MH17-verdachte wil getuigen – maar alleen in Donetsk

Ex-commandant Volodymyr Tsemach zegt zijn naam te willen zuiveren middels een verklaring aan het Nederlandse onderzoeksteam.

Volodymyr Tsemach in een Oekraïense rechtbank in september, voor zijn uitlevering aan Rusland.
Volodymyr Tsemach in een Oekraïense rechtbank in september, voor zijn uitlevering aan Rusland. Foto Volodymyr Gontar/EPA

MH17-verdachte Volodymyr Tsemach is bereid om mee te werken aan het onderzoek naar de vliegramp. Dat heeft zijn advocaat laten weten. De Oekraïner wil echter alleen verklaren op het grondgebied van de zelfverklaarde ‘Volksrepubliek Donetsk’, waar hij verblijft.

Tsemach was commandant van de luchtafweer van het plaatsje Snizjne, vlak bij de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 de fatale Boek-raket werd gelanceerd. Afgelopen juni werd hij in rebellengebied ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst, maar in september werd hij bij een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland vrijgelaten. Dit gebeurde ondanks een dringend verzoek van de Nederlandse onderzoeksleider Fred Westerbeke om Tsemach in hechtenis te houden.

Verklaringen

Ondanks zijn vrijlating is Tsemach bereid om verklaringen af te leggen, zo laat zijn Russische advocaat Anatoli Koetsjerena weten aan het persbureau Tass. „Hij is erg geschrokken en maakt zich grote zorgen over wat er met hem is gebeurd, maar hij is desondanks bereid om verklaringen aan zowel de Nederlandse als de Oekraïense justitie af te leggen om zijn goede naam te verdedigen”, aldus Koetsjerena. „Maar hij wil dat alleen doen op het grondgebied van de Volksrepubliek Donetsk.”

Tijdens zijn hechtenis heeft Tsemach met Nederlandse en Australische vertegenwoordigers gesproken, zo zei hij eerder in een interview met het Russische persbureau RIA Novosti. Volgens de oud-commandant is hem getuigenbescherming, de Nederlandse nationaliteit en een huis in Nederland aangeboden in ruil voor een verklaring. Tsemach ging daar niet op in. Volgens de oud-commandant heeft het internationale onderzoeksteam JIT geen bewijs tegen hem. „Ik was niet betrokken bij de gebeurtenis. Ik hoorde pas de volgende ochtend over het ongeluk”.

Video-interview

Dat de oud-commandant mogelijk veel kan vertellen blijkt echter uit een video-interview uit 2015, waarin Tsemach lijkt te zeggen dat hij betrokken was bij het afvoeren van de Boek-installatie die vlucht MH17 in 2014 uit de lucht schoot.

Volgens advocaat Koetsjerena is er nog niet gesproken over de manier waarop het Joint Investigation Team (JIT) met Tsemach kan spreken. „Mijn cliënt en ik hebben onze principebereidheid om te verklaren naar buiten gebracht. De rest is onderwerp van onderhandelingen” aldus de advocaat.

De Nederlandse justitie vervolgt vier verdachten (drie Russen en één Oekraïner) voor het neerhalen van MH17, de rechtszaak begint volgend jaar maart. De bekendste verdachte is Igor Girkin, die leiding gaf aan de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. Hij loopt op dit moment vrij rond in Moskou.