Crisisoverleg bij VVD over stikstof | IS-kinderen zijn voorlopig nog niet terug

De Haagse Stemming Met Mark Rutte, Cora van Nieuwenhuizen en Siebe Riedstra. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!
De Haagse Stemming

De VVD wil de snelheid op snelwegen niet verlagen, maar het kabinet ziet dat als enige reële optie. Een ontsnappingsroute in de uitspraak over het terughalen van IS-kinderen. En kan de Tweede Kamer er nog op vertrouwen dat de informatie van het ministerie van Justitie juist is?

ONTSNAPPINGSROUTE: Gaan er binnenkort Nederlandse ambtenaren naar Syrië om IS-kinderen op te halen? Tot nu toe zag het kabinet dat niet zitten – te gevaarlijk – maar de rechter oordeelde gisteren dat Nederland moet proberen om de kinderen terug naar Nederland te halen. Het is nog maar de vraag of er ook echt kinderen teruggehaald gaan worden. ChristenUnie en D66 willen wel, maar VVD en CDA blijven mordicus tegen. En de uitspraak lijkt een ontsnappingsroute te hebben: er mogen geen onacceptabele veiligheidsrisico’s worden genomen. Toch zullen VVD en CDA er niet zo makkelijk mee wegkomen. De Verenigde Staten boden eerder al aan om te helpen om Nederlandse vrouwen en kinderen op te halen. De rechtbank noemde die optie expliciet: alle mogelijkheden, ook de hulp van Amerikanen, moeten worden aangegrepen. Een andere optie: hoger beroep. Of de staat daadwerkelijk verder gaat verder procederen, is onduidelijk – de VVD hoopt daar in elk geval wel op.

STIKSTOFIMPASSE: Premier Mark Rutte kon gisteren nog niet op het vonnis reageren – hij had nog niet de tijd gehad de uitspraak te bestuderen. „Ik heb net vier uur in de stikstof gezeten”, stelde hij. Dat dossier slurpt de nodige tijd op; Den Haag wacht al een tijd op de oplossingen van het kabinet maar er wordt nog altijd gerekend. De Volkskrant schrijft dat het kabinet maar één serieuze optie heeft: het verlagen van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur in heel Nederland. Ook dat is maar een deel van de oplossing. In Brabant, Gelderland en Overijssel is de opbrengst vrij groot, in de Randstad is die nihil – daar zijn nauwelijks wegen waar 130 gereden mag worden. Vandaag of morgen zouden de oplossingen gepresenteerd moeten worden. Later komt het kabinet nog met langeretermijnoplossingen, zoals ander veevoer.

VROEMPARTIJ: De andere coalitiepartijen vrezen nog voor de steun van de VVD, schrijft De Telegraaf. Ook al omdat het een VVD-minister is die de borden langs de snelweg moet vervangen – Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. Om de VVD wat tegemoet te komen, wordt er daarom nog gekeken of de maximumsnelheid ’s nachts wel 130 kilometer per uur kan blijven. Maandagavond kwam de VVD-fractie bij elkaar om de plannen te bespreken. De krant hoorde „lachsalvo’s”, maar de stemming was „alles behalve vrolijk”: zelfs de dreiging van een kabinetscrisis zou zijn besproken. Een Kamerlid heeft het over „politieke zelfmoord”. Het CDA lijkt zich wel neer te leggen bij de maatregel.

BEWINDSPERSOON VS AMBTENAAR: Kunnen bewindspersonen op het ministerie van Justitie en Veiligheid hun ambtenaren nog vertrouwen? En kan de Tweede Kamer er van op aan dat de informatie van het ministerie juist is? Die vragen worden in Den Haag steeds nadrukkelijker gesteld. Vorige week bleek dat ambtenaren bewust een toelichting op criminaliteitscijfers van asielzoekers uit een rapport schrapten – dat leidde uiteindelijk tot het aftreden van staatssecretaris Mark Harbers (VVD). Er is een waslijst aan verkeerde informatie naar de Kamer gestuurd, van de ‘bonnetjesaffaire’ tot de zaak-Wilders. De steun voor voor secretaris-generaal Siebe Riedstra brokkelt dan ook langzaam af. Hij verloor afgelopen tijd zijn secondant Ronald Barendse (die had tegen afspraken in zelf het ambtelijk lek in de WODC-affaire gezocht) en directeur-generaal Anita Vegter (die rechter werd). Het is maar de vraag of het vertrek van deze topambtenaren iets oplost. De snelle doorloop van top-ambtenaren, zo waarschuwt NRC-redacteur Mark Lievisse Adriaanse, leidt tot verlies van institutioneel geheugen – wat weer tot nieuwe kwesties kan leiden.

TOESLAGEN: Kleine aanpassingen helpen niet, het hele toeslagenstelsel moet op de schop. Dat is de conclusie van een onafhankelijke werkgroep van ambtenaren die de problemen met toeslagen onderzocht. Huishoudens raken steeds vaker in de problemen omdat ze te veel toeslag hebben ontvangen, en die dan moeten terugbetalen. Dat systeem vergroot juist de onzekerheid van huishoudens die toch al in een moeilijke situatie zitten. Het stelsel gaat uit van voorspelbaarheid, terwijl inkomens door de opkomst van flexwerkers juist steeds moeilijker te voorspellen zijn. De werkgroep draagt vijf oplossingen aan binnen het stelsel - waarin bijvoorbeeld de toeslag niet als voorschot wordt uitgekeerd, maar pas achteraf wordt toegekend. Dat heeft ook grote nadelen, omdat mensen geen geld krijgen op het moment dat ze het nodig hebben. Begin volgend jaar komt een tweede rapport, waarin wordt gekeken hoe het stelsel op de schop kan.

QUOTE VAN DE DAG

Ja, ik denk dat Thierry Baudet voor sommige mensen die rol vervult. Dat ze hopen dat hij iets terugbrengt van een culturele glorie die in hun ogen verloren is gegaan. Maar op links had Jesse Klaver bij de vorige verkiezingscampagne ook die uitstraling.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers ziet dat kiezers verlangen naar sterke leiders.