Rechtszaak om terughalen Syriëgangers | Rutte strijdt tegen belmenu’s

De Haagse Stemming Met Dilan Yesilgöz, Mark Rutte en Hugo de Jonge. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!
De Haagse Stemming

VVD zag eerder nog mogelijkheden om kinderen uit Syrië op te halen, maar nu er drie kinderen in Turkije zitten vindt Dilan Yesilgöz dat toch geen goed idee. Medewerkers van de overheid zijn volgens Mark Rutte geen mensenhaters. En hoeveel gaat Nederland straks extra betalen aan Brussel?

NEDERLANDGANGERS: Moet Nederland Syriëgangers terugnemen en berechten? Die vraag wordt door een reeks ontwikkelingen op de spits gedreven.

  • Allereerst hebben twee vrouwen en drie kinderen zich woensdag bij de ambassade in het Turkse Ankara gemeld – ze willen terugkeren naar Nederland. De vijf vluchtten uit een detentiekamp in Syrië. Eén van hen is Fatima H. uit Tilburg. Haar naam stond donderdag in de Staatscourant, omdat haar Nederlanderschap is ingetrokken. Haar advocaat zegt in het AD dat dat is gedaan nádat ze zich op de ambassade had gemeld. Het besluit wordt bij de rechter aangevochten.

  • De twee vrouwen zijn niet de enigen die terug naar Nederland willen. Jeugdzorg heeft volgens RTL Nieuws het kabinet gevraagd om een baby en een peuter naar Nederland te halen die zonder ouders in een kamp in Syrië zitten. De kinderen hebben een Nederlandse vader.

  • En vandaag begint een kort geding namens 23 vrouwen die met 55 kinderen in Syrische kampen zitten maar terug naar Nederland willen komen. Ze eisen hulp van de overheid - die moet zelf mensen naar Syrië sturen of gebruik maken van het aanbod van de VS om Syriëgangers terug te halen.

TE ROOSKLEURIG: Het kabinet wil daar niet aan. Hoewel sommige coalititepartijen de afgelopen weken juist wat begonnen te schuiven – ook VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz  zag ruimte om IS-kinderen terug te halen. Maar dat is in het geval van de twee vrouwen in Turkije geen optie, vindt Yesilgöz: beide vrouwen hebben een dubbele nationaliteit en dus moeten de vrouwen maar naar dat land uitgezet worden. Het kabinet wil de Nederlandse Syriëgangers in Irak laten berechten, maar in een interview met NRC wees de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken dat plan resoluut af. Irak heeft geen geld en geen rechters, aldus de minister. De Tweede Kamer wil nu weten hoe het met de plannen van minister Stef Blok staat. Volgens Lilianne Ploumen (PvdA) en Sjoerd Sjoerdsma (D66) heeft Blok de situatie te rooskleurig voorgesteld. 

MENSENHATERS: Mark Rutte is de belmenu’s bij overheidsinstanties zat: hij wil dat mensen weer een „gewoon mens” aan de lijn krijgen. Hij reageert daarmee op kritiek van de Nationale Ombudsman, die vindt dat de overheid een „machine” is geworden. Rutte heeft zelf ervaring met belmenu’s, zegt hij in het AD. Hij had problemen met zijn tv en belde kabelbedrijf Ziggo – „maar het had ook de overheid kunnen zijn”. Hij moest door twee keuzemenu’s. „Dat was echt verschrikkelijk, totdat ik bij de derde keer een lieve mevrouw aan de lijn kreeg en we samen tot de conclusie kwamen dat het kabeltje niet sterk genoeg was.” Volgens Rutte ligt het probleem dan ook niet bij medewerkers van de overheid – dat zijn „geen mensenhaters”. Ze moeten weer de kans krijgen om problemen van mensen op te lossen, zegt hij. „Ik wil dat mensen weer trots zijn en niet denken: ik moet op een verjaardag eerst twee whisky’s drinken voordat ik durf te erkennen dat ik bij de Belastingdienst werk.”

