Brieven

Brieven NRC Handelsblad 31/10/2019

Dementie voorkomen

Vergeet fijnstof niet

In het NRC artikel Laten we de duurste ziekte aanpakken – dementie (21/10) wordt gepleit voor een stevig preventiebeleid zoals stimulering van gezonde voeding, niet roken en voldoende beweging. Dat kan worden aangevuld met schone lucht. Steeds meer onderzoek toont immers aan dat ook fijnstof in luchtverontreiniging de kans op dementie vergroot. De fijnstofuitstoot bij verkeersaders en industrie is weliswaar afgenomen, maar de uitstoot door houtkachels in woonwijken is dat niet. De 13 procent van de huishoudens die deels op hout stoken, produceren meer fijnstof dan het gehele wegverkeer, laat onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving zien. De andere 87 procent huishoudens worden hieraan blootgesteld, in de eigen woning, onvrijwillig en onontkoombaar.

Het IBO (interdepartementaal beleidsonderzoek) Luchtkwaliteit ziet dan ook maatregelen tegen particuliere houtstook als meest effectief tegen de ziektelast. Met als specifieke aanbeveling het ontraden van particuliere houtstook ter vermindering van zowel dementie als van long- , hart- en vaatziekten, diabetes en (te klein geboren) kinderen met onderontwikkelde hersenen.

Mede onder invloed van de kachelbranche wordt ook vervanging door moderne kachels als oplossing aangedragen. Maar uit onderzoek blijkt dat moderne hout- en pelletkachels weliswaar minder totale fijnstof uitstoten, maar juist meer van de schadelijkste componenten ervan: ultrafijnstof en benzo(a)pyreen. Ook dit betreft dus een dubieuze oplossing. De fijnstofuitstoot is niet zonder meer te beteugelen.

Interview middendorp

Veiligheid, alleen hier?

De inzet van de krijgsmacht voor het verkrijgen van toegang tot grondstoffen, met name fossiele brandstoffen, is ook in Nederland algemeen geaccepteerd beleid. De prijs wordt betaald door landen als Libië en Irak, gedestabiliseerd door militaire interventies. En door de landen in Afrika en Azië die nu al lijden onder klimaatverandering, terwijl ze er weinig aan hebben bijgedragen, en te arm zijn om zich aan te passen. Deze oneerlijkheid bedoelen klimaatactivisten als ze roepen om ‘klimaatrechtvaardigheid’. De armen moeten opdraaien voor de spilzucht van de rijken.

In een interview met oud-generaal der strijdkrachten Tom Middendorp (De krijgsmacht is nog lang niet climate proof, 28/11) gaat hij op deze lijn door. Als de ‘groene’ generaal spreekt over veiligheid heeft hij het over de veiligheid van westerse landen. Klimaatverandering leidt tot conflicten, oorlogen, vluchtelingenstromen en extremisme. Daarom moeten de grenzen extra bewaakt worden. „Daar hebben militairen altijd een rol bij gespeeld” aldus Middendorp. Jawel, militairen bewaken grenzen tegen zwaarbewapende vijanden. Maar moeten zij ook grenzen bewaken tegen wanhopige mensen op de vlucht voor klimaatrampen?

Daarnaast is het beleid om de ‘voetafdruk’ van de krijgsmacht te verkleinen aandoenlijk. Het grootschalig gebruik van biobrandstof om de NAVO-krijgsmachtonderdelen te verplaatsen maakt dat alleen al qua benodigd landoppervlak een illusie. Er bestaat geen schone brandstof voor militair transporten op deze schaal.

Stop Wapenhandel

Lierneux

Wel op de kaart

Een reactie op het ‘Ikje’ van 29/10 (Pays perdu) waarin het toeval wilde dat wel twee mensen het ‘totaal onbekende’ Belgische plaatsje Lierneux kennen. Welnu, het zijn er minstens drie want ook ik was er nogal eens, op Ardennenexcursie met school. En, met mij nog een flink aantal collega's. Ergo, Lierneux staat wel degelijk ‘op de kaart!’

Correcties/aanvullingen

Mosul

In het commentaar Triomfalisme bij dood van IS-leider is misplaatst en riskant (29/10, p. 17) wordt gesproken over de Syrische plaats Mosul. Mosul ligt in Irak.