Staat moet gratieverzoek schutter ’t Koetsiertje opnieuw bekijken

Minister Dekker wees een gratieverzoek van Cevdet Y., die in 1983 zes mensen in een café in Delft doodschoot, vorige maand af. Volgens de rechter was dat onterecht.
Beeld van café 't Koetsiertje in Delft, waar Cevdet Y. in 1983 zes mensen doodschoot.
Beeld van café 't Koetsiertje in Delft, waar Cevdet Y. in 1983 zes mensen doodschoot. Foto ANP

De Nederlandse staat moet toch het gratieverzoek van Cevdet Y., de man die in 1983 zes mensen doodschoot in café ’t Koetsiertje in Delft, in behandeling nemen. Dat heeft de voorzieningenrechter in Den Haag dinsdag geoordeeld. Het gratieverzoek van Y. werd begin vorige maand nog door minister Dekker (Rechtsbescherming, VVD) afgewezen.

Volgens het hof heeft minister Dekker het verzoek onterecht afgewezen, omdat de strafrechter had geadviseerd dit wel toe te wijzen. Dat advies is leidend en kan door de minister alleen naast zich neer worden gelegd als er feiten en omstandigheden zijn die de strafrechter niet in zijn advies heeft meegenomen. Dat is volgens het hof niet gebeurd.

Cevdet Y. schoot in 1983 zes mensen dood in het café nadat hij ruzie kreeg met een andere bezoeker. Volgens Y. deed hij dat nadat hij racistisch werd bejegend door de cafébezoeker. Hij werd schuldig bevonden aan moord en vijf keer doodslag en veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

Nieuwe beslissing

Minister Dekker zal binnen twee maanden een nieuwe beslissing moeten nemen over het gratieverzoek. In april oordeelde de rechter ook al dat de beslissing van de minister - die in februari ook al het verzoek afwees - om Y. geen gratie te verlenen moest worden herroepen. Een veroordeelde kan een onbeperkt aantal gratieverzoeken indienen.

Lees ook: Levenslange celstraf mag ook echt levenslang duren

Mensen met een levenslange gevangenisstraf kunnen alleen vrijkomen als zij een gratieverzoek indienen. Een gratieverlening gebeurt per koninklijk besluit, maar op advies van de minister van Rechtsbescherming. Dergelijke verzoeken werden in de afgelopen jaren maar zelden ingewilligd.

Ondanks een waarschuwing van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) over de onmenselijkheid van levenslange gevangenisstraffen in 2013, oordeelde de Hoge Raad twee jaar geleden dat levenslang een geoorloofde straf is. Veroordeelden zouden voldoende zicht op gratie houden. In maart 2017 werd het Adviescollege Levenslanggestraften opgericht, waar veroordeelden een verzoek tot resocialisatie kunnen indienen. Cevdet Y. woont sinds 2014 buiten de gevangenis, als onderdeel van zo’n reïntegratieproject.