CHEFSACHE: Mark Rutte heeft ondertussen ook met een persoonlijk verwijt te dealen: De Telegraaf wierp afgelopen week de vraag op waar Mark Rutte toch is in het stikstofdossier – hij staat te veel op de achtergrond, concludeerde de krant. Dat verwijt vindt Rutte onterecht: „De stikstofcrisis is al weken chefsache.” Maar het is de taak van minister Carola Schouten en staatssecretaris Stientje van Veldhoven om met oplossingen te komen – Rutte leidt het team. De Kamer was niet overtuigd: „Hebben we eigenlijk nog wel een premier?”, vroeg Geert Wilders zich af. Hij vroeg een debat met Rutte aan, dat steun kreeg van de hele Tweede Kamer. Volgende week komt eerst een Kamerbrief met tekst en uitleg, daarna volgt het debat.

JUICHVERHALEN: Eindelijk was hij daar dan: de eerste Nederlandse F35, beter bekend als de Joint Strike Fighter, landde gisteren voor het eerst op Nederlandse bodem, in Leeuwarden. Uiteindelijk komen er 46 toestellen, voor in totaal zo’n 6 miljard euro: de grootste Nederlandse investering in wapentuig ooit. En goede kans dat de JSF nog meer gaat kosten, zeggen experts tegen de NOS. Er komt een upgrade van de software, maar die zou wel eens flink in de papieren kunnen gaan lopen. En moet er nog aan het boordkanon worden gesleuteld, want die zit nog niet stevig vast. De onderhoudkosten zijn bovendien een stuk hoger dan die van de F16. „Een welgemeend advies”, stelt defensie-expert Co Kolijn,  „geloof geen juichverhalen van luchtmachtfiguren.”

NETTOBETALER: Hoeveel gaat Nederland volgend jaar nu extra betalen aan Brussel? Gert Jan Koopman, Nederlandse topambtenaar bij de Europese Commissie, mocht gisteren tekst en uitleg komen geven in de Tweede Kamer. Uit Duitse berekeningen blijkt dat Nederland in de nieuwe begroting 75 procent meer aan de EU-begroting moet bijdragen. Inderdaad, bekent Koopman, de Nederlandse bijdrage stijgt flink: van 5,2 miljard euro in 2020 naar 7,7 miljard euro in 2027. Maar dat heeft een logische verklaring, vindt Koopman. Allereerst krijgt Nederland nu een flinke korting – er wordt dus minder betaald dan de bedoeling is, en wel een miljard euro. De stijging is bovendien te verklaren door de economische groei en inflatie. Koopman wil ook niet aan de term ‘nettobetaler’: Nederland zou meer betalen dan dat het terugkrijgt. Volgens Koopman is het moeilijk, zo niet „godsonmogelijk” om dat te berekenen. Nederlandse bedrijven verdienen bijvoorbeeld ook aan EU-subsidies die naar Polen gaan, maar dat wordt niet in de berekeningen meegenomen.

DE JONGE WIL MEER TIJD: Eigenlijk waren ze het wel eens, minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) en de Tweede Kamer: de problemen in de zorg zijn groot, met flinke personeelstekorten, al maar stijgende zorgkosten en lange wachtlijsten in de verpleeghuizen. Maar het parlement vindt dat De Jonge wel wat sneller actie mag ondernemen om uit de dreigende impasse te komen. Het kabinet heeft beloofd voor de zomer van volgend jaar met een toekomstvisie op organisatie van de zorg te komen, bleek gisteren in het debat over de begroting van het ministerie. De Kamer wil in het voorjaar al een voorzet, en ook actie op de korte termijn. Een soms getergde De Jonge zei dat het kabinet echt al veel doet, maar vroeg meer tijd voor de uitwerking van de stelselwijziging die het kabinet wil. Hij keerde zich tegen partijen die met weemoed over de verdwenen verzorgingshuizen voor ouderen spraken. „Terug naar vroeger is niet altijd een oplossing voor de problemen van morgen.”

QUOTE VAN DE DAG

“Ik ben het eens met Trump en Rutte – maar nu nog boter bij de vis, zeg ik dan tegen de minister-president.”

Mark Rutte moet gaan leveren als hij het over investeringen in defensie heeft, zegt minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) in de podcast Betrouwbare Bronnen.