Song of the South is te controversieel voor Disney+

Racisme Song of the South verschijnt niet op de streamingdienst van Disney. Een nieuw seizoen van de podcast You Must Remember This onderzoekt de controversiële film.
Een poster van de film Song of the South (Disney, 1946).
Een poster van de film Song of the South (Disney, 1946).

„Zip-a-dee-doo-dah, Zip-a-dee-ay! My oh my, what a wonderful day!” Op Spotify en YouTube zijn tientallen versies van ‘Zip-a-Dee-Doo-Dah’ te vinden. Onder anderen Doris Day, The Jackson 5 en Miley Cyrus (als haar Disney-alter ego Hannah Montana) maakten covers van het Oscarwinnende liedje. De speelfilm waar ‘Zip-a-Dee-Doo-Dah’ in zit zal minder mensen iets zeggen. En dat wil Disney graag zo houden.

Terwijl de volledige bibliotheek van het bedrijf op Disney+ staat, blijft Song of the South (Melodie van het zuiden) in de kluis. De muzikale film, een mix van live action en animatie, werd voor het eerst uitgebracht in 1946 en speelt zich af op een plantage in het zuiden van VS, net na de afschaffing van de slavernij. De oudere, zwarte arbeider Oom Remus vertelt een wit jongetje verhalen over Broer Konijn en zijn dierenvrienden.

Racistische film

Vanwege het racistische karakter wordt Song of the South de meest controversiële film uit de geschiedenis van het bedrijf genoemd. In een nieuw seizoen van de uitstekende filmpodcast You Must Remember This beantwoordt journalist Karina Longworth de belangrijkste vragen over de film, terwijl ze ook een aantal mythes weet door te prikken.

De podcast van Longworth gaat over „de geheime en vergeten geschiedenis” van Hollywood in de twintigste eeuw. Sinds 2014 vertelt ze over prikkelende schandalen, machtige producers en (vergeten) sterren. Haar research is altijd zeer grondig en ook in de eerste drie afleveringen van dit seizoen stelt ze niet teleur. Het gaat over veel meer dan Song of the South alleen, ze plaats alles in een historische context: de geschiedenis van racisme in de VS en de manier waarop Afro-Amerikanen werden geportretteerd in de entertainmentwereld. Zo legt ze uit hoe de film voortkomt uit de traditie van de negentiende-eeuwse minstrel shows, theater waarin witte mensen in blackface op karikaturale wijze zwarte personages speelden.

Oom Remus wordt gespeeld door een zwarte acteur (James Baskett), maar veel stereotype kenmerken zijn behouden. Verder bestaat Remus eigenlijk alleen om de witte jongen dingen te leren, hij staat volledig in dienst van hem. Ook schetst de film, gebaseerd op de verhalen van Joel Chandler Harris, een romantisch beeld van het leven op een plantage.

Kritiek is al oud

Begrijpelijk dat Disney hier de vingers anno 2019 niet aan wil branden. De podcast citeert topman Bob Iger, die in 2011 zei dat de film tegenwoordig te gevoelig ligt: „Het zou niet in het belang van onze aandeelhouders zijn om de film terug te brengen, ook als er financieel gewin zou zijn”.

Maar de podcast maakt duidelijk dat de film niet alleen met de ogen van nu problematisch is. Meteen na de première klonk al kritiek. Protesten van activisten brachten echter weinig teweeg, ook omdat de film eerst geen groot succes was. Pas later, toen Song of the South opnieuw werd uitgebracht in bioscopen in de VS, begon de kassa echt te rinkelen.

De podcast gaat ook in op andere boeiende aspecten van het maakproces. De keuze van Walt Disney om echte acteurs te combineren met tekenfilmfiguren bleek vooral om kostenbesparing te draaien, live action was veel goedkoper dan animatie. Na een laatste rerelease in 1986 verdween de film in de VS definitief van het toneel. Bepaalde aspecten en personages leveren Disney echter nog altijd geld op: Broer Konijn en Bruin Beer zijn er nog steeds en een op de film gebaseerde attractie, Splash Mountain, is te vinden in meerdere Disneyparken.

You Must Remember This: Six Degrees of Song of the South
Via Spotify, Stitcher en youmustrememberthispodcast.com.