Kamer eist uitleg van Blok over ‘plan’ voor IS-strijders

Syrië De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken spreekt tegen dat er een plan in de maak is om Europese IS-strijders te berechten in zijn land. Minister Blok heeft steeds gezegd dat hij daaraan werkt. De Kamer wil meer weten.

Het al-Hol kamp in Noordoost-Syrië waar families van IS-strijders een onderkomen hebben. DELIL SOULEIMAN
Het al-Hol kamp in Noordoost-Syrië waar families van IS-strijders een onderkomen hebben. DELIL SOULEIMAN

De Tweede Kamer eist opheldering over het kabinetsplan om Europese IS-strijders in Irak te laten berechten. Aanleiding is een interview in NRC deze week, waarin Ali Alhakim, de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, duidelijk maakt dat zijn land hier niet aan meewerkt. Van een plan is volgens hem eveneens geen sprake.

Lees ook: het interview waarin Irak aangeeft niets te zien in lokale berechting van Europese IS-strijders

Kamerlid Lilianne Ploumen (PvdA) vindt dat de uitspraken van Alhakim „in sterk contrast” staan met wat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) steeds heeft gezegd tijdens Kamerdebatten. Blok, zegt zij, heeft de zaak te rooskleurig voorgesteld. „Hij heeft nergens gezegd dat Irak zulke grote twijfels had”, zegt Ploumen. „Ik vind dat hij de Kamer hierover onvolledig heeft geïnformeerd.”

Ploumen vroeg donderdag om een brief met uitleg van de minister, tijdens de reguliere ‘procedurevergadering’ van de vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken, normaliter bedoeld om de Kameragenda vast te stellen. Ze kreeg bijval van andere partijen, waaronder D66, GroenLinks en SP. Volgens Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) doet het interview met Alhakim „vermoeden dat het al bekend was bij het kabinet” dat het plan weinig kans van slagen had.

Geen geld en geen rechters

Blok organiseerde in september bij de Verenigde Naties een bijeenkomst met diplomaten en ministers uit twintig landen, inclusief Irak, om het plan te bespreken. Het idee van lokale berechting vormt de kern van het Nederlandse kabinetsbeleid ten aanzien van Nederlandse IS-strijders. De regering wil hen niet terugnemen, ondanks herhaalde Amerikaanse verzoeken hiertoe, met het argument dat de Syriëgangers daar moeten worden berecht waar ze hun misdaden hebben begaan.

Lees ook: over de Amerikaanse druk op Nederland om eigen Syriëgangers terug te nemen

Tegen NRC zei Alhakim dinsdag dat Irak geen geld en geen rechters heeft om Europese IS-strijders te berechten. Hij zegt dat EU-landen hun burgers moeten terugnemen. „Dat is wat wij deze landen adviseren.” Voor Europese strijders die aantoonbaar misdaden in Irak zelf hebben begaan, zou eventueel een uitzondering gemaakt kunnen worden, maar die krijgen net als Iraakse verdachten dan wel de doodstraf. Is Irak bereid een uitzondering te maken, zoals Nederland vraagt? „Absoluut niet.”

VVD-Kamerlid Sven Koopmans wees er donderdag op dat de Kamer afgelopen maandag, een dag voor het NRC-interview, ook een gesprek had met Alhakim. Volgens hem zit er „ruimte tussen de verschillende lezingen”. Oftewel: Alhakim zou tegenover de Kamer minder uitgesproken zijn geweest. Anderen die bij dat gesprek aanwezig waren bestrijden dat overigens.