Straf voor brandweerlieden die foto’s maakten van reanimatie

Brandweer Amsterdamse brandweerlieden maakten foto’s van een neergeschoten oud-profvoetballer. Eén van de betrokken werknemers is prominent lid van ondernemingsraad.

Foto Lex van Lieshout/ANP

De Amsterdamse brandweer treft disciplinaire maatregelen tegen medewerkers die foto’s hebben gemaakt en verspreid van de reanimatie van de doodgeschoten oud-profvoetballer Kelvin Maynard. Ook moeten zij op bezoek bij basisscholen om in gesprek te gaan over de gevolgen van filmen bij ongelukken.

Dat schrijft de Amsterdamse brandweercommandant Tijs van Lieshout dinsdag aan het bestuur van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. Van Lieshout wil niet zeggen wat de strafmaatregelen inhouden, maar meldt dat het niet om ontslag gaat. De commandant heeft een geanonimiseerde samenvatting van een extern onderzoeksrapport openbaar gemaakt. Hij wil geen aanvullende vragen van NRC beantwoorden.

Bronnen binnen de organisatie bevestigen dat één van de betrokken brandweerlieden een prominent lid is van de ondernemingsraad (OR). Het gaat om oud-voorzitter Barry Douma, die al jarenlang optreedt als spreekbuis van de uitrukdienst. Hij heeft aan de korpsleiding en onderzoekers van bedrijfsrecherchebureau Pinkerton toegegeven foto’s te hebben genomen in de buurt van de reanimatie. Dit geldt ook voor een leidinggevende binnen de brandweer.

Van Douma is niet vastgesteld dat hij foto’s in de Whatsappgroep van de kazerne zou hebben gedeeld, zeggen bronnen. Douma en de huidige voorzitter van de OR reageerden niet op een verzoek om toelichting van NRC.

Een ander korpslid heeft wel toegegeven een foto van de reanimatie van Maynard te hebben gemaakt en gedeeld in de groepsapp. Dat is volgens de onderzoekers „nagenoeg zeker” de foto die later op internet opdook, onder meer op twee Arubaanse nieuwssites.

Pinkerton heeft niet kunnen vaststellen wie de foto’s heeft gelekt. Alle betrokken brandweermannen hebben kort na het incident de foto’s van hun telefoon gewist en ook de appgroep van de kazerne verwijderd, zo staat in het rapport.

Lees ook het interview met de ontslagen brandweercommandant Leen Schaap

‘Verspreiden was schandalig’

Maynard (32) werd op 18 september beschoten in zijn auto in Amsterdam-Zuidoost. Hij reed daarop zwaargewond de brandweerkazerne aan de Langbroekdreef binnen, waar brandweerlieden een vergeefse poging deden om zijn leven te redden. Al snel circuleerden er op internet foto’s van de reanimatie. De beschieting had waarschijnlijk te maken met drugscriminaliteit.

Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) maakte vorige week na vragen uit de Tweede Kamer bekend dat de foto’s gemaakt waren door brandweerlieden. Volgens commandant Van Lieshout hebben zij zich schuldig gemaakt aan plichtsverzuim. Het maken van opnames van reanimaties is binnen de brandweer verboden, schrijft Van Lieshout, „omdat die altijd over zeer emotionele en privacy-gevoelige situaties gaan”.

Van Lieshout noemt het verspreiden van de foto’s „schandalig”. Het onderzoek heeft volgens de commandant uitgewezen „dat er bij de brandweerploeg een eerste reflex was om het probleem te ontkennen”. Dit komt volgens hem door „de moeizame verhouding tussen de leiding en de werkvloer binnen mijn korps”.

Amsterdamse brandweerlieden kwamen de afgelopen jaren vaker in het nieuws vanwege ongepast gedrag. De affaire-Maynard is extra pikant omdat commandant Van Lieshout pas een maand in functie is. Zijn voorganger Leen Schaap werd dit voorjaar ontslagen door burgemeester Femke Halsema, omdat hij volgens haar te vaak in aanvaring kwam met de uitrukdienst. Schaap trad drie jaar lang keihard op tegen de gesloten machocultuur op de kazernes, waar sprake is van seksisme, racisme en intimidatie.

Van Lieshout kreeg van Halsema de opdracht om meer ‘verbinding’ te zoeken met de kazernes – en ook met de belangrijkste vertegenwoordiging van de kazernes, de OR.