen veronderstelde verkiezingsfraude, kondigde de linkse leider zondag zijn aftreden af stortte zijn land daarmee in een machtsvaccuüm nu er geen grondwettelijke opvolger is.

Volgens Morales is hij slachtoffer geworden van een „staatsgreep door leger, politie en politiek”. Via Twitter klaagde hij dat hij, zijn familie en ministers geïntimideerd en bedreigd werden door oppositie-aanhangers. Ook stelde hij dat er een illegaal arrestatiebevel tegen hem zou bestaan. Door justitie werd dit later erkend.

Ook andere linkse leiders in de regio spreken van een coup. Niet alleen socialistische bondgenoten in Cuba, Nicaragua en Venezuela, maar ook de vrijdag vrijgekomen Braziliaanse ex-president Lula, de nieuwgekozen Argentijnse president Alberto Fernández zien een militaire putsch.

De linkse Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador sprak ook van een coup, maar prees tegelijkertijd het besluit van Morales om „af te treden en zo levens van burgers niet in gevaar te brengen”. Hij bood Morales ook asiel aan, mocht hij dat willen. Vooralsnog lijkt de afgetreden president zich nog in het land te bevinden, waarschijnlijk in de Chapare-streek, waar hij zijn eerste stappen als vakbondsman en politicus zette.

Oppositiepoliticus Carlos Mesa, bij de eerste verkiezingsronde op 20 oktober de directe rivaal van Morales, stelde maandag dat niet het leger, maar „een volksopstand” de president verjaagd heeft. De hoogste militair van het land, generaal Williams Kaliman, riep Morales zondag weliswaar op af te treden. Maar, stelde Mesa, van een staatsgreep is geen spraken, want het leger is niet de straat opgegaan „omdat ze levens wilde sparen”.

De Organisatie van Amerikaanse Staten, die zondag na een hertelling de vermoedens van verkiezingsfraude onderschreef, riep maandag op tot „rust en respect voor de wet”. Ook roept het op om functionarissen die betrokken waren bij het veronderstelde stembusgesjoemel te vervolgen.

Volgens de landenclub zou de Boliviaanse volksvertegenwoordiging zo snel mogelijk in spoedzitting bijeen moeten komen om een nieuw staatshoofd te kiezen. Alle mogelijke opvolgers die Morales volgens de grondwet zouden kunnen opvolgen, traden tegelijkertijd met hem terug.

Een interim-president zou het land moeten leiden tot er nieuwe verkiezingen gehouden zijn. Bolivia kende vorige eeuw meerdere juntas en een reeks aan staatsgrepen, maar vandaag de dag zou de regio een militair bewind niet meer erkennen.