Foto Annabel Oosteweeghel

‘Er zijn meer opties dan uit elkaar gaan of bij elkaar blijven’

Relaties Emma Fasol (51) heeft met twee mannen een liefdesrelatie. Haar echtgenoot heeft ook een andere partner. „Natuurlijk is er weleens jaloezie.”

‘Met Oud en Nieuw ben ik om twaalf uur met mijn man”, zegt Emma Fasol (51). „Maar om één over twaalf appen we allebei onze andere partner om ze een gelukkig nieuwjaar te wensen.”

Emma Fasol uit Amersfoort heeft een man, Danny, en een vriend, Reint Jan. Met haar man is ze 33 jaar samen waarvan 26 getrouwd en heeft ze twee kinderen (25 en 23), met haar vriend is ze acht jaar samen.

Fasol begint haar verhaal met te vertellen over haar zoon. „Toen hij 9 was, is hij in een instelling gaan wonen. Hij is autistisch en had meer professionele zorg nodig.” Dat was een keerpunt in haar huwelijk, zegt ze, of in elk geval in haar leven. Ze was jarenlang „de uitgeputte moeder”, nu was ze toe aan „ook weer een vrouw zijn”. Ze viel vijftien kilo af.

„Toen kwam er een man op mijn pad die aandacht voor de vrouw in mij had.” Ze ontmoette hem per toeval via een vriendin, ze spraken af, leerden elkaar kennen. Er werd niet gezoend, ze ging niet vreemd. „Ik heb twee maanden rondgelopen met verliefde gevoelens en besloot toen: dit moet ik aan Danny vertellen. Hij is mijn man, hij heeft er recht op dit te weten.” Ze waren sinds hun achttiende bij elkaar, „highschool sweethearts”, en zeventien jaar „totaal monogaam geweest”.

Ze had van tevoren bedacht wat de consequentie zou zijn; dat ze het contact met die man meteen moest verbreken. Maar dat hoefde niet van Danny. „We waren elkaars eerste vriendje en vriendinnetje, ik was zijn eerste seksuele partner. Nu ik nieuwsgierig was naar een ander, bleek dat hij daar ook voor openstond.” Er volgde een reeks gesprekken over hoe het zou zijn als ze hun relatie zouden openstellen voor anderen. De stap daadwerkelijk zetten duurde een aantal „intensieve” maanden. Daarna begon het daten met toestemming.

Hoe voelde ze zich de eerste keer dat ze afsprak met een andere man? „Heel vrij. Ik was verliefd.” Het probleem ontstaat pas als je weer thuiskomt, zegt ze. „Dan weet je man dat je met een ander bent geweest, daar moet je samen een weg in vinden.” Dat doe je vooral door – en ja, dat klinkt cliché – goed te communiceren. Als ze met een andere man op pad wilde of seks ging hebben, overlegde ze dat van tevoren met Danny. „Anders vind ik het huwelijk niets waard.”

Danny datete ook met andere vrouwen. „Als hij weg was, zat ik thuis bij de kinderen. Ik gunde hem een leuke avond, maar was ook voortdurend bang dat ik hem zou kwijtraken.” Toch ging ze ermee door, dat wat ze er zelf voor terugkreeg, maakte het de moeite waard. Het is geven en nemen.

Iemand erbij kost je ook wat. Ja, je hebt het waanzinnig leuk met een ander, wordt begeerd, krijgt aandacht, nieuwe koosnaampjes, fijne seks, bevestiging dat je mooi en lief bent. „Maar het idee van ‘Danny is mijn man, hij hoort alleen bij mij, wij zijn samen één team’ – daar komen scheurtjes in. Je verliest de exclusiviteit met je partner. Dat moet je kunnen accepteren.”

Ik heb lang het gevoel gehad dat ik moest kiezen, Danny of Reint Jan

Emma Fasol

Ze stopten soms ook met daten, „het is fijn om soms even exclusief voor elkaar te zijn”. In zo’n gesloten periode schreef Fasol de roman Aangeraakt (2009), een verhaal over relaties en vreemdgaan. Reint Jan las het boek en zocht contact via Twitter. Ze ontmoetten elkaar. „Ik voelde meteen: dit is anders.” Nu, jaren later, daten ze niet meer met anderen, maar hebben ze allebei „een tweede liefdesrelatie”. Zij dus met Reint Jan en Danny sinds zes jaar met Ans. Met z’n vieren noemen ze het ‘De Constructie’. Hun appgroep heet Under Construction, met een klavertje vier „als symbool voor veel geluk met z’n allen”.

Danny en Emma hebben sinds Reint Jan en Ans er zijn samen geen seks meer. Ze slapen wel in hetzelfde bed. „Wij zijn uit elkaar gegroeid op dat vlak. Voor Reint Jan en Ans is het prettig dat dit gescheiden is, want zo hebben zij een deel van ons voor zichzelf.” Danny en Emma hebben vaak genoeg gesprekken over wat hen nog bindt, „onder andere de kinderen”, en ook over of ze gelukkiger zouden zijn als ze ieder een eigen huis zouden hebben, „nee”.

