Iedereen wil weten: welke kleur hebben de pieten dit jaar?

Sinterklaasjournaal Voor het eerst sinds 1952 verschijnt Zwarte Piet niet meer op televisie. In het eerste Sinterklaasjournaal van dit jaar was zelfs geen enkele piet te bekennen.

Screenshot van het Sinterklaasjournaal met John van den Heuvel als agent en Rachel Rosier als verslaggever.

Screenshot van het Sinterklaasjournaal met John van den Heuvel als agent en Rachel Rosier als verslaggever.

In het eerste Sinterklaasjournaal van dit jaar verschenen maandagavond helemaal geen pieten. Geen zwarte pieten, maar ook geen roetveegpieten. Presentatrice Dieuwertje Blok kan geen contact krijgen met de stoomboot, dus blijven ze nog even buiten beeld. Kan de intocht van Sinterklaas zaterdag wel doorgaan, vraagt zij zich af. Volgens een onderbroken telefoongesprek met de Sint is de stoomboot immers nog niet uit Spanje vertrokken.

Vrees voor radicalisering pro-Pieten

Dat de pieten buiten beeld blijven, is een kleine plaagstoot aan de vele volwassen kijkers die naar het kinderprogramma kijken om te weten wat voor kleur de pieten dit jaar zullen hebben. Eerder kondigde omroep NTR aan dat in het Sinterklaasjournaal voortaan louter roetveegpieten zullen optreden. Voor het eerst sinds 1952 verschijnt Zwarte Piet niet meer op televisie. Dat is goed nieuws voor de tegenstanders, die hem zien als racistische karikatuur, en slecht nieuws voor de voorstanders, die hem zien als nationaal erfgoed.

Het verhitte Zwarte Pietdebat is hoe dan ook goed voor de kijkcijfers: sinds Zwarte Piet in 2012 een controversieel figuur werd, is het aantal kijkers van het Sinterklaasjournaal gestegen van gemiddeld 700.000 naar 1,2 miljoen kijkers. De nieuwe kijkers zijn vooral volwassenen.

De protesten van voor- en tegenstanders die buiten het Sinterklaasjournaal plaatsvinden, lijken ook tot het programma te zijn doorgedrongen. In de eerste aflevering van dit jaar zit een sikkeneurige man van de Actiegroep Piet Zwart, in wie de oudere kijkers cabaretier Youp van ’t Hek kunnen herkennen. Deze activist blijkt echter niet per se voor Zwarte Piet te zijn, maar tegen het feit dat de pepernoten zo vroeg in de winkel liggen. Er is ook nog brand in het Pietenhuis. De agent die in beeld verschijnt, wordt gespeeld door John van den Heuvel, misdaadverslaggever. In het Sinterklaasjournaal figureren van oudsher tientallen bekende Nederlanders.

Sinds 1952, één jaar na de introductie van de televisie in Nederland, verschijnt Sinterklaas al op tv. Aanvankelijk bleef dit beperkt tot een registratie van de jaarlijkse intocht, maar sinds de jaren zeventig kwamen daar sinterklaasfilms en -series bij. Sinterklaas verdween hierin naar de achtergrond, de hoofdrol was voor de pieten.

Ter geruststelling: dat het feest niet door dreigt te gaan, behoort tot de stijlvaste dramaturgie van het programma. Dat de pieten niet verschijnen in de eerste aflevering, is ook al eerder vertoond. Volgens Sinterklaas komt uiteindelijk alles altijd weer goed.

Hoe Zwarte Piet van tv verdween pagina C4-5