Hoe meet je de kwaliteit van wetenschappers?

Wetenschapsbeleid Hoe meet je de kwaliteit van wetenschap als je niet alleen maar hijgerig publicaties in toptijdschriften telt?

Illustratie NRC

Zo snel mogelijk zoveel mogelijk artikelen publiceren in wetenschappelijke tijdschriften die zo goed mogelijk aangeschreven staan. Wie dat voor elkaar krijgt, is een goede wetenschapper: die moet je een baan aanbieden, die moet je een zak onderzoeksgeld geven. Zo werd dat althans decennialang gezien. En nog steeds.

Maar de laatste jaren vindt er een omslag plaats. Steeds meer mensen in de wetenschap willen af van die hijgerige cultuur waarin aantallen publicaties belangrijker lijken dan wat iemand precies heeft ontdekt of beschreven. En daar komt nu nog een andere ontwikkeling bij. Vanaf 1 januari 2021 moet al het onderzoek dat door NWO, ZonMw en nog zo’n vijftien andere Europese wetenschapsfinanciers is bekostigd, open access gepubliceerd worden: voor iedereen gratis leesbaar. Onderzoekers die subsidie van die financiers hebben gekregen, mogen dan niet meer publiceren in alom erkende toptijdschriften zoals Science en Nature.En een publicatie daarin is momenteel ook een duidelijk teken van kwaliteit.

Dat leidt tot de vraag: hoe wordt dan in de toekomst de kwaliteit van onderzoekers bepaald? Hoe weet je wie er een beurs of een baan moet krijgen, als je niet meer kijkt naar aantallen toppublicaties?

Vier wetenschappers over de mogelijkheden.