Haar mannen, zegt Fasol, zijn complementair. Danny is rustig, doordacht, stabiel, „een rots in de branding”. Hij geeft haar een veilig gevoel. Reint Jan omschrijft ze als enthousiast, snel, dynamisch en optimistisch. Hij is gescheiden, heeft co-ouderschap en een druk sociaal leven. Eens in de twee weken zijn ze een weekend bij elkaar. Een avondje extra kan tegenwoordig soms wel; Danny en Ans zien elkaar vaker.

Je zou kunnen zeggen: het is al moeilijk om één relatie te onderhouden, is het keihard werken om er twee te hebben? „Het vraagt wel veel van me. Ik probeer altijd zorgvuldig te blijven, tegenover zowel Danny als Reint Jan.” Ze noemt een voorbeeld van een dilemma: Reint Jan wordt met partner ergens voor uitgenodigd, maar dat uitje valt in een Danny-weekend. „Dan moet ik goed bedenken: moet ik erbij zijn als vriendin van Reint Jan of moet ik die avond gewoon vrouw van Danny zijn? Als ik er niet uitkom, dan is mijn richtlijn: voor Danny kiezen. Dat geeft mij duidelijkheid. Reint Jan respecteert dat, hij trekt nooit aan me.”

Ze kennen allemaal elkaars kinderen, Reint Jan eet wel eens mee met Emma en haar dochter (nu 23). Toen zij zestien was, heeft Emma haar verteld dat „papa en mama ook een relatie hebben met Reint Jan en Ans”. „Eerst zei ze: ‘Oké’. De dag erna zei ze: ‘Ik wil dit niet’, maar die weerstand zakte snel. Mijn zoon zei: ‘Nou prima, dan heb ik vier ouders’.”

In het weekend dat Emma en Danny bij de ander zijn, hebben ze nauwelijks contact met elkaar. „Andersom wel: ik app de hele dag met Reint, en Danny met Ans.” Met wie is ze op haar verjaardag? „Danny.” En Kerst? „Danny en de kinderen. Al zijn we afgelopen jaar voor het eerst op Tweede Kerstdag naar onze andere partners gegaan.” En in de zomer gaat Danny op vakantie met Ans en zij met Reint Jan.

Ze hebben een keer met z’n vieren afgesproken op een terras in Amersfoort. „Dat kwam van mij, ik vind het fijn als we elkaar allemaal kennen.” Was dat spannend? Of ingewikkeld? Wie hoort bij wie op zo’n moment? „Ans streelde Danny’s arm. Ik deed dat niet. Ik zat gewoon lekker tussen mijn twee mannen in.”

Mensen vinden de vorm die zij hebben interessant, zegt ze. Ze willen het er vaak over hebben, zeker als ze zelf in een lange relatie zitten. „Na veel jaren samen zoeken mensen soms naar andere varianten van samenzijn. Er zijn meer opties als je verliefd wordt op een ander dan uit elkaar gaan of bij elkaar blijven (voor de kinderen).” Die twee smaken, daar is de maatschappij op ingesteld, merkt ze. Ze krijgt zo vaak de vraag: moeten jullie niet gewoon scheiden? „Ik heb lang het gevoel gehad dat ik moest kiezen, Danny of Reint Jan. Maar zij zeiden allebei: ‘Je hoeft niet te kiezen, laat het maar gewoon gebeuren’. Dat heeft me geholpen.”

Een jaar geleden verhuisde ze met Danny van Almere naar Amersfoort. Hun zoon (nu 25) woont hier, en Reint Jan ook. Dat Danny en Emma samen een nieuw huis kochten, vond Ans „best lastig”. Is er dan toch jaloezie? „Natuurlijk. Die is er weleens, ja. Sommige dingen liggen gevoelig.” Ze wil daarover niet alles zeggen. „Het gaat niet alleen over mij, het betreft ook de anderen.”

Lees ook het interview met artiest Lavalu: ‘Hebben we regels in de liefde nodig?’

Ze kan wel een voorbeeld noemen van waar ze zelf moeite mee had: toen Danny met Ans en haar kinderen naar Italië op vakantie wilde. „Dat vond ik een hele stap, omdat hij dan ook een rol krijgt in haar gezin. Met mijn goedkeuring is dat uiteindelijk wel doorgegaan, maar daar hebben we eerst veel over gepraat samen.”

Vorig jaar waren zij en Danny vijfentwintig jaar getrouwd. „Dat was een gek moment. Mensen zeiden: dat ga je zeker niet vieren want bij jullie stelt dat niet veel voor.” Maar ze dacht: dat ga ik juist wel vieren. „Ik ken niet veel mensen die vijfentwintig jaar getrouwd zijn.” Ze gingen een paar dagen naar Venetië, voor het eerst in jaren samen op vakantie. Hoe vond Reint Jan dat? „Prima. Hij vindt het fijn als ik het fijn heb, ook als ik niet bij hem ben. Hij voelt zich niet bedreigd door Danny.”