Underworld: elke week een nieuwe track

Underworld Dance-veteranen Rick Smith en Karl Hyde brengen sinds een jaar elke week een track uit. Resultaat van het eerste jaar: een box met 7 cd’s en 30 video’s. „Ik heb sommige van onze meest euforische tracks gemaakt in mijn donkerste periodes.”

Karl Hyde: „Als je stopt met bullshitten en gewoon maar iets probeert ontstaat er toch iets.”
Karl Hyde: „Als je stopt met bullshitten en gewoon maar iets probeert ontstaat er toch iets.” Foto Manuel Vazquez

De taxichauffeur kan de oude varkensstal waar Underworld zijn studio heeft niet vinden. Er blijken meer opnamestudio’s te liggen op de verlaten boerenerven tussen de groene heuvels op het Britse platteland. „We zitten hier nu vijftien jaar”, zegt producer Rick Smith (61), even later voor de ingang van de oude stal. „We hadden een studio in de stad, maar daar zaten we nooit. We waren altijd onderweg. Het werd een te grote logistieke uitdaging om al het materiaal steeds naar een nieuwe plek te krijgen.” Hij kijkt naar het veld van de buurman, waar een wandelpad verscholen ligt achter bomen. „Het uitzicht is hier prachtig als de zon ondergaat.” Smith steekt een sigaret op. Hij wijst op het dak van de oude varkensschuur. „Er woonden allerlei dieren tussen de balken, daar kwamen we pas na twaalf jaar achter bij de verbouwing.”

Voor het interview moet een geheimhoudingsovereenkomst getekend. Niemand weet dat de veteranen die in 1994 een van de tien meest invloedrijke dance-albums ooit uitbrachten (Dubnobasswithmyheadman) hier zitten. In het bescheiden keukentje zitten poëzie-magneetjes op de ijskast met woorden als ‘Rez’ en ‘Cowgirl’, titels van epische nummers. Smith: „Er is nog nooit iemand foto’s komen maken. Niemand komt ooit vragen wat we hier doen.”

Smith is weer begonnen met roken, bijvangst van de stress en het strakke regime dat hij en woordsmid Karl Hyde (62) zichzelf sinds vorig jaar oktober hebben opgelegd. Iedere donderdag brengen ze een nieuwe track uit, met bijbehorende video. Niet een ruwe demo of een schets, nee een volledige nieuwe release die verschijnt op de digitale kanalen en hun eigen website. De Drift-reeks is een „voortdurend experiment”. Volgende maand brengen ze het resultaat van het eerste jaar: een box met 7 cd’s met daarop in totaal 50 nummers en 30 video’s.

Jongensvriendschap

In een rommelige lage ruimte met kasten vol synthesizers uit de tijd van ‘Born Slippy’ (1995), schuift Karl Hyde (62) aan, de zanger met de elastieken benen. Waarom staat er ‘Underworld’ met plakkers op de keyboards? Hyde (grappend): „We worden oud. We hebben naamplaatjes nodig om ons te helpen onthouden wie we zijn.”

Rick Smith: „Muziek is nooit klaar, het is alleen goed genoeg.”

Foto Manuel Vazquez

Ze zijn de zestig inmiddels gepasseerd, maar hebben nog steeds de dynamiek van een jongensvriendschap. „Het slaapgebrek, nachten doorhalen, de stress op een dinsdag als er voor donderdag nog niets ligt, is lastig”, zegt Smith, „maar het geeft een geweldige energie.” Dan, als ik glimlach: „Dit is serieus! Neem vandaag. Het is nu dinsdag en we hebben nog steeds niks. Eigenlijk zouden we hier niet met een journalist moeten praten!”

En toch was het zijn idee om iedere week een track uit te brengen. Ze werkten de afgelopen jaren vaak los van elkaar, waardoor projecten langere tijd bleven stilliggen. Smith was de man die het geheel moest samenbrengen en afronden. De zelfverklaarde perfectionist raakte gefrustreerd, de energie lekte eruit. Smith: „Dit project dwingt ons om samen aan dingen te werken en om dingen af te maken.”

Hyde: „Potentieel dat anders bleef liggen kwam eruit door het project dat Rick heeft bedacht.” Een voorbeeld. „Karl houdt al een dagboek bij sinds de jaren tachtig”, zegt Smith. „Sommige fragmenten komen in een songtekst terecht, maar er zit zo veel meer poëzie in het materiaal dat nooit zijn weg naar buiten vond.”

„Laten we niet blijven zitten en excuusjes maken waarom we het volgende album nog niet hebben uitgebracht, was de gedachte”, zegt Hyde. „Laten we het gewoon doen.”

Olympische Spelen

Underworld bestaat al veertig jaar. Hoe houd je het leuk al die tijd? „Geen idee”, zegt Smith. „Het is ook een beetje een shock voor ons. We werken al veertig jaar samen maar het is pas in de laatste twee, drie jaar dat we ook zoveel tijd met elkaar door willen brengen.”

Underworld trad in 2017 op in Amsterdam. Lees hier de recensie

Na een grootse show tijdens de Olympische Spelen in 2012 tourde Hyde met zijn eigen band Edgeland en bracht twee albums uit met Brian Eno. Hyde: „We hebben onze moeilijkheden gehad. Maar nu sta ik op en heb ik zin om naar mijn werk te gaan.”

