Ingewikkelde verliefdheid in ‘And Then We Danced’.

Dansen om te leven in homofoob Georgië

Interview Levan Akin ‘And Then We Danced’ van regisseur Levan Akin speelt zich af in Tbilisi en gaat over een jonge homoseksuele danser. In Georgië is dat allesbehalve een eenvoudig onderwerp.

Als Merab (Levan Gelbakhiani) danst, kan hij in And Then We Danced van regisseur Levan Akin alle gevoelens uiten waar hij in het dagelijks leven in het conservatieve Georgië niets mee kan. Merab heeft talent en hoopt op een doorbraak bij het Nationaal Dansensemble. Maar als hij verliefd wordt op zijn tegenspeler, die net zo hard zijn geaardheid probeert te ontkennen als hijzelf, maakt dat de situatie niet eenvoudiger. In Georgië is de Kerk nog oppermachtig en wordt homoseksualiteit door een meerderheid van de bevolking nog gezien als iets verderfelijks.

Seksualiteit is in het land sowieso nog steeds een zeer beladen onderwerp: „Er zit geen seks in Georgische dans!”, pepert een docent zijn leerlingen aan de dansacademie in.

De Zweeds-Georgische regisseur Akin bepleit in zijn film – onlangs verkozen tot Zweedse inzending voor de Oscars – dat traditie en vooruitgang elkaar niet hoeven te bijten in zijn land van herkomst. De set moest beveiligd worden toen de 39-jarige regisseur in Tbilisi zijn prachtige coming-of-agevertelling draaide; Akin zelf ontving online doodsbedreigingen en de choreograaf die hoofdrolspeler Gelbakhiani begeleidde liet zijn naam van de aftiteling halen; hij was bang dat zijn betrokkenheid bij de film hem anders zijn carrière zou kosten.

Akin baseerde het verhaal grotendeels op ervaringen die gays in de Georgische hoofdstad hem vertelden; een groot deel van de jongens die hij sprak, speelt ook mee in de film. „Er is wel een verschuiving gaande in het land”, onderstreept hij tijdens het filmfestival van Cannes in mei. „De jeugd wil zich graag ontworstelen aan het Sovjet-verleden en aan de conservatieve denkbeelden van de oudere generaties. Het is natuurlijk heel goed mogelijk om zielsveel van je land, cultuur en vlag te houden en tóch open te staan voor immigranten of homorechten. De film is niet alleen een pleidooi voor verandering, maar ook een eerbetoon aan de cultuur van het land.”

De film gaat bovenal over een Georgische jongen die probeert te ontdekken hoe hij in het leven staat, stelt Akin. „Het is volgens mij een heel universeel verhaal. Ik heb met de hoofdrolspelers voor de opnames Y tu mamá también van Alfonso Cuarón gekeken. Dat was het gevoel dat ik met onze film wilde opwekken.”

Dat de hoofdpersoon toevallig op mannen valt, maakt zijn zoektocht niet minder universeel en herkenbaar. Toch koos de regisseur wel nadrukkelijk voor een homoseksueel in de hoofdrol. „Het idee voor de film ontstond toen ik zag hoe lhbt-demonstranten in 2013 werden belaagd door duizenden Georgiërs die met stokken op jonge homo’s wilden inslaan. Als de politie niet had ingegrepen, was het een bloedbad geworden. Die beelden gingen de hele wereld over; ik heb mij zelden meer geschaamd voor mijn land dan op dat moment.”

Akin heeft niet de illusie dat zijn film de wereld zal veranderen. „Maar het is in landen zoals Georgië wel heel belangrijk dat er ook verhalen over deze groepen worden verteld. Ook lhbt’s in de voormalige Sovjet-republieken moeten weten dat ze niet bang hoeven te zijn; dat er meer mensen zijn zoals zij en dat de conservatieve generatie langzaam zal uitsterven.”

And Then We Danced is de eerste Georgische film ooit die het onderwerp homoseksualiteit durft te benoemen. „Ik ben daar best trots op. De muziek van de dans die Merab aan het einde uitvoert, is momenteel heel populair in de underground van Tbilisi.”