Amerikaanse Huis erkent Armeense genocide, Turkije verontwaardigd

Bij de genocide in het Ottomaanse Rijk kwamen begin 20ste eeuw naar schatting tussen 800.000 en 1,5 miljoen Armeniërs om.
Het monument voor de Armeense genocide in Jerevan, de hoofdstad van Armenië.
Het monument voor de Armeense genocide in Jerevan, de hoofdstad van Armenië. Foto Sergei Gapon/AFP

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft dinsdag de massamoord op Armeniërs aan het begin van de twintigste eeuw door de Ottomanen erkend als een genocide. Dat meldt persbureau Reuters. Het Huis stemde, met 405 voor- en 11 tegenstemmen, voor erkenning van de genocide op tussen 800.000 en 1,5 miljoen Armeniërs in het Ottomaanse Rijk, de voorloper van het huidige Turkije. De Senaat moet zich nog over de niet-bindende resolutie buigen.

De symbolische erkenning heeft tot verontwaardiging geleid in Turkije. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Amerikaanse ambassadeur op het matje geroepen. Volgens Ankara heeft de resolutie geen enkele historische of wettelijke basis. Traditioneel ziet Turkije de schattingen van historici over het aantal slachtoffers van de massamoord als overdreven. De slachtoffers zouden zijn gevallen als gevolg van wat Ankara omschrijft als een burgeroorlog, in plaats van door systematische en geplande moord op een bevolkingsgroep.

Decennialang kwamen maatregelen om de genocide te erkennen niet door het Huis, uit angst dat de diplomatieke relatie met Turkije zou verslechteren. De laatste tijd is de relatie tussen de Verenigde Staten en Turkije echter verslechterd. Turkije viel begin deze maand Noord-Syrië binnen, wat tot internationale verontwaardiging heeft geleid. Het Huis stemde dinsdag ook vóór een oproep aan president Trump om sancties op te leggen aan Turkije.

Lees ook dit achtergrondstuk over de Armeense genocide

Syrische woestijn

Tussen 1915 en 1923 moordde de Ottomaanse staat een groot deel van de twee miljoen in het Ottomaanse Rijk levende Armeniërs uit. In 1915 werden eerst honderden Armeense politieke leiders, bankiers en intellectuelen in Istanbul opgepakt en geëxecuteerd. Vervolgens doodden de Ottomanen Armeense mannen en dwongen ze ouderen, vrouwen en kinderen massaal de Syrische woestijn in te lopen, waar zij omkwamen door vermoeidheid, dorst en hitte.

Onder internationale historici is amper debat over de classificatie van de massamoord op de Armeniërs als genocide. De afgelopen jaren erkennen ook steeds meer landen de genocide. Duitsland deed dit in 2015, het Nederlands parlement vorig jaar. Ook toen leidde de erkenning tot felle reacties uit Turkije. De Verenigde Naties spreken al sinds 1985 van genocide.