Opinie

Ajax naaide ook zichzelf

Frits Abrahams

Chelsea-Ajax was zo’n bijzondere wedstrijd dat je hem later moeilijk van je af kon zetten. Na andere wedstrijden ga ik doorgaans snel over tot de orde van de dag, of nacht, maar hier was iets anders in het geding: rechtvaardigheid. Een groot woord als het om voetbal gaat, maar het recht moet ook op het voetbalveld zijn loop kunnen krijgen. Als het daar al niet lukt, waar dan wel?

Dus discussieerde een aanzienlijk deel van het Nederlandse volk zich de volgende dagen suf aan de eettafel, bij de koffieautomaat of de tapkast. Daarbij werden de door de Ajacieden geuite beschuldigingen vaak klakkeloos overgenomen. Was Ajax „genaaid” of niet? Dat was de kwestie.

Bij Ajax vonden ze uiteraard van wel. „We hebben alles onder controle, maar dan komt er één man en die steelt alles van ons”, zei aanvoerder Tadic. En zijn coach Erik ten Hag: „We kunnen niet anders dan concluderen dat de arbitrage en de VAR een aantal keren in de fout gingen.”

De discussie spitste zich toe op de vermeende handsbal van Joël Veltman bij de stand 4-2 voor Ajax. Daar kantelde de wedstrijd: Veltman en Blind kregen rood, Chelsea benutte de strafschop. Maakte Veltman strafbaar hands? Bekijk het fragment grondig en je ziet een speler die juist hands lijkt te willen voorkomen. Hij beweegt zijn hand naar zijn rug, maar kan niet verhinderen dat de van dichtbij geschoten bal zijn hand raakt.

Het is opmerkelijk hoezeer ook oud-scheidsrechters over dit moment van mening verschillen. Mario van der Ende: „Ik vond het geen strafschop en als je hem wel geeft hoef je niet ook nog geel te geven.” Dick Jol: „De arm van Veltman was op dat moment buiten het lichaam. Hij nam daarmee een risico. De bal werd van richting veranderd en ging daardoor niet meer richting goal.”

Ik heb de tekst van de bewuste spelregel er maar eens bij gehaald, vooral nadat ik tv-voetbalanalist Johan Derksen hoorde zeggen dat hij die tekst niet goed kent. Het bleek de moeite waard, zeker voor een voetbalanalist. Alle onenigheid over de handsbal in het algemeen, en die van Veltman in het bijzonder, is terug te voeren op een vaagheid in de formulering van regel 12.

Volgens een bepaling in deze regel „is het meestal geen overtreding als de bal de hand of de arm van een speler raakt als de hand of de arm dicht tegen het lichaam wordt gehouden en het lichaam niet op onnatuurlijke wijze groter maakt”.

‘Meestal’. Tja. Veltman gaat vrijuit als je deze regel naar letter én geest toepast: hij hield zijn hand dicht tegen zijn lichaam en hij maakte zijn lichaam niet onnatuurlijk groter. Maar door dat rekbare ‘meestal’ ontstaat er toch ruimte voor een andere interpretatie – en in dit geval maakte de Italiaanse scheidsrechter Rocchi daar gebruik van.

In dat opzicht mocht Ajax zich dus met reden genaaid voelen, wat niet wegneemt dat Ajax ook weleens wat zelfkritiek mag tonen. Want het naaide ook zichzelf met gele kaarten en door bij een voorsprong van 4-1 aanvallend te blijven spelen. Het is Ajax eerder overkomen in de halve finale tegen Tottenham Hotspur en het gebeurt soms ook in de eredivisie: uit overmoed de aanval blijven zoeken en de verdediging verwaarlozen. Ajax mist de sluwheid om zo’n wedstrijd „op slot te gooien” of „dood te maken”, zoals voetbalcoaches dat noemen.