Grieks parlement stemt in met veel strengere asielwet

Volgens de nieuwe premier Mitsotakis is de wet noodzakelijk omdat „de schouders van Griekenland niet sterk genoeg zijn om de problemen van drie continenten tegelijk te dragen”.

Migranten stappen begin oktober van boord in de Griekse havenstad Piraeus bij Athene.
Migranten stappen begin oktober van boord in de Griekse havenstad Piraeus bij Athene. Foto Petros Giannakouris/AP

Het Griekse parlement heeft donderdag een nieuwe, strengere asielwet aangenomen die het makkelijker maakt afgewezen asielzoekers terug te sturen naar hun landen van herkomst. De wet moet de druk op het overbelaste asielsysteem verminderen. Mensenrechtenorganisaties hebben felle kritiek op de wet, die volgens hen „significante afbreuk” doet aan de rechten van migranten.

De wet komt uit de koker van de nieuwe premier Kyriakos Mitsotakis, leider van de conservatieve partij Nieuwe Democratie. Hij won in de zomer de verkiezingen met de belofte het aantal migranten te verminderen. Volgens Mitsotakis is de wet noodzakelijk omdat „de schouders van Griekenland niet sterk genoeg zijn om de problemen van drie continenten tegelijk te dragen”.

Griekenland kampt met de grootste toestroom van migranten sinds de vluchtelingendeal van de Europese Unie met Turkije uit 2016. Die moest voorkomen dat migranten nog langer de gevaarlijke oversteek waagden van Turkije naar de Griekse eilanden. Dit jaar kwamen er al 44.000 mensen aan op de eilanden, vergeleken met 32.500 in heel 2018.

Moria barst uit zijn voegen

De autoriteiten kunnen de toestroom niet aan, de vluchtelingenkampen barsten uit hun voegen. In kamp Moria op Lesbos leven nu 14.000 mensen, terwijl het berekend is op 3.000. Om de druk op de eilanden te verlichten wil de regering voor het einde van het jaar 20.000 migranten overplaatsen naar kampen op het vasteland. Maar dat gaat nog niet snel genoeg.

Lees ookHet kamp op Lesbos was nooit zo vol

Daarnaast heeft Mitsotakis beloofd om tienduizenden afgewezen asielzoekers voor het einde van het jaar terug te sturen naar Turkije. Maar Turkije zit eveneens in zijn maag met miljoenen migranten binnen zijn grenzen en heeft onlangs aangekondigd geen afgewezen migranten meer terug te nemen uit Griekenland. Dat kan leiden tot spanningen tussen de twee buurlanden.

Mitsotakis wijt de uitpuilende vluchtelingenkampen op de eilanden en het overbelaste asielsysteem grotendeels aan de rommelige aanpak van de vorige, linkse regering-Tsipras. Door lange asielprocedures en een chronisch gebrek aan personeel wachten 75.000 migranten nog altijd hun procedure af. Die afhandeling wil Mitsotakis drastisch versnellen.

Kritiek UNHCR

Onder de nieuwe wet wordt het makkelijker asielzoekers tot 18 maanden lang op te sluiten. Tegelijkertijd wordt het moeilijker te bewijzen dat iemand slachtoffer is van marteling, wordt de lijst van veilige landen uitgebreid, en gelden er minder uitzonderingen voor groepen die eerder werden aangemerkt als kwetsbaar, zoals alleenreizende minderjarigen. Daarnaast wordt het voor migranten moeilijker een werkvergunning te krijgen in Griekenland.

Vijftien hulporganisaties zeggen, net als VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR, dat de wet de bescherming van kwetsbare vluchtelingen aantast en mogelijk kan leiden tot de schending van Griekse en Europese wetten. De wet houdt geen rekening met „korte deadlines, de praktische obstakels voor toegang tot het asielproces, en de onrechtvaardige uitbreiding van detentie”.