Gezondheidsraad bepleit sanering alle nog aanwezige loden waterleidingen

In tienduizenden woningen komt nog water uit een ongezonde loden leiding. Deze zouden beter vervangen kunnen worden.
In de meeste van de 8 miljoen Nederlandse huizen is lood in het drinkwater geen probleem. Voor mogelijk meer dan 250.000 huizen ligt dat anders.
In de meeste van de 8 miljoen Nederlandse huizen is lood in het drinkwater geen probleem. Voor mogelijk meer dan 250.000 huizen ligt dat anders. Foto Rob Engelaar/ANP

Alle loden waterleidingen die nog aanwezig zijn in oude woningen moeten gesaneerd worden. Dat heeft de Gezondheidsraad woensdag geadviseerd aan het kabinet en de Tweede Kamer. Kraanwater met lood erin kan tot allerlei gezondheidsproblemen leiden. Inwoners van 100.000 tot 200.000 woningen lopen mogelijk gevaar, evenals de bewoners van ongeveer 50.000 nieuwbouwwoningen.

Het Nederlandse kraanwater is over het algemeen veilig, benadrukt de Gezondheidsraad. Mede dankzij de vervanging van loden leidingen buiten woningen is de gemiddelde loodinname 1 microgram per liter (µg/l), ruimschoots binnen de normen. Binnen huizen kan het gehalte echter aanzienlijk hoger liggen doordat er nog oude leidingen aanwezig zijn of doordat nieuwe leidingen niet goed zijn doorgespoeld. De Gezondheidsraad bepleit dat er voor de oude leidingen een groot saneringsprogramma wordt opgezet.

Lood kan onder meer leiden tot problemen met het hart- en vaatstelsel of de nieren. Jonge kinderen die in een huis wonen met loden binnenleidingen kunnen daardoor tot vijf IQ-punten verliezen. Bewoners van dergelijke huizen wordt aangeraden de leidingen te vervangen, of flessenwater te gebruiken voor zwangere vrouwen, zuigelingen en jonge kinderen. Wie een nieuwbouwwoning betrekt moet de leidingen goed doorspoelen.

Normen, plannen en voorlichting

De norm is nu nog dat de gemiddelde loodinname niet hoger mag zijn dan 10 µg/l. Omdat inmiddels duidelijk is geworden dat lood waarschijnlijk schadelijker is dan eerder werd gedacht, zou die grens in de Drinkwaterrichtlijn wat de Gezondheidsraad betreft aangescherpt moeten worden naar 5 µg/l.

Volgens de Gezondheidsraad werd de grens van 10 µg/l in 2016 in ongeveer 1 procent van de watermonsters overschreden. De gehalten in oude huizen met loden leidingen kunnen echter oplopen tot 35 µg/l. De waarden voor nieuwbouw zijn soms vergelijkbaar, omdat nieuwe leidingen of kranen ook enige tijd lood afgeven. De Gezondheidsraad schat dat tienduizenden jonge kinderen en duizenden zwangeren er via drinkwater aan lood worden blootgesteld.

De vervanging van de ongezonde leidingen zou kunnen worden meegenomen in de plannen voor verduurzaming van oude huizen, stelt de raad voor. Verder zou het volgens het advies goed zijn om weer actiever voor te lichten over het belang van het goed doorspoelen van de leidingen in nieuwbouw.