De Volksbank voorlopig nog niet geprivatiseerd

Onder meer vanwege de lage rente wil minister Wopke Hoekstra voorlopig wachten met de privatisering van de Volksbank, schrijft hij in een Kamerbrief.
Het hoofdkantoor van de Volksbank.
Het hoofdkantoor van de Volksbank. Foto Koen van Weel/ANP

De Volksbank, die tijdens de crisis in 2013 werd genationaliseerd, blijft voorlopig nog in handen van de Nederlandse staat. Het gaat goed met het bankdeel van het voormalige SNS Reaal, maar er is meer tijd nodig om een besluit te nemen over de toekomst van de bank. Dat schrijft minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) maandag in een brief aan de Tweede Kamer.

Hoekstra wil wachten met privatisering omdat De Volksbank door haar relatief grote spaar- en hypotheekportefeuille kwetsbaar is voor de renteontwikkelingen. Vooral de lage rentes spelen een belangrijke rol bij het besluit. Hierdoor staat er druk op het rendement van de bank.

De komende tijd moet De Volksbank volgens Hoekstra andere inkomsten vinden voordat er overgegaan kan worden tot verzelfstandiging. Ook moet de bank verder snijden in de kosten en haar bedrijfsmodel optimaliseren. De NLFI, die de aandelen in genationaliseerde financiële instellingen in Nederland beheert, komt volgend volgend jaar met een nieuwe rapportage over de bank.

Lees ook: Wie wil er nog betalen voor een veilige publieke bank?

Hoekstra wil dat de Volksbank uiteindelijk weer wordt geprivatiseerd, maar wil vooral voorkomen dat de bank binnenkort opnieuw financiële steun nodig heeft. Hoekstra:

„In elk toekomstscenario dient de bank voldoende wendbaar, weerbaar en schokbesteding te zijn, zodat de bank, ook ten tijde van crises, zonder nieuwe steun van de overheid zichzelf kan financieren.”

Publiek alternatief

Hoekstra kijkt ondertussen al naar de toekomstopties. Daarbij schrijft hij ook rekening te houden met „mogelijkheden om invulling te geven aan het borgen van het maatschappelijke karakter van de bank na verzelfstandiging”. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) adviseerde begin dit jaar naast alle commerciële banken een publiek alternatief op te richten.

De Tweede Kamer heeft erop aangedrongen dat niet alleen het maximaliseren van de winst bij de Volksbank vooropstaat. Donderdag wordt er in de Tweede Kamer gedebatteerd over de toekomst van de bank. Een woordvoerder van GroenLinks noemt de brief van Hoekstra verstandig. Hij verheugt zich op het debat van donderdag. Ook PvdA’er Henk Nijboer is blij met uitstel. „Dat wordt dan dus doorgeschoven naar een volgend kabinet.”

Roald van der Linde van de VVD zegt bang te zijn dat als er nu niets gebeurt „de Volksbank straks juist helemaal niet lean & mean is, zoals de bedoeling was, en dan echt onverkoopbaar is”. Verkoop blijft de beste oplossing, vindt hij. „Er zit nog altijd 1 miljard aan overheidsgeld in.” Kijkend naar het rapport van de NLFI, waar de brief van de minister grotendeels op gebaseerd is, zit een beursgang er volgens Van der Linde niet in. „Maar er zijn volgens mij genoeg gegadigden voor een strategische verkoop.” Van der Linden had nu al wel een strategische beslissing verwacht van de minister.

Het CDA is voor een coöperatieve bank – een soort nieuwe Rabobank dus. De Volksbank zelf wil een model waarbij aandeelhouders weinig te zeggen hebben. Beide opties ziet de VVD niet zitten. „Ik vind het prima om naar een bank zonder fratsen te gaan, zo lang het spaargeld maar veilig staat.”

De Volksbank zelf zegt het in een verklaring eens te zijn met het besluit van minister Hoekstra:

„Vooral de aanhoudend historisch lage renteomgeving maakt een privatisering in deze tijd complex. Om die marktomstandigheden het hoofd te bieden, werken wij doorlopend aan verschillende initiatieven die verder bijdragen aan onze langetermijnwaardecreatie. Uiteraard zoeken we daarbij de juiste balans tussen enerzijds de maatschappelijke rol en anderzijds het bedrijfsmatige perspectief.”

M.m.v Philip de Witt Wijnen