College: 4.000 deelvoertuigen erbij

Nieuw Vergunningenstelsel Het Rotterdamse college wil deelfietsen, deelscooters én deelsteps stimuleren, maar gaat tegelijkertijd strenge regels voor exploitanten invoeren.

Rotterdam is de eerste stad in Nederland waar Jump, een dochter van Uber, sinds oktober 500 elektrische deelfietsen aanbiedt.
Rotterdam is de eerste stad in Nederland waar Jump, een dochter van Uber, sinds oktober 500 elektrische deelfietsen aanbiedt. Foto Robin Utrecht

Het aantal deelvoertuigen in Rotterdam gaat volgend jaar flink stijgen, zoals (elektrische) fietsen en scooters en mogelijk ook steps. Binnen het nieuwe vergunningenstelsel per 1 januari wil het college het eerste jaar ruimte bieden voor maximaal 6.500 deelvoertuigen: een stijging van 4.000 ten opzichte van de huidige 2.500 deelvoertuigen.

Er komen bindende regels voor bedrijven die via apps (elektrisch) deelvervoer op de openbare weg verhuren. Een vergunningenstelsel is nodig, omdat de gemeente nu niet goed kan ingrijpen bij overlast van bijvoorbeeld rondslingerende deelfietsen, stelt het college in een nota.

De gemeente gaat de verhuurbedrijven evalueren en streng handhaven op bijvoorbeeld stalling op de stoep. Bedrijven worden verder verplicht om een goed bereikbaar loket te hebben voor service en klachten van zowel klanten als bewoners.

„Als je het niet reguleert, als je geen afspraken maakt met aanbieders, dan wordt het een zooitje”, zegt wethouder Judith Bokhove (GroenLinks) van mobiliteit – vorige week nog in het nieuws met een nieuw stedelijk fietsbeleid tot 2025. „Slecht geparkeerde en omgevallen fietsen zijn geen reclame voor je bedrijf”, zegt ze. „Wij geloven in de mogelijkheden van deelvervoer en willen als stad ruimte geven voor experimenten. Maar je wilt draagvlak houden voor zo’n systeem en overlast voorkomen.”

Faillissement

In 2017 zijn de bedrijven oBike, Donkey Republic, Mobike en oFo in Rotterdam begonnen met deelfietsen die door klanten vrij verspreid door de stad geparkeerd kunnen worden.

Maar met name het faillissement van oBike uit Singapore heeft het imago van deelvervoer geen goed gedaan. De zilver-gele deelfietsen slingerden overal door de stad en het Aziatische bedrijf was onbereikbaar. Uiteindelijk heeft de gemeente 750 oBike-fietsen van straat gehaald: 150 daarvan zijn geschonken aan Sezer, een organisatie die onder meer fietslessen verzorgt, en 600 fietsen zijn verscheept naar Afghanistan.

Lees meer over de discussie over het nieuwe vergunningenstelsel

Op dit moment zijn vier exploitanten van (elektrische) deelfietsen en deelscooters actief. „We hebben op zich met de huidige aanbieders goed contact”, zegt wethouder Bokhove. De partijen zijn ook geraadpleegd voor het vergunningenstelsel.

De huidige fietsaanbieders zijn onder meer Mobike uit China (bijna 1.000 fietsen) met oranje velgen en het Deense Donkey Republic met oranje frames (650 fietsen, waarvan 100 elektrisch). Sinds oktober staan in Rotterdam, als eerste stad van Nederland, ook 500 knalrode elektrische deelfietsen van Jump, onderdeel van het Amerikaanse Uber. Daarnaast biedt het Nederlandse Felyx 325 donkergroene elektrische scooters aan.

Nieuwe exploitanten met een vergunning mogen het eerste jaar straks maximaal 500 voertuigen plaatsen. Als ze zich een ‘betrouwbare partner’ tonen, hun voertuigen minimaal twee keer per dag worden gebruikt en ze klachten goed afhandelen, mogen ze daarna meer voertuigen plaatsen. Bokhove: „Bij bewezen kwaliteit en goed gedrag mag je uitbreiden.”

Het plafond van 6.500 deelvoertuigen voor 2020, het eerste jaar, is opgebouwd uit maximaal 3.000 (elektrische) fietsen, 2.000 elektrische brom- en snorfietsen, 1.000 elektrische steps en 500 overige voertuigen zoals elektrische bakfietsen. Bokhove noemt het plafond „redelijk”: in 2018 waren er op het hoogtepunt 4.500 deelvoertuigen in de stad, volgens de gemeente. In de toekomst kan het plafond mogelijk verhoogd worden, als het autoverkeer er bijvoorbeeld door afneemt, zegt de wethouder.

Het grote nieuwe fietsplan van dit college

De meeste elektrische steps zijn overigens nog niet toegestaan op de openbare weg, maar bij de gemeente hebben zich al zeker dertien aanbieders gemeld, volgens Bokhove.

Het nieuwe vergunningenstelsel is verder niet van toepassing op deelauto’s en deelbrommobielen, zoals de kleine elektrische Lev-autootjes in Rotterdam, omdat deze gebruik maken van parkeervergunningen.

Telefonische bereikbaarheid

De nieuwe regels moeten nog door de raad worden goedgekeurd. De vier huidige aanbieders reageren desgevraagd overwegend positief. De vereiste telefonische bereikbaarheid voor klanten en bewoners is nog „een punt van overleg”, mailt Luuk van den Bulk van Mobike. „Voor niets gaat de zon op. Alle extra prestaties hebben een kost, en die moet om economisch haalbaar te blijven aan gebruikers worden doorgerekend.”

Wethouder Bokhove is duidelijk over de telefonische bereikbaarheid. „Dat is voor ons geen onderhandelpunt, dat is een voorwaarde.”

Een goede spreiding van deelvoertuigen over de stad en het bereiken van Rotterdammers die nu nog niet of weinig fietsen is ook een vraagstuk, zegt Jeroen Kah van deelfietsaanbieder Donkey Republic. „Het gevaar is dat iedereen zich concentreert in het stadscentrum. In de buitenwijken heb je minder doorloop, want minder toeristen, dagjesmensen en forenzen, en dus minder vraag. Terwijl inclusiviteit een belangrijk thema is. De gemeente wil dat iedere Rotterdammer toegang krijgt tot deelvervoer.”

Bokhove: „Dit is bijna een liberale manier van de markt organiseren. Aanbieders moeten zelf bekijken of ze in het centrum of in onontgonnen gebied gaan zitten. Dat is de creativiteit die wij van de markt vragen.”

En te veel fietsen in het centrum of op één plek leidt straks tot handhaving, zegt ze: „Fietsen mogen niet hinderlijk in de weg staan. Dat is echt waar we aanbieders op aanspreken.”