Sinds de winstwaarschuwing eerder deze maand daalde de koers van Philips met 7,5 procent

Foto Koen van Weel / ANP

Topman Philips: ‘De handelsoorlog maakt Philips kwetsbaar’

Interview Frans van Houten De winst van Philips daalt, mede door de Amerikaans-Chinese handelsoorlog. De topman vreest straks nog meer ellende als ook Europa en de VS met elkaar in de clinch raken.

Philips is „kwetsbaar” voor een handelsoorlog tussen de VS en Europa. Daarvoor waarschuwt Frans van Houten, de hoogste baas van Philips. Hij sprak maandag in de marge van de presentatie van de jongste kwartaalcijfers.

Hogere handelstarieven tussen de VS en China drukken de winst van Philips dit jaar al naar verwachting met 70 miljoen euro: het concern haalt grofweg een derde van zijn omzet uit de VS. Als nu ook een handelsoorlog met Europa uitbreekt, zegt Van Houten, zou dat „problematisch” zijn. „Philips draait in Nederland zo’n vijfhonderd miljoen omzet, maar we exporteren voor meer dan twee miljard naar het buitenland. Bij een handelsconflict zijn we kwetsbaar.”

Het bedrijf behaalde in het derde kwartaal van dit jaar een winst (uit voortgezette activiteiten) van 211 miljoen euro, flink minder dan de 307 miljoen een jaar eerder. Eerder deze maand waarschuwde het al dat de winst minder snel oploopt dan beloofd. Beleggers, niet gewend aan tegenslag bij Philips, schrokken. De beurswaarde is sindsdien met 7,5 procent gedaald. Het concern houdt wel vast aan de eerdere prognose van 4 tot 6 procent groei voor dit en volgend jaar.

Meer protectionisme

Begin deze maand maakten de VS duidelijk voor 7,5 miljard dollar aan importtarieven te gaan heffen op Europese producten als vliegtuigonderdelen en etenswaren. Een slechte zaak, vindt Van Houten. „Nederland moet het hebben van export. Een open economie is belangrijk, en een handelsoorlog kent alleen verliezers. Toch stevenen we af op meer geopolitiek protectionisme.”

De Philipsbaas sprak eerder deze maand bij de Europese Ronde Tafel van Industriëlen, een overlegorgaan van topmannen en -vrouwen uit het bedrijfsleven, met de Franse president Emmanuel Macron en Ursula von der Leyen, aanstaand voorzitter van de Europese commissie. „De afdronk van het gesprek was: er is meer risico op een handelsoorlog tussen Europa en Amerika dan we ons realiseren.”

Opvallend is dat de verkoop van Philips in Aziatische landen nu 10 procent hoger is dan vorig jaar. Van Houten: „Dat komt vooral doordat ook daar de vergrijzing toeslaat en er meer leefstijlziektes ontstaan als hart- en vaatziekten en longkanker. Hoewel ook daar de economie iets terugzakt, blijven de investeringen in zorg op peil.”

Te optimistisch

Tegenvallende resultaten kwamen vooral van de afdeling connected care, die ‘slimme’ zorgapparatuur maakt. Philips was te optimistisch over de snelheid waarmee het productie kon verplaatsen in reactie op de nieuwe importtarieven. Bij deze tak zijn „relatief veel producten met een relatief kleine omzet”, zegt Van Houten. „We moesten heel veel maatregelen nemen om het geheel effect te laten sorteren.”

Connected care had extra last van de handelsoorlog omdat de VS de belangrijkste afzetmarkt vormen terwijl de elektronica vooral uit China komt. „Philips verdeelt zijn productie gelijkmatig over Amerika, West-Europa en Azië”, zegt Van Houten. „Maar dat betreft de finále productie, werken aan het eindproduct. Bijna alle elektronische componenten komen tegenwoordig uit Azië, zoals beeldschermen en halfgeleiders. Politici die oproepen tot lokaal produceren onderschatten dat vaak.”

Een belangrijk onderdeel van connected care is monitoring & informatics. Philips is daarin marktleider, maar de markt groeit minder snel dan verwacht. Terwijl dit soort zorg op afstand (telehealth) juist een buzzwoord is onder politici die zorgkosten in de hand willen houden. „Eindeloos veel klanten doen met ons experimenten in telehealth, maar nog niet op grote schaal”, zegt Van Houten. „En inderdaad: als we kijken naar hoeveel telehealth er nu eigenlijk is in de thuiszorg... dat is nog niet zo heel veel. Ik heb hoge verwachtingen op de lange termijn, maar grote orders blijven nog een beetje uit.”

Herstelt connected care zich volgend jaar en presteert het dan weer naar verwachting? Van Houten rekent nog op „gradueel voordeel” van productieverschuivingen. „Maar we hebben wel geleerd dat optimisme te temperen, omdat het voor connected care echt meer werk is dan verwacht.”

Lees ook deze reportage over hoe Philips samenwerkt met ziekenhuizen en techleveranciers: Philips richt nu het hele ziekenhuis zelf in