Vrij zijn is...didgeridoo spelen

Vrij Hoe breekt Nederland uit de sleur?

‘Hoe je energetisch in je vel zit, hoor je terug in je spel”, zegt didgeridoo-docent Menno van den Hout (47) in een yurt tussen de weilanden in Klarenbeek, Gelderland. Zijn cursisten hebben hun schoenen uitgedaan, zitten met een kopje thee rond de houtkachel en sluiten hun ogen. Van den Hout begint de les met „even aarden”. Er worden rondjes op billen gedraaid. Spanningen gevoeld en losgelaten. En dan mogen ze hun ‘didge’ erbij pakken. „We gaan even spelen”, zegt Van den Hout.

Vier mannen en één vrouw zetten hun didgeridoos aan hun mond, en beginnen met het produceren van ritmische trilgeluiden. Didgeridoo spelen was eind jaren negentig een hype, en nu is er een overschot aan docenten. Gelukkig heeft hij meer talenten. In zijn yurt geeft hij ook les in Native American flute en Mongoolse keelzang. Uniek aan de didgeridoo is dat spelers door hun neus moeten inademen terwijl ze lucht uit hun mondholte persen, zegt hij, zodat ze hun spel niet hoeven te onderbreken.

Hij demonstreert de techniek op zijn traditionele didgeridoo, gemaakt door Aboriginals in Noord-Australië. „Laat je kaak telkens zakken en beweeg met je tong van boven naar beneden”, zegt hij tegen de groep. „Zo ontstaat er een luchtpomp.” Maar ze blijven af en toe naar adem happen. Dan maar even „droogoefenen”, zonder instrument. De cursisten maken hun wangen bol, blazen kort naar buiten, en halen vlak daarna adem door hun neus. „Ze zijn al een jaar bezig, maar circulaire ademhaling blijft moeilijk voor ze”, zegt Van den Hout achteraf.

In het begin was ik al blij als ik er een scheetgeluid uit kreeg

René Onstenk (57)

De didgeridoo is ontzettend lastig om te bespelen, zegt cursist René Onstenk (57), die als „geestelijk raadsheer” werkt. Hij kreeg van een vriend de tip dat didgeridoo spelen zijn slaapapneu zou kunnen verhelpen. Met YouTubefilmpjes probeerde hij tevergeefs de techniek onder de knie te krijgen. „In het begin was ik al blij als ik er een scheetgeluid uit kreeg. Mijn partner zei dat ze mij nog liever hoorde snurken dan didgeridoo spelen.” Onstenk ging een jaar geleden op les, en inmiddels is de slaapapneu inderdaad verdwenen. „Ik adem beter door mijn neus en ik ben rustiger.”

Het geluid van de didgeridoo geeft gewoon een goed gevoel, zegt medecursist Paul de Haan (56). Hij heeft een qi-gongcentrum in Deventer en is daarnaast yurtenbouwer, vertelt hij. Zelf woont hij ook in een yurt , met een vuurplaats ervoor. „Ik ben nooit erg muzikaal geweest maar ik vond het leuk om bij een kampvuur iets te kunnen spelen.” Zijn Portugese berghond Jery blijft onverstoorbaar liggen als de les wordt afgesloten met het maken van gromgeluiden. Hij is wel meer gewend.