‘Soms is er net dat zonnetje of dat regenbuitje waardoor je even opgetild wordt’

Landschapsfotograaf Walter Herfst over het thema van november, ‘Nederland en het weer’.
De Eendragtspolder, Rotterdam.
De Eendragtspolder, Rotterdam. Walter Herfst

Zijn naam is Walter Herfst, hij is geboren in de herfst en hij heeft naar eigen zeggen een tamelijk zwaar, herfstig karakter. Juist daarom, denkt hij, maakt hij de lucht op zijn foto’s graag wat lichter, een beetje ijl, etherisch bijna. „Een goede foto is altijd een reflectie van wie je bent, van jouw gevoel op dat moment. Dat gevoel kun je niet uitsluiten. Anders zou je het beeld net zo goed door een webcam kunnen laten maken.”

Als landschapsfotograaf werkt hij altijd buiten. Herfst: „De ene keer is het weer je vriend, de andere keer je vijand. Dat is het risico van het vak. Dat maakt het ook extra spannend.” De herfst, hoe kan het anders, is zijn meest favoriete periode om te fotograferen. „Die kleuren, het licht.” Maar hij houdt zeker ook van de lente. „Als je dan in het bos loopt, wanneer alles aan het uitbotten is, kom je bijna in een champagneachtige stemming. Dat geeft een heel licht gevoel. Alsof de kurk er net is afgegaan en je midden in de bubbels zit. Ken je dat?”

Niets zo veranderlijk als het weer. Er zijn natuurlijk volop apps die de omstandigheden min of meer kunnen voorspellen, maar daar wil hij zich niet te veel door laten leiden. Hij laat zich graag verrassen. „Ik wil me kunnen verliezen in het moment. Als dat betekent dat net op dat moment het weer omslaat, maak ik daar graag gebruik van. Alleen maar een zonnetje en een blauwe lucht is zo voorspelbaar. Als je een beetje risico durft te nemen, bijvoorbeeld door een regenbui iets te laten doen, geeft dat ook meteen een avontuurlijk gevoel.”

Spannende dijken

Het klimaat is aan het veranderen, en dat merkt hij ook als landschapsfotograaf. Al was het maar door de onderwerpen die hij gevraagd wordt in beeld te brengen. Zo maakte hij onlangs een serie over de geul die als inlaat gegraven is bij Veessen-Wapenveld om de rivier de IJssel bij hoog water meer ruimte te geven. Bij de verkiezingen voor de waterschappen fotografeerde hij de dijken rondom zijn woonplaats Rotterdam. En voor nrc.next maakte hij een serie over de dijken in heel Nederland die almaar hoger en steviger moeten.

Een dijk fotograferen is een stuk minder saai dan het misschien klinkt, verzekert Herfst. „Het is maar net hoe je ernaar kijkt. Je kan zo’n beeld ook als een abstractie benaderen en alles wat je voor je ziet in vlakken verdelen: lucht, water, gras, dijk. Dan kan het iets meditatiefs hebben. Iets spannends zelfs. Ik kan daar zelf in ieder geval lang naar kijken.”

De zeedijk aan de Westerschelde omgeving Griete, gemeente Terneuzen. Walter Herfst

Zwiepende wilgen

Zijn foto’s zijn vaak voorzien van heldere luchten. Dat betekent niet dat hij alleen de deur uit komt als de zon schijnt. „Absoluut niet. Er is hier bij de Oude Maas een stukje verwilderd bos; bij vloed stroomt dat vol water. Dan moet je echt kaplaarzen aan. Dat is een magische plek om doorheen te lopen, juist bij slecht weer. Als het stevig waait, zwiepen de wilgen alle kanten uit. Prachtig beeld.”

Regen is een element dat volgens Herfst best moeilijk te fotograferen is. Maar als het lukt, kan het fantastisch zijn. „Vooral als je de natheid kunt benutten. Die geeft een mooie glans aan de blaadjes en de basten van de bomen. De stoffelijkheid gaat spreken. Dat wordt heel plastisch.” De bliksem, ook mooi, maar daar heeft hij zich tot nu toe nog niet aan willen wagen. „Dan zit je maar te wachten met je camera, en dan nog is de kans groot dat je te laat bent. Je ziet ’m niet aankomen. Maar wie weet, ooit…”

Extra dimensie

Luchten, Herfst had het er al over; vaak zijn die nadrukkelijk aanwezig op weer- en landschapsfoto’s. „Kan mooi zijn.” Maar alleen sec de lucht vindt hij wat karig. „Het spreekt veel meer wanneer er ook op de voorgrond iets gebeurt. Het geeft de foto een extra dimensie wanneer voor- en achtergrond een bepaalde suggestieve relatie met elkaar hebben. Dan krijgt de foto meerdere lagen.”

Zo heeft hij nog wel wat tips: „Durf risico’s te nemen. Laat je niet door het weer ontmoedigen. Denk niet: het regent, ik blijf binnen. Ga dan juist op pad. Zoek de elementen op en durf ermee te spelen. Zelfs op een grijze dag kan dat heel mooi uitpakken.” Wat ook wil helpen: bezoek dezelfde plek meerdere keren. „Soms loop je ergens voorbij, dan zie je niks, is alles plat. Een volgende keer is er net dat zonnetje of dat regenbuitje dat die plek een extra boost geeft. Dat zijn van die momenten dat je even opgetild wordt. Pak zo’n moment.”

Het thema van de maand november is ‘Nederland en het weer’. Inzenden en stemmen kan op nrc.nl/fotowedstrijd.