Postbode Jesper en de Kerstman, uitgelicht door de studio van de Spaanse animator Sergio Pablos.

Foto Netflix

Interview

Animatieregisseur Sergio Pablos: ‘Handgetekend hoeft niet ouderwets te zijn’

Animatiefilm De Spaanse animator Sergio Pablos zag dat 2D-animatiefilms het steeds vaker aflegden tegen 3D. Met ‘Klaus’ probeert hij de handgetekende film nieuw leven in te blazen.

De Spaanse animator Sergio Pablos laat in Klaus niet alleen een afgelegen eiland een metamorfose ondergaan, hij zorgt tegelijkertijd met zijn kerstfilm voor een impuls in de 2D-animatie. Het met de hand getekende Klaus lijkt 3D, maar is het niet. Via het speciale gebruik van licht en kleur krijgen karakters diepte en volume zoals in een 3D-film, terwijl de nostalgie van een handgetekende film bewaard blijft.

Pablos maakte ooit carrière bij Walt Disney (Hercules, Tarzan) en richtte in 2004 zijn eigen animatiestudio op in Madrid, Sergio Pablos Animation Studios (SPA). Hij brak echt door als een van de scenaristen van Despicable Me. De film van Universal Studios groeide in 2010 uit tot een kassucces. Ondertussen zag de Madrileen echter tot zijn spijt dat 2D het steeds vaker ging afleggen tegen nieuwere digitale technieken. „Mensen wilden iets nieuws”, legt Pablos uit.

De tekenaar ontvangt zijn bezoek in de SPA Studios, waar tientallen tekenaars achter beeldschermen aan het werk zijn. Pablos koesterde lang de hoop dat grote spelers als Walt Disney of Pixar de handgetekende animatiefilm weer tot leven zouden wekken. „Tevergeefs”, stelt hij, „Er gebeurde niets en langzaam zag ik deze bedrijfstak afsterven. Vele tekenaars maakten noodgedwongen een overstap naar 3D. Dat deed pijn. Op een dag keek ik in de spiegel en zei ik: ‘Dan ga ik het zelf doen.’” Pablos zette groots in met een project waarbij in totaal meer dan driehonderd mensen betrokken zijn.

Hij wilde bewust de limieten van het traditionele 2D-medium opzoeken en nieuwe technieken ontwikkelen, vertelt hij. De precieze technische details wil hij geheimhouden, maar wat hij ontwikkelde is een mix van ouderwets tekenen en de modernste computergestuurde hulpmiddelen. Daarvoor werkt hij samen met de makers van de Toon Boom Harmony-software. Hij slaagde erin een handgetekende animatiefilm te maken waarbij schaduwen en licht zich voortdurend aanpassen aan hun omgeving. Dat zorgt voor diepgang en dynamiek. Daardoor komen karakters als de Kerstman, postbode Jesper en schooljuffrouw Alva in de film meer tot leven dan in traditionele 2D-animatities, meent hij.

De verschillende verhaallijnen spelen zich af tegen veelal bewegende achtergronden en veranderen voortdurend van kleur. Met het licht wordt een psychologisch spel gespeeld: sombere delen van het verhaal spelen zich af in de schaduw en positieve scènes worden letterlijk uitgelicht.

Om te verwezenlijken wat Pablos voor ogen had moesten de makers meer dan honderdduizend frames met de hand tekenen. De Poolse artdirector Marcin Jakubowski lacht als het monnikenwerk ter sprake komt. „Een tekenaar kan maximaal drie seconden per week halen. Als een film negentig minuten duurt kun je uitrekenen hoeveel werk daarin zit. Toen ik voor het eerst met dit project in aanraking kwam, was mijn zoon net geboren. Hij is nu acht.”

Voor het maken van Klaus werden uit 22 verschillende landen – van Noorwegen tot het Chileense Paaseiland – tekenaars gevonden. Jakubowski wordt gezien als het brein achter de nieuwe interactieve lichttechniek die letterlijk op de karakters wordt geprojecteerd. „Er is lang niet meer geïnvesteerd in animatiefilms. Ik denk dat we nu een andere standaard neerzetten waardoor 2D letterlijk glans krijgt.” Jakubowski voegt nog toe dat de kijker het waarschijnlijk niet eens zal opvallen. „Die volgt gewoon het verhaal.” Maar wie na Klaus een oude 2D-animatiefilm zou kijken, ziet hoe de film van Sergio Pablos zich onderscheidt.

Niet iedereen geloofde in deze nieuwe technieken. Toen in 2015 de eerste testen aan andere studio’s werden getoond, zagen velen het project als te risicovol. Netflix had er wel vertrouwen in en investeerde twee jaar geleden in de film, die vanaf 15 november te zien zal zijn. De streamingdienst presenteert Klaus als de eerste animatiefilm uit eigen huis.

Pablos schreef samen met Zach Lewis en Jim Mahoney het script van het kerstverhaal met de Scandinavische Jesper in de hoofdrol. De verwende jongen wordt door zijn rijke vader voor straf naar het afgelegen eiland Smeerenburg gestuurd om er een postkantoor te openen. Pas als er zesduizend brieven zijn verstuurd mag hij terugkeren. Dat lijkt een onmogelijke opgave in het teneergeslagen oord, waar norse bewoners van alles doen behalve brieven schrijven.

Het verhaal krijgt een wending als Jesper een bijzondere figuur ontdekt die zelf speelgoed maakt. Jesper slaagt erin kinderen massaal brieven te laten schrijven aan deze kerstman in ruil voor een cadeautje. De Kerstman krijgt zo een heuse ‘origin story’. Pablos: „Ik geloof er wel in dat vele mensen samen met kleine gebaren iets groots kunnen veranderen. Dat is een mooie kerstboodschap toch?”

Klaus is vanaf 15 november op Netflix te zien.