„Vraag maar aan mijn vrouw hoe het met me gaat en ze zal zeggen dat ik gelukkig ben”, beaamt Smith.

In de zomer van 2018 zetten ze een paar uitgangspunten op een rij. Ze wilden af van het format van een album. Hyde: „Mensen komen bij ons uit vanwege de show die we deden voor de Olympische Spelen maar ook voor een toneelstuk als Frankenstein [waarvoor ze de muziek schreven, red.] of ‘banging techno’. En dan moeten tien tracks, elke drie jaar, de culminatie zijn van waar we nu staan? Onzin.”

‘Drift’ kon genoeg verschillende dingen betekenen om vrijheid te geven, maar toch gefocust te blijven, legt Smith uit. Beiden bandleden schreven op wat het woord voor hen betekende. Smith: „De lijsten hebben we samengevoegd en geredigeerd. Matthew (red. Travennion) zat er bij en las het voor in de studio.” Het resultaat hoor je in ‘Low Between Zebras’. Die track ontstond ineens uit het niets, zegt Smith. Elke week is het proces anders. „Vijf woorden die Karl tegen mij heeft gezegd over de telefoon kunnen het begin van een track zijn, maar ook iets als de warmte voelen van de zon.”

Hyde: „Door de tijdsdruk kregen we veel meer en eerlijker gesprekken. We zeiden het ook makkelijker als iets niet goed genoeg was.”

Smith: „Muziek is nooit klaar, het is alleen goed genoeg.”

Net zo goed als een album

Betekent het dan dat ze minder kritisch zijn geworden? Hyde: „Nee. Het moest net zo goed zijn als een album. Maar de basisgedachte was vertrouwen. Jij bent goed genoeg. Er was genoeg tijd om je vaardigheden te gebruiken, maar niet om die te lang te overdenken.De deadline hebben we echt wel een paar keer verschoven, omdat Rick nog niet blij of tevreden was.”

Het merendeel van de tracks werd gemaakt met software op laptops. Ze klinken gestroomlijnder, minder rauw dan vroeger. Al is ‘Listen to Their No’ weer een ouderwets meeslepende Underworld-track.

Hoe werden ze beïnvloed door hun omgeving? Weinig en veel, zegt Smith. „Sommige van de beste tracks hebben we gemaakt in weinig inspirerende omgevingen, zoals een hotelkamer in Toluca, New Mexico die uitkeek op een snelweg.” Hyde: „Je hebt geen zin, de omgeving is niet goed, er zijn altijd allerlei excuses. Maar als je stopt met bullshitten en gewoon maar iets probeert ontstaat er toch iets.” Smith: „Ik heb sommige van onze meest euforische tracks gemaakt in mijn donkerste periodes.”

Andere keren zorgde de omgeving juist voor inspiratie. ‘Schiphol Test’, een track die het gevoel van continu in beweging zijn in geluid weet te vangen, maakte Smith op een EasyJet-vlucht. „Je hoort de stewardess op de achtergrond.” Hyde: „Rick kan geweldige dingen met modulaire synthesizers doen, maar dit heeft hij allemaal gedaan op een iPad.”

In het moment

In Trontheim kon Smith de slaap niet vatten „omdat ik voelde dat de track van de week [‘Mile Bush Pride’, red.] nog niet goed was. In de ochtend ben ik naar de rand van een fjord gelopen. Daar heb ik de track opnieuw gemaakt.” Hij laat een video zien die hij vlak na het maken op Instagram zette.

Hyde: „Op deze manier praten we op een veel directere manier met ons publiek in plaats van hier binnen te zitten in onze technogrot. In Sydney speelden we vier keer in het Opera House. Duizenden mensen zongen tracks mee die soms maar een week oud waren.”

En dan waren er ook nog de samenwerkingen waar ze tijd voor moesten maken. „Het is niet dat we zomaar opstonden en dachten ‘wat gaan we vandaag eens doen’”, zegt Smith. Zo werkten ze op het album samen met avant-gardetrio The Necks, waarvoor Smith twee dagen een studio afhuurde. Zo kon een technicus de geluidsmix van akoestische en elektronische instrumenten afstemmen terwijl Smith zich richtte op het spelen.

Technoproducer Ø [Phase] kwam langs in de studio. Hyde: „Rick draaide vaak tracks van hem en die vonden we allebei te gek.” Smith: „Hij heeft uiteindelijk meegeschreven aan drie tracks: ‘Dexters Chalk’, ‘Border County’ en ‘Give me the Room’.”

Alles werd opgenomen vanuit het hart, zegt Smith. „‘Have you got some poetry,’ vraag ik Karl vaak. Heb je ook een gevoel dat je kan omschrijven? We doen zoveel met onze geest en niet met ons hart. Dit gaat om het moment, dat werd twintig jaar geleden al duidelijk.”

Correctie 5/11: in een eerdere versie van dit artikel stond in de intro dat Underworld een box met 7 lp’s en 30 video’s heeft uitgebracht. Dit is aangepast, het gaat om 7 cd’s en 30 video’s.