Dick Advocaat, troubleshooter in crisistijd

Crisis Feyenoord Nieuwe Feyenoord-coach Dick Advocaat stapt op een voor hem aantrekkelijk moment in: slechter dan het nu gaat, kan bijna niet.

Dick Advocaat, hier als trainer van FC Utrecht eerder dit jaar, moet een bijna verloren seizoen zien te redden.
Dick Advocaat, hier als trainer van FC Utrecht eerder dit jaar, moet een bijna verloren seizoen zien te redden. Foto Peter Lous/Getty

Hij is de onvermijdelijke keuze in tijden van crisis: Dick Advocaat, 72 jaar oud. Met zijn aanstelling als interim-coach van Feyenoord tot het einde van dit seizoen kiest de club voor de veiligste optie in een sportief en bestuurlijk turbulente periode. Feyenoord bevestigde woensdagavond zijn komst. Hij vervangt Jaap Stam, die maandag na vier maanden opstapte.

Donderdag leidt Advocaat zijn eerste training, zondag neemt hij plaats op de bank in het duel met VVV-Venlo. Advocaat moet op korte termijn voor rust en resultaten zorgen bij Feyenoord, dat met een twaalfde plaats in de eredivisie maar vijf punten boven de degradatiezone staat.

Lees ook: De moeilijke uren van Jaap Stam in de wedstrijd tegen Ajax.

Advocaat is de laatste jaren uitgegroeid tot specialist voor complexe klussen als deze: troubleshooter in noodsituaties. Trainer weg, elftal in problemen, dan wordt Advocaat gebeld. Zo ging het de laatste jaren bij Sunderland, Oranje, Sparta en FC Utrecht – met wisselend succes.

Advocaat wil ondanks zijn gevorderde leeftijd nog graag werken – thuis zitten verveelt hem naar verluidt. Wel heeft hij met zijn vrouw afgesproken dat hij alleen nog ingaat op aanbiedingen in Nederland.

Feyenoord kwam bijna vanzelfsprekend bij hem uit, beperkt als het aanbod is: in Nederland zijn weinig trainers beschikbaar die bewezen hebben een moeilijk te managen club als Feyenoord te kunnen leiden.

Met Feyenoord in een existentiële crisis kan de kracht van Advocaat erin zitten dat hij als relatieve buitenstaander voor de club een soort schild kan vormen. Voor kritiek op de selectie, directie en organisatie. Als buffer naar de buitenwereld.

Een factor in deze: hij ligt goed bij de belangrijkste media in de voetbalwereld, de dagbladen AD, De Telegraaf en weekblad VI. Hij beheerst het mediaspel: hij kan spanningen of lastige vragen wegnemen met een geintje, met zelfspot.

Compact spelen

Zijn strategische kracht als trainer in een situatie als deze, met een onsamenhangend elftal als Feyenoord, is dat hij zijn ploegen compact laat spelen. Defensieve zekerheden inbouwen, de ruimtes klein houden. En Advocaat staat erom bekend dat hij scherp is op de discipline.

Begin 2016 was Advocaat tijdelijk adviseur van de beginnende Feyenoord-coach Giovanni van Bronckhorst, onder wiens leiding Feyenoord zeven nederlagen op rij leed. Door enkele (positionele) ingrepen kwam Feyenoord die crisis te boven.

Advocaat was eerder dit jaar de belangrijkste kandidaat als opvolger van Van Bronckhorst. Maar de negativiteit die ontstond rond die voorgenomen aanstelling, schrok hem af. Feyenoord kwam toen bij Stam uit.

Lees ook: Feyenoord, de jeugd en de haperende doorstroming

Advocaat stapt op een voor hem aantrekkelijk moment in: slechter dan dat het nu gaat, kan bijna niet. Het programma van Feyenoord is in november relatief gunstig. De avondwedstrijden in De Kuip tegen het Zwitserse Young Boys en het Schotse Rangers FC in de Europa League kunnen worden aangegrepen om zelfvertrouwen te tanken en het seizoen nog perspectief te geven. Overwinteren in de Europa League is mogelijk.

Opmerkelijk is de grote schoonmaak in de technische staf. Er wordt afscheid genomen van de assistenten Jean-Paul van Gastel, Denny Landzaat en spitsentrainer Roy Makaay. Van Gastel was vier jaar de vaste kompaan van Van Bronckhorst, Landzaat werd vorig jaar nog met veel moeite overgenomen van AZ. De selectie „is toe aan nieuwe impulsen”, verklaarde Sjaak Troost, technisch directeur ad interim. Said Bakkati, de assistent die op voorwaarde van Stam naar Feyenoord kwam, blijft wel aan.

Advocaat neemt zelf Cor Pot (68) en John de Wolf (56) mee als assistenten. Avonturier en levensgenieter Cor Pot is een goede vriend van Advocaat en was zijn secondant bij meerdere clubs.

In de biografie Mooie Cor staat beschreven hoe Pot regelmatig het nachtleven bezocht in Sint-Petersburg, waar ze bij Zenit werkten, terwijl Advocaat vaak tot laat nog wedstrijden analyseerde. Kort na zijn komst, ziet Pot in een bar een Russische paaldanseres aan het werk. ‘Die wordt van mij’, zegt Pot in het boek. Ze krijgen een relatie.

Lees ook: Feyenoord is stuurloos op bijna alle niveaus

Bij Sparta werkt Advocaat in 2017 samen met Pot, in een poging degradatie te ontlopen. Dat mislukt, de club degradeert. In de jaren tachtig was Pot al eens assistent-trainer en jeugdtrainer bij Feyenoord.

Verrassend is de toevoeging van John de Wolf. Als trainer werkte hij voornamelijk in het amateurvoetbal, op dit moment bij tweededivisieclub SV Spakenburg. Indirect is zijn aanstelling illustratief voor welke richting Feyenoord op gaat. Met zijn status als noeste, harde verdediger vertolkt hij de Feyenoord-cultuur van ‘geen woorden, maar daden’. Het is precies die cultuur die Troost, voormalig rechtsback en nu op tijdelijke basis directielid, wil uitdragen.

Nieuw geluid

Het is de vraag of Feyenoord daarmee gebaat is. De club lijkt over de hele breedte dringend behoefte te hebben aan een nieuw geluid, aan een vernieuwingsslag, met meer ruimte voor innovatie, andere trainingsmethoden, een professioneler scoutingsapparaat. Met mensen die niet alleen gehaald worden op basis van hun verleden als speler bij Feyenoord of hun voorliefde voor de club.

In dat opzicht wordt de aanstelling van de nieuwe technisch directeur een interessante. Frank Arnesen geldt als topkandidaat. Op dat gebied is veel werk te verrichten – voor de lange termijn. Voor de korte klap is het nu aan Dick Advocaat. Hij zal een bijna verloren seizoen moeten proberen te redden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.