In Zuid-Afrika is de geest van 1995 weer terug

WK Rugby De wereldtitel van de Zuid-Afrikaanse rugbyers laat zien waar het land toe in staat is als de inwoners het samen doen.
De aanvoerder van het Zuid-Afrikaanse rugby team, Siya Kolisi, houdt de Web Ellis Cup vast nadat het team Engeland heeft verslagen tijdens het WK.
De aanvoerder van het Zuid-Afrikaanse rugby team, Siya Kolisi, houdt de Web Ellis Cup vast nadat het team Engeland heeft verslagen tijdens het WK. Foto Christophe Ena

De sangoma krijgt gelijk. Een dag voor de rugbyfinale heeft Gobela Nkomoye ‘Sganga, een respectabel traditioneel geneesheer ten zuiden van Johannesburg, zijn konijnenbotjes geworpen en voorspeld dat Zuid-Afrika de overwinning tegen Engeland niet kon ontlopen. „Maar er gaat iemand gewond raken.”

Beide voorspellingen komen uit. 21 minuten na aanvang botst Lood de Jager zijn schouder uit de kom. Teamgenoot Bongi Mbonambi moet worden afgevoerd met een hoofdwond. Maar Zuid-Afrika is niet te stoppen en rent Engeland op alle fronten voorbij, sneller, sterker, slimmer.

Lees ook: De rugbyploeg van Zuid-Afrika krijgt steeds meer kleur

In heel het land zijn zaterdagochtend vroeg tenten en reusachtige beeldschermen geplaatst. Het is de derde rugbyfinale voor Zuid-Afrika sinds het einde van de apartheid, 25 jaar geleden. De tweede finale sinds Nelson Mandela de ‘Springbokken’, toen nog op Chester Williams na volledig wit, zijn zegen gaf en Zuid-Afrika wereldkampioen werd.

Deze finale is de erfenis van die dag, later verfilmd in Invictus. Niet alleen op het veld staat een gemengder team, aangevoerd door de eerste zwarte captain Siya Kolisi. Ook in de kroegen is dat beeld zo. Zelfs in hagelwit Kaapstad staan witte en zwarte fans halverwege de wedstrijd schouder tegen schouder voor het beeldscherm.

Magie van 1995

Bij iedere succesvolle penalty van Handré Pollard, die maar tweemaal mist, groeit de overtuiging dat dit team die magie van 1995 gaat evenaren. Zeker na de glorieuze try van Makazole Mapimpi, die in de 66ste minuut de bal voor de eerste keer in de finale over de achterlijn drukt na een niet te houden sprint. De scheidsrechters twijfelen nog even of hij niet is aangespeeld met een voorwaartse worp. Maar als dat niet zo blijkt te zijn en Zuid-Afrika’s score plots twee keer zo hoog is als die van Engeland, houdt het gejuich niet meer op.

Zelfs in hagelwit Kaapstad staan witte en zwarte fans halverwege de wedstrijd schouder tegen schouder voor het beeldscherm

„Even was ik bang voor Engeland, omdat ze zo’n briljant spel lieten zien, eerder dit toernooi. Maar toen herinnerde ik me weer: dit zijn de Springbokken. En wij worden kampioen”, zegt Sibongiseni Sibonga, op een balkon met uitzicht over de Atlantische Oceaan. „We hebben gewonnen’’, schreeuwt hij naar passerende automobilisten beneden op de strandboulevard. Alsof die het nieuws nog niet gehoord hebben. „De fouten die we eerder dit tournooi maakten, het uit de handen laten vallen van de bal, hebben we gecorrigeerd”, legt Siphamandla Ngobese uit.

Geest van eenheid

Vlak voor het eindsignaal maakt Cheslin Kolbe met nog zo’n razendsnelle try de Brexit onomkeerbaar. Zuid-Afrika, de voormalige kolonie, verpulvert Engeland met 32 tegen 12. „De goedheid wint vandaag’’, zegt Odette Marais, die met man en twee dochters naar de wedstrijd is komen kijken. „Ik denk dat de magie vandaag was dat er een geest van eenheid was, Zuid-Afrika kwam vandaag echt bij elkaar, op en naast het veld’’, zegt Neal Parker.

Lees ook: Het lot is wreed voor de Engelsen, net als rugby

Die woorden worden na de wedstrijd onderstreept door de captain Siya Kolisi. „We hebben veel problemen in ons land. Maar met dit team van verschillende achtergronden en verschillende rassen, kwamen we samen met één doel. We wilden Zuid-Afrika laten zien waar we toe in staat zijn als we het samen doen.” Zo hangt de geest van 1995, bijna zes jaar na de dood van Mandela, over heel Zuid-Afrika deze zaterdag. Zo’n goed humeur kan dit land wel even gebruiken.