De rechtse macho die het verzet tegen Bolivia’s ‘dictator’ aanvoert

Luis Fernando Camacho Nu het al weken onrustig is na de omstreden ‘herverkiezing’ van de linkse president Evo Morales, komt een jonge advocaat bovendrijven als nieuwe oppositieleider.

Luis Fernando Camacho
Luis Fernando Camacho Foto Juan Carlos Torrejon/EPA

Zijn bijnaam is ‘El Macho’ en hij draagt steevast een zwart basketbalpetje met het logo van zijn oppositiegroep. Ondernemer en advocaat Luis Fernando Camacho (40) is uitgegroeid tot hét gezicht van de hevige en soms gewelddadige protesten in Bolivia, waarbij dit weekeinde ook de politie zich afkeerde van de linkse president Evo Morales en met betogers de straat op ging. Wie is deze tot voor kort nogal onbekende, maar radicale voorzitter van het rechtse burgercomité Pro Santa Cruz?

Lees ook dit nieuwsbericht over de muitende politie in Bolivia

Camacho maakt furore nu het al weken onrustig is in Bolivia sinds de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, op 20 oktober. President Morales claimde na een chaotische uitslagenavond al in de eerste ronde gewonnen te hebben, terwijl de oppositie hem beschuldigde van fraude. Daags na deze omstreden stembusgang verzamelde Camacho zijn aanhang in de zakenstad Santa Cruz. In dit oppositiebolwerk wonen met name nazaten van Spaanse kolonisten en mestiezen.

Camacho’s eigen, deels inheemse wortels liggen in Cochabamba, dat bekendstaat als een regio met zeer strijdlustige mensen, onder wie veel cocatelers. Hoewel de inwoners van Santa Cruz hem al langer kennen als president van het burgercomité, kreeg Camacho pas de afgelopen weken grote landelijke bekendheid met zijn scherpe toon richting Morales. De ‘dictator’, zoals hij hem steevast noemt, moet zo snel mogelijk aftreden en er moeten nieuwe verkiezingen komen. De bevolking moet de president hiertoe dwingen door het land plat te leggen en straten en grenzen te blokkeren, stelt de uitgesproken Camacho.

Omstreden vierde termijn

Het is een oproep die aanslaat. Dagelijks zijn er hevige protesten en Morales lijkt steeds meer grip te verliezen. Dat Morales deze zondag na een hertelling gehoor gaf aan een oproep van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) om nieuwe verkiezingen te houden, zal niet voor alle betogers volstaan. „Morales had zich helemaal niet verkiesbaar mogen stellen, maar een dictator wil niet van zijn troon gestoten worden”, verwoordt Camacho de onvrede.

Hij doelt op het referendum, in 2016, waarin de bevolking Morales’ verzoek afwees om voor een vierde termijn te mogen gaan. De president – sinds 2006 aan de macht – legde die uitslag naast zich neer. Hij stapte naar het Hooggerechtshof waar hij de rechters op zijn hand heeft en kreeg via hen alsnog toestemming zich kandidaat te stellen.

Lees ook: Bezorgen inheemsen Evo Morales nog een termijn?

De 40-jarige Camacho wordt in Bolivia wel vergeleken met de Venezolaanse oppositieleider Juan Guaidó. Die riep zich begin dit jaar uit tot interim-president van Venezuela en stuurt sindsdien aan op het vertrek van de Venezolaanse autocraat Nicolás Maduro, een ideologische geestverwant van Morales. Beide oppositiefiguren zijn jong, rechts en vrijwel uit het niets opgekomen.

Camacho groeide op in een ondernemersfamilie, studeerde rechten aan de Universiteit van Barcelona en bekleedde al op jonge leeftijd verschillende functies bij rechts-radicale jongerenorganisaties. De zeer religieuze Camacho werkte zich op als tweede vicepresident en vervolgens vicepresident en is sinds 2017 president bij Pro Santa Cruz.

Groot verschil is dat Camacho dus niet verbonden is aan een politieke partij en geen politicus is, en geen buitenlandse steun geniet, zoals Guaidó die wel heeft. Morales riep dit weekend op dat er een coup zou worden voorbereid. Net als Guaidó, die een ‘marionet’ van de VS zou zijn, beschuldigde hij Camacho van een sleutelrol bij deze „vanuit het buitenland aangestuurde coup”.

Mars op presidentieel paleis

Zijn groeiende macht werkt Morales duidelijk op de zenuwen, bleek afgelopen week. Camacho werd toen tegengehouden om vanuit hoofdstad La Paz terug te keren naar Santa Cruz. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken gebeurde dat om zijn „veiligheid te garanderen”,

Dat Camacho nu de rol van oppositieleider opeist en niet presidentskandidaat Carlos Mesa, die 20 oktober de strijd aanging met Morales, zegt veel. Eerder verklaarde Camacho niet meer met Mesa op een lijn te zitten, onder meer omdat hij zelf een hardere aanpak voor ogen heeft. „Mesa heeft genoeg tijd gehad om zich echt bij onze strijd aan te sluiten. Maar hij wil vooral president worden en is er niet op uit om verandering en vrede in dit land te krijgen.”

Maandag wil Camacho mensen mobiliseren in hoofdstad La Paz en met een grote mars richting het presidentieel paleis trekken, waar muitende agenten zaterdag al even de bewaking ophieven. Daar wil hij aan Morales een al opgestelde ontslagbrief aanreiken. „Die mag hij tekenen en dan mag hij opstappen.”