Opinie

Tot acht keer levenslang voor een beetje Turkse ‘couppleger’

Onder de mensen die in Turkije zijn vastgezet na de coup van 2016 is de filantroop Osman Kavala. Hij kan 3.000 jaar cel krijgen, berekent Carolien Roelants.

Dwars

Voor wie zoals ik de werkelijkheid ook graag in cijfers gevat ziet, is Turkije een paradijs. Afgelopen maart deelde het Turkse ministerie van Binnenlandse Zaken mee dat tot dan 511.646 mensen door inlichtingendiensten en politie waren „verwerkt” naar aanleiding van de mislukte staatsgreep van juli 2016. Zo’n 77.000 van hen zijn gevangengezet, al dan niet na veroordeling wegens enigerlei vermeende rol in het grote complot van FETÖ – Fethullahistische Terreur Organisatie – dat de Turkse prediker Fethullah Gülen vanuit zijn Amerikaanse ballingsoord zou hebben gesmeed. Nog eens 150.000 van die 511.000 zijn ontslagen. Bijvoorbeeld, er zijn meer dan 4.000 rechters en aanklagers naar huis gestuurd, en 16.500 militairen.

Nog wat cijfers voor ik terzake kom: in juni werden 17 generaals veroordeeld tot in totaal 141 keer „verzwaard levenslang”, 8,3 keer levenslang per persoon. En volgens The Arrested Lawyers Initiative zijn sinds 2016 321 advocaten veroordeeld tot samen 2.021 jaar gevangenis wegens lidmaatschap van die FETÖ of het verspreiden van terroristische propaganda – dat is inclusief Koerdische terreur, want die is er ook nog. Advocaten worden volgens de Arrested Lawyers in het bijzonder op de hak genomen omdat de autoriteiten hen vereenzelvigen met hun cliënten. De rechters van vandaag volgen de autoriteiten, hoe onfeitelijk of zelfs antifeitelijk de aanklacht ook is.

Ik vind deze cijfers fascinerend; niet alleen dat enorme aantal verdachten maar ook die lange straffen. Wat moet ik me voorstellen bij 8,3 keer verzwaard levenslang? Eén keer verzwaard levenslang is al levenslang-levenslang, zonder mogelijkheid van gratie.

Eén van al die mensen die in de slipstream van de mislukte coup vastzitten is Osman Kavala. Mogelijk heeft u al van hem gehoord: Kavala (1957) is een superrijke zakenman en filantroop die zich inzet voor een dialoog tussen Turken, Koerden en Armeniërs, voor restauratie van in verval geraakt cultureel erfgoed, kunst, het milieu en voor misdeelde kinderen. Dat klinkt bijna te goed om waar te zijn, maar volgens mensen die hem kennen klopt het helemaal.

Twee jaar geleden werd hij gearresteerd; sindsdien zit hij in eenzame opsluiting vast. Lijkt mij verschrikkelijk maar hij schrijft in een opinieartikel in The New York Times op 15 oktober: „Mijn eenzame cel ver weg van de commotie van mobiele telefoons en e-mail is een goede plaats om te lezen, schrijven en denken. Ik droom van nieuwe projecten met mijn collega’s van Anadolu Kultur, onze organisatie die zich inspant wederzijds begrip en vreedzame coëxistentie te bevorderen.”

Kavala wordt ervan beschuldigd de protesten te hebben gefinancierd tegen een groot bouwproject in het Istanbulse Gezipark in 2013. Die protesten sloegen over naar andere steden, wat door Kavala en medesamenzweerders zou zijn bedoeld om de regering-Erdogan ten val te brengen. Daar komt ook die Joodse boeman George Soros weer om de hoek kijken: die zou Kavala en het Gezi-protest hebben gesteund.

Pas na de mislukte coup van 2016 werd Kavala opeens samenzweerder. De aanklager heeft tegen hem en zijn medebeklaagden – die niet vastzitten – in totaal 47.250 jaar cel geëist, bijna 3.000 jaar per persoon.

Kavala zelf noemt het allemaal volstrekte onzin. Maar waarom is hij dan wel opgesloten? Een theorie is dat Erdogan wil laten zien dat iedereen kan worden aangepakt die hem niet slaafs volgt. 24 december is de volgende zitting van Kavala’s proces.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.