Opinie

Halloweenhoofdstad

Christiaan Weijts

In de zelfverklaarde Halloweenstad van Nederland is de horror donderdag alweer voorbij. De etalages in het stadshart van Zoetermeer hebben alleen nog wat verdwaalde spoken en pompoenen onder pluizig spinrag. Een week geleden – er zijn talloze filmpjes van – liepen hier honderden horrorclowns rond met kettingzagen, skeletten, zombies, vrouwen met bebloede baby’s, kinderen met hakbijlen door het hoofd... Alweer voor de zesde keer was hier een ‘Halloweenwalk’. Het handige aan nieuwe tradities is dat je ze aan je eigen smaak kunt aanpassen, en kunt vervroegen naar de herfstvakantie.

„Bij een proces als ‘Amerikanisering’ gaat het in het algemeen nooit om een een-op-een-kopie, maar om de aanpassing aan lokale cultuurpatronen.” Dat las ik in een verhelderend artikel, door John Helsloot, die bij het Meertensinstituut de opkomst van Halloween in Nederland tien jaar terug al onderzocht.

Zo adopteerde Brabant als eerste de Amerikaanse ‘parades’, omdat die al aansloten bij de carnavalsoptochten. Intrigerend: met name jonge vinexwijken, zoals het Helmondse Brandevoort, omarmden het horrorfeest al vroeg (in 2001). Helsloot: „Het is geen toeval dat een nieuwe gemeenschap kiest voor een nieuw feest.”

Dan is het ook geen toeval dat Zoetermeer zich als horrorhoofdstad profileert. Halloween gedijt bij een zekere identiteitsloosheid en een gebrek aan historische wortels. Halloween vult een vacuüm. Ook in andere steden en dorpen inmiddels: eindelijk iets wat die lange feestloze weken breekt tussen zomer en Sinterklaas.

Stomverbaasd was ik toen mijn kinderen, nog in de onderbouw, het griezelfeest wilden vieren op een pleintje in ons Haagse buurtje. Zaklampjes mee. Trick or treat bij elke versierde voordeur. Of nou ja, ook dat paste zich snel aan het lokale cultuurpatroon aan: bazig een geopende zak toesteken voor snoep. Elk jaar werd het groter. Méér snoep, méér schoolklassen. Het knusse griezelverhaaltje verjaagd door een discodreun. Steeds bloediger outfits. Ouders timmerden complete spookhuizen op de stoep. Sinds die keer dat ze daar huilend om een horrorclown uit kwamen gekropen, willen ze er niet meer heen. Godzijdank.

Sindsdien houden we thuis een eigen griezeldiner. We versieren het huis alleen binnenin; het is hier geen vinexwijk. Zoetermeer hield donderdag nog wel de verkiezing van de Halloween Home Award. Met name in de wijk Oosterheem zag ik hele straten gedrapeerd met synthetisch spinrag, skeletten en levensgrote heksen in de voortuin.

Dat fenomeen heeft zich allang verspreid over het hele land. Misschien zijn we allemaal wel een tikje identiteitslozer geworden, een cultureel vacuüm dat honderden Chinese zeecontainers moeten komen vullen met lichtgevend plastic prul. Morgen verdwijnt het allemaal in onze overbelaste afvalcentrales. Misschien is dit de grootste horror: dat Nederland niet aan het Amerikaniseren is, maar aan het Zoetermeren.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.