‘Bijna kwart van de ziekenhuizen haalt normen kankeroperaties niet’

Kankerpatiënten zijn in 2018 in achttien te onervaren ziekenhuizen geopereerd. De kwaliteit van de zorg zou echter niet meteen onder druk staan als de behandelnorm niet wordt gehaald.
In totaal voerden achttien ziekenhuizen operaties uit terwijl er te weinig ervaring was.
In totaal voerden achttien ziekenhuizen operaties uit terwijl er te weinig ervaring was. Foto Lex van Lieshout/ANP

Ruim vierhonderd kankerpatiënten zijn vorig jaar geopereerd in ziekenhuizen die te weinig ervaring hebben met die ingrepen, meldt het AD vrijdag. Daardoor was er voor de patiënten een groter risico op complicaties, zoals bloedingen en het achterblijven van kankerweefsel. Dit gebeurde in achttien van de in totaal honderd onderzochte Nederlandse ziekenhuizen.

In totaal zijn 419 patiënten geopereerd in de 18 ziekenhuizen met te weinig ervaring, waarbij aan 21 normen niet werd voldaan, concludeert de krant. Dit kwam het vaakst voor bij operaties van patiënten die blaas-, prostaat- of borstkanker hadden. Het AD onderzocht acht verschillende ingrepen.

Ziekenhuizen moeten aan een afgesproken minimum voldoen om kankeroperaties goed te kunnen uitvoeren. De achterliggende gedachte is dat chirurgen met voldoende ervaring minder vaak fouten maken. Zo is voor blaaskanker afgesproken dat minstens twintig operaties moeten zijn verricht. Bij prostaatkanker moet een ziekenhuis jaarlijks minimaal vijftig operaties uitvoeren.

Als de minima voor het derde jaar op rij niet worden gehaald, wordt gehandhaafd door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Wat de gevolgen dan precies zijn, kon een woordvoerder van de inspectie desgevraagd niet vertellen omdat de inspectie dat per situatie beoordeelt.

Verschillende verklaringen

De achttien ziekenhuizen gaven verschillende verklaringen voor het niet halen van de behandelnormen. Een woordvoerder van het Meander Medisch Centrum in Amersfoort zei tegen het AD dat de norm voor prostaatkankeroperaties niet gehaald werd door „vaak triviale omstandigheden bij het plannen en verplaatsen van operaties”. Bij het VUmc werd het minimale aantal van 35 borstkankeroperaties niet gehaald. Doorgaans worden deze uitgevoerd in het ziekenhuis Amstelland. Toch werden 22 operaties alsnog in het VUmc uitgevoerd, omdat de patiënten in te slechte conditie zouden zijn om verplaatst te worden.

Dat ziekenhuizen niet altijd de behandelnormen halen, bleek al in 2013. Dat was toen nog bij 36 ziekenhuizen het geval. Voormalig minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) zei destijds dat ziekenhuizen moeten stoppen met operaties als ze het afgesproken minimum niet halen. Volgens het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) wordt nu alleen ingegrepen als er signalen zijn dat iets niet in orde is bij een ziekenhuis. De kwaliteit en veiligheid van de zorg staan volgens het IKNL niet meteen onder druk staan als de norm niet wordt gehaald.