Twee vrouwelijke Syriëgangers melden zich bij ambassade Turkije

De twee terreurverdachten die in Ankara aanklopten, hadden drie kinderen bij zich. Van een van de vrouwen is net de Nederlandse nationaliteit afgenomen.
In het Syrische kamp Al-Hol worden duizenden familieleden van IS-strijders opgevangen.
In het Syrische kamp Al-Hol worden duizenden familieleden van IS-strijders opgevangen. Foto Maya Alleruzzo/AP

Twee vrouwelijke Syriëgangers hebben zich woensdag met drie kinderen gemeld bij de Nederlandse ambassade in Ankara. Zij zouden enkele weken geleden uit het opvangkamp Al-Hol in het noorden van Syrië zijn ontsnapt, kort voor de Turkse militaire inval. Dat schrijft minister Blok (VVD, Buitenlandse Zaken) donderdag in een Kamerbrief .

De vrouwen hebben gevraagd om consulaire bijstand en zitten momenteel samen met hun kinderen van drie en vier jaar oud in Turkse detentie. Beide vrouwen „zijn vanuit Nederland uitgereisd naar Syrië en worden verdacht van terroristische misdrijven”, schrijft de minister. Turkije moet besluiten tot vervolging of uitzetting. Het is niet duidelijk hoe zij de grens zijn overgekomen. Het is voor het eerst dat vrouwen aankloppen bij de Nederlandse ambassade sinds de militaire operatie van Turkije in Noord-Syrië.

Lees ook dit interview met de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra: ‘Het ophalen van Syriëgangers is de enige realistische optie’

Allebei de vrouwen beschikten volgens Buitenlandse Zaken over een tweede nationaliteit, maar van een is de Nederlandse afgenomen op dezelfde dag dat ze zich meldde in Ankara. Volgens de woordvoerder van Buitenlandse Zaken was dat toeval. Door de Nederlandse nationaliteit af te nemen, wordt het moeilijker om terug te keren naar Nederland. Uit een artikel in de Staatscourant dat donderdag is gepubliceerd blijkt dat het gaat om de 23-jarige Fatima H. Zij is geboren in Tilburg maar heeft ook de Marokkaanse nationaliteit.

De andere vrouw houdt vooralsnog wel haar Nederlanderschap. Strafrechtadvocaat André Seebregts staat haar bij en wil geen uitspraken doen over haar achtergrond en hoe zij in Turkije is terecht gekomen. Volgens de advocaat was het „een hele moeilijke keuze” maar was de situatie in Al-Hol onhoudbaar. „Blijven was voor mijn cliënt geen optie meer. Er is sprake van veel geweld en bedreigingen, ook van andere radicale vrouwen, en de winter komt eraan.”

Kort geding

Vrijdag dient een kort geding van zes advocatenkantoren, inclusief dat van Seebregts, om het kabinet te dwingen Nederlandse Syriëgangers en hun kinderen terug te halen. Zij staan 56 kinderen en 23 moeders bij die vastzitten in Syrië. „Onze insteek is: in de kampen is sprake van ernstige mensenrechtenschendingen”, zegt Seebregts. „Nederland is verplicht om die te beëindigen als dat kan, of om het Amerikaanse aanbod te accepteren.” De VS hebben aangeboden te helpen bij de repatriëring van Syriëgangers.

De Tweede Kamer eiste donderdag uitleg over het kabinetsplan om Europese IS-strijders in Irak te berechten. De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, Ali Alhakim, had namelijk in een interview met NRC duidelijk gemaakt hier niet aan mee te willen werken. Ook de VS zien niets in dat plan en vinden dat Nederland Syriëgangers terug moet halen.

In de tussentijd heeft ook Jeugdzorg het kabinet gevraagd om twee kinderen van een IS-strijder naar Nederland te halen, meldt RTL Nieuws donderdag. Het gaat om een baby en een peuter die zonder ouders in Noord-Syrië zitten. Een keer eerder maakte het kabinet een uitzondering voor twee weeskinderen die in een kamp zaten. Die werden met hulp van Frankrijk naar Nederland gehaald.