De Japanse duizendknoop te lijf met DNA-tests, een app en gewoon wieden

Natuur Er zijn in Rotterdam tientallen brandhaarden van de invasieve, schadelijke plant, blijkt uit onderzoek van de gemeente, het havenbedrijf en de stadsecologen.

Fallopia japonica
Fallopia japonica Foto Getty Images/Kazakovmaksim

Op enkele honderden plekken in Rotterdam komt de woekerende Japanse duizendknoop voor. De gemeente stuurde deze week het plan voor de aanpak van deze invasieve exoot naar de raad. Voor de bestrijding trekt de gemeente jaarlijks 275.000 euro uit.

De afgelopen twee jaar heeft de gemeente samen met het Havenbedrijf en Bureau Stadsnatuur alle locaties binnen de stadgrenzen waar de plant woekert, in kaart gebracht. Het resultaat; er zijn tientallen ‘brandhaarden’, verspreid over de hele stad. Vooral in noord werd de duizendknoop vaak gespot. Inwoners die de plant met zigzagvormige takken en dikke stengels aantreffen in de openbare ruimte, worden opgeroepen dat te melden via de Buitenbeter App.

Bouwgrond

De plant overwoekert niet alleen andere planten, maar de sterke wortels kunnen zelfs voor schade zorgen aan funderingen, asfalt en dijken. Elders in Nederland zijn dit soort schadeposten al gemeld, maar in Rotterdam is dat nog niet voorgekomen, staat in de aanpak. Daarom is het opvallend dat bouwgrond vooralsnog gewoon kan worden uitgegeven als daar duizendknoop groeit. Bouwterreinen die door de gemeente worden uitgegeven, worden in principe bouwrijp opgeleverd. „Juridisch gezien is de Japanse duizendknoop geen vervuiling en kan de grond gewoon uitgeven worden, zonder deze te saneren”, schrijft de gemeente in de aanpak.

In de buitenruimte wordt de plant wel aangepakt. Locaties waar de duizendknoop groeit, worden twee keer per jaar gemaaid. De resten worden vervolgens naar een speciale afvalverwerker gebracht. Daarna worden de locaties behandeld door aannemers om te voorkomen dat de restjes zich verspreiden en elders uitgroeien tot nieuwe kolonies. Vanuit de gemeente houdt een toezichthouder dat in de gaten. Stengels die tussen tegels opduiken worden weggebrand of -geborsteld. Het Havenbedrijf, dat meehelpt bij het bestrijden van de woekeraar, doet momenteel proeven met zout water om de plant in te dammen.

Hergebruik grond

Rotterdammers zijn verantwoordelijk voor het duizendknoopvrij houden van hun eigen tuin. Maar ook daar schuilt gevaar. Inwoners kunnen hun tuinafval storten bij een van de milieustations. Vanaf daar wordt de grond gebracht naar de Circulaire Grondstoffenbank (CGB) en wordt het hergebruikt. Doordat de meeste inwoners de Japanse duizendknoop niet herkennen, kan het voorkomen dat grond met wortels wordt hergebruikt en zo zorgt voor nieuwe groeiplaatsen. Dat wil de gemeente voorkomen met onder andere een DNA-test. Als bij de CGB getwijfeld wordt over de aanwezigheid van restjes duizendknoop in de grond wordt deze uitgebreid geanalyseerd.

Al deze methodes zorgen overigens niet dat de invasieve exoot volledig uit Rotterdam zal verdwijnen. De aanpak richt zich vooral op het ‘beheersen’ van het probleem. „Zolang er geen landelijk verbod is op handel en verspreiding en er geen bestrijdingsmethode is die honderd procent effectief is, zet de gemeente niet in op volledige bestrijding”, staat in de Rotterdamse aanpak. Het is dus wachten op een landelijke aanpak. Tegelijkertijd investeert de gemeente 50.000 euro in proeven om de groei van de hardnekkige plant tegen te gaan.

Tips die de gemeente aan inwoners geeft zijn: trek de plant met wortel en al de grond uit. De plant en wortels moeten in een stevige, dichte vuilniszak bij het huisvuil. Vervolgens moet tuingereedschap goed worden schoongemaakt. Als dit meerdere keren gebeurt, stopt de plant uiteindelijk met groeien.