Dood van student toont hopeloosheid van Hongkong

Protesten Voor het eerst sinds vijf maanden geleden in Hongkong de demonstraties tegen China begonnen, wordt er een dode gelinkt aan politiegeweld. Vrijdagavond gingen boze burgers daarom de straat op.

Studenten demonstreren in Hongkong vanwege de dood van Alex Chow Tsz-lok (22).
Studenten demonstreren in Hongkong vanwege de dood van Alex Chow Tsz-lok (22). Foto Tyrone Siu / Reuters

„Politie: moordenaars!”, roept mevrouw Lau (60) tegen een groepje van vijf gewone wijkagenten in blauw uniform. „Ik ben zelf een moeder, ik vind het heel erg dat ze kinderen vermoorden”, schreeuwt ze bijna. Ze legt uit waarom ze meeloopt met een demonstratie van zo’n duizend mensen, midden op de dag in het centrum van Hongkong.

Ze denkt dat student Alex Chow Tsz-lok, die afgelopen maandagochtend vroeg van het dak van een parkeergarage naar beneden viel, door de politie van dat dak is geduwd. De 22-jarige Chow overleed op vrijdagochtend aan de verwondingen die hij daarbij opliep. Ze kan niet geloven dat het anders is, want „de politie misdraagt zich steeds erger”.

De vijf agenten die door mevrouw Lau en de anderen worden toegeschreeuwd, druipen snel af. Ze staan machteloos tegen de overmacht en tegen zoveel woede. Maar ze kijken wel verongelijkt.

Nog veel onduidelijk

Over waarom Chow precies van de derde naar de tweede verdieping van de parkeergarage is gevallen, is nog veel onduidelijk. Van de val zijn geen videobeelden. Wel is bekend dat de politie in de buurt bezig was met het opbreken van demonstraties. Daarbij zou ook traangas zijn gebruikt.

De dood van de student leidt op vrijdagavond tot spontane bijeenkomsten door de hele stad. Langs het water dat het eiland Hongkong scheidt van Kowloon, is er een wake. De demonstranten zijn vijf minuten stil, een stilte die wordt doorbroken door een uitbundige licht- en geluidsshow. Die wordt gegeven voor de weinige buitenlandse toeristen die Hongkong bezoeken. Gek genoeg vloekt de muziek van de show niet eens met de herdenking: de herdenking wordt er extra dramatisch door.

Lees ook: Wie het voor Hongkong opneemt, raakt omzet kwijt

Aan de zijkant, een beetje van de demonstranten vandaan, staat Joanna. Ze geeft haar achternaam liever niet. Ze kijkt naar de demonstranten die in stilte een lange rij vormen. In hun handen hebben ze witte bloemen en een kaarslichtje. Wit is de kleur van de rouw onder Chinezen, Ze lopen met chrysanten, rozen en lelies. Ze laten de bloemen en de lichtjes achter ter nagedachtenis van Chow.

Joanna huilt. Niet alleen daardoor valt ze op. Ze draagt geen zwart T-shirt zoals de meesten hier, maar een keurige, lange bruine jas op een beige blouse. Ze heeft accountancy gestudeerd in Engeland en ze is inmiddels 27. „Ik ben woedend”, zegt ze door haar tranen heen. „Ik ben heel kwaad omdat we er niet achterkomen wat er nu precies is gebeurd met de omgekomen student. En we kunnen hem ook niet meer helpen.”

Ze ziet de dood van Chow als een symbool voor de hopeloze situatie waarin heel Hongkong inmiddels is beland. De demonstraties duren nu alweer ruim vijf maanden, en de sfeer wordt almaar grimmiger. „De regering doet niets. Er komt geen eind in zicht, er is geen oplossing”, zegt Joanna, terwijl ze met een tissue haar ogen dept.

Veel mensen klagen over toenemend politiegeweld. Nog meer mensen zijn boos om de passiviteit van de overheid, ook de mensen die niet aan de kant van de demonstranten staan. Er lijkt veel minder woede te zijn dan eerst over het geweld van de kant van de demonstranten. En het openlijk afwijzen ervan, is zelfs onder tegenstanders ongebruikelijk. Ook zij willen hoe dan ook aan de kant van de demonstranten blijven staan.

Nog wel hoop

Jay, een 19-jarige studente journalistiek die haar naam ook niet durft te geven, heeft nog wel wat hoop. „In juni dacht ik dat ik het niet vol zou houden, al dat demonstreren. Maar de politie werd steeds gewelddadiger, en daardoor werd ik steeds kwader”, zegt ze vriendelijk. „Ik denk dat we kunnen winnen als we maar vastberaden genoeg zijn.” En, zo zegt ze ook: „Als we de vrijheid in Hongkong verliezen, dan is dat onze schuld. Dan hebben we er niet hard genoeg voor gevochten.”

De betoging langs het water verloopt vreedzaam en zeer gedisciplineerd, al is de onderhuidse spanning goed te voelen. Politie is er niet te bekennen. Maar niet in de hele stad gaat het zo: op andere plekken in de stad is er op vrijdagavond voor het zoveelste weekend sprake van geweld.