Lagere taakstraffen voor blokkeerfriezen in hoger beroep

In 2017 verhinderde een groep Friezen een demonstratie van anti-Zwarte Pietactivisten. De aanvankelijk opgelegde taakstraffen vallen in hoger beroep aanzienlijk lager uit.
Protest bij het gerechtshof voorafgaand aan de uitspraak in het hoger beroep.
Protest bij het gerechtshof voorafgaand aan de uitspraak in het hoger beroep. Foto Anjo de Haan/ANP

Vijftien blokkeerfriezen zijn in hoger beroep veroordeeld tot een taakstraf van negentig uur. Dat heeft het gerechtshof in Leeuwarden donderdag bepaald. De groep probeerde te voorkomen dat een groep anti-Zwarte Pietactivisten in 2017 bij de intocht van Sinterklaas in Dokkum zou demonstreren.

Die straf is voor sommige verdachten aanzienlijk lager dan de werkstraffen tot 240 uur die de rechtbank eerder had opgelegd. Desalniettemin spraken de rechters van het hof in Leeuwarden donderdag van „een zeer ernstig en ontoelaatbaar” feit. De vijftien verdachten wordt verweten voor eigen rechter te hebben gespeeld door anderen de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht te hebben ontnomen. Het hof acht alle ten laste gelegde zaken bewezen. Het gaat dan om het versperren van de A7, het verhinderen van de betoging, dwang en (in het geval van initiatiefnemer Jenny Douwes) opruiing.

In 2018 veroordeelde de rechtbank 34 blokkeerfriezen voor betrokkenheid bij het blokkeren van de A7 nabij Dokkum. Daarmee verhinderden ze een demonstratie van anti-Zwarte Pietactivisten bij de sinterklaasintocht in die stad. Vijftien van de blokkeerders tekenden hoger beroep aan tegen hun veroordeling en eisten vrijspraak.

Advocaat Tjalling van der Goot staat veertien van de veroordeelden bij. Het grootste deel van zijn cliënten wil het bij het oordeel van het hof laten, maar vier van hen overwegen in cassatie te gaan. Van der Goot: „Een beslissing is nog niet genomen, eerst moeten de vonissen bestudeerd worden.”

Het OM, dat hogere straffen had geëeist, laat weten tevreden te zijn met de uitspraak en niet in cassatie te gaan. „Het gerechtshof in Leeuwarden heeft vandaag alle feiten die ten laste zijn gelegd bewezen verklaard en daarbij alle verweren van de verdediging verworpen.” Niet alle verdachten werden in eerste aanleg veroordeeld voor het verhinderen van de betoging door het gebruik van of dreigen met geweld. Ook werd initiatiefnemer Jenny Douwes nog vrijgesproken van betrokkenheid bij het blokkeren van de A7.

Lees ook: Kick Out Zwarte Piet demonstreert dit jaar in zeker twaalf gemeenten tegen Zwarte Piet

Hof: straf van rechtbank te fors

De straffen die door de rechtbank werden opgelegd - waar onder 240 uur taakstraaf voor Jenny Douwes - vond het hof echter te hoog:

„Volgens het hof gaat het bij de verschillende feiten telkens om hetzelfde handelen. Ook speelt bij de strafoplegging mee dat er geen ernstige ongevallen zijn gebeurd. Het hof vindt het aannemelijk dat het hier om een incident gaat en acht de kans niet groot dat verdachten opnieuw tot het plegen van (soortgelijke) strafbare feiten over zullen gaan.”

Daarnaast ziet het hof geen reden om de ene verdachte zwaarder te straffen dan de andere. „Alle verdachten hebben feitelijk ongeveer eenzelfde aandeel in het gebeuren gehad. Dat de één zich op Facebook wat actiever heeft opgesteld dan een ander, of op de weg prominenter in beeld is geweest dan de ander, vindt het hof onvoldoende specifiek om de één meer verantwoordelijkheid toe te dichten dan de ander en dit in de straf tot uitdrukking te brengen.”

Het Openbaar Ministerie vond juist dat duidelijk was dat Douwes de initiatiefnemer van de actie was en daarom zwaarder bestraft moest worden. Zo zette zij een Facebook-evenement op en stond ze rond de blokkade de media te woord. „Daar sprak zij over haar geslaagde opruiing tot en uitvoering van de blokkade met als doel het tegenhouden van een betoging. Daarbij is sprake geweest van een nauwe en bewuste samenwerking [tussen Douwes en de blokkeerders], waardoor zij als medepleger, en anders in ieder geval als uitlokker van de blokkade is aan te merken.”