Onrust in de achterkamers van rechtbank Noord-Nederland

Rechtbank Noord-Nederland Maandag trad de president van de rechtbank Noord-Nederland terug. Het vertrouwen kwam ze in 2017 juist herstellen.

De installatie van Maria van de Schepop als nieuwe rechtbankpresident in Groningen, in 2017. Maandag maakte ze bekend terug te treden.
De installatie van Maria van de Schepop als nieuwe rechtbankpresident in Groningen, in 2017. Maandag maakte ze bekend terug te treden. Foto Corné Sparidaens

Het rommelt bij de rechtbank Noord-Nederland. Niet in de rechtszalen, maar in de achterkamers: maandag besloot Maria van de Schepop per direct terug te treden als president terwijl ze daar in 2017 orde op zaken kwam stellen. Een onverwachts besluit in een interne bestuurskwestie die voorlopig meer vragen dan antwoorden oplevert.

Recente „onrust” leidde volgens Van de Schepop tot een „vertrouwenskwestie”, die „het aanzien van de rechtbank schaadt”, schrijft ze in een verklaring. Daarom treedt de hoogste baas van de rechtbanken in Assen, Groningen en Leeuwarden terug.

De onrust kwam naar buiten na een publicatie van juristenmagazine Mr. vorige week. Daaruit bleek dat in korte tijd een bedrijfsarts en drie managementassistentes „in goed overleg” waren vertrokken en de voorzitter van de integriteitscommissie haar functie neerlegde. Een rechtbankwoordvoerder bevestigt hun vertrek, maar wil er niet dieper op ingaan. Van de Schepop zelf was maandag niet bereikbaar voor commentaar.

Eerder moest Edzard van Weringh, civiel rechter in Assen, stoppen met zijn columns voor het interne netwerk Intro, nadat hij daarin uitgesproken kritisch was over het salaris van de drie bestuurders van de rechtbank Noord-Nederland.

Geen contact met rechtbank

Het opstappen van de president wordt niet nader toegelicht door de rechtbank. Het enige wat een woordvoerder erover wil zeggen is „dat de incidenten die vorige week in het nieuws kwamen ervoor gezorgd hebben dat er een vertrouwensbreuk is tussen het bestuur en de werkvloer”.

Op die werkvloer zou volgens Mr. sprake zijn van een angstcultuur. Dat bevestigt vakbondsbestuurder Yntse Koenen, van de FNV. „We weten niet precies wat er aan de hand is, maar krijgen wel van onze leden berichten dat de berichtgeving klopt”, zegt Koenen. „Die gaan over vuisten op tafel en bazig gedrag.” Tot nu toe kregen de vakbonden nooit contact met de rechtbank Noord-Nederland, zegt Koenen.

Het vertrek van Van de Schepop versterkt de vermoedens van Marcel Smit, voorzitter van justitievakbond Juvox, dat „de regels van het spel niet netjes zijn gevolgd”. Hij doelt op een „illegale reorganisatie” die mogelijk aan haar aftreden ten grondslag ligt. „Het vertrek van de bedrijfsarts en drie assistentes heeft alles weg van een reorganisatie, maar die moet altijd gemeld worden aan de vakbonden. En dat is hier niet gebeurd.”

De tegenwerping dat sprake kan zijn van disfunctioneren in plaats van een reorganisatie, betwijfelt Smit: „De statistische kans dat drie managementassistentes tegelijk disfunctioneren is niet groot.”

Onderbezetting

De problemen bij de noordelijke rechtbank staan niet op zichzelf. Landelijk is het ziekteverzuim onder medewerkers hoog. Er is sprake van personele onderbezetting en er wordt regelmatig overgewerkt. Ook belanden te veel zaken op de plank, blijkt uit het visitatierapport onder gerechten uit 2018.

Daarnaast is er volgens datzelfde rapport sprake van frictie binnen de gerechten. De visitatiecommissie concludeert dat er „een zekere mate van spanning” is tussen rechters en gerechtsbesturen. Ook zouden gerechten onderling „onvoldoende” samenwerken doordat er een „eilandenrijk” bestaat tussen de verschillende gerechten en rechtbanken.

Die knelpunten moest Van de Schepop sinds haar komst naar het noorden in 2017 juist rechttrekken. Ze stelde meteen tien nieuwe rechters aan en wilde het onderlinge vertrouwen en de samenwerking tussen de drie provincies verbeteren. Daaraan komt nu voortijdig een einde.

Bestuurslid Albert Ploeger is per direct benoemd tot waarnemend president. Hij kondigde maandag aan voorstander te zijn van een onderzoek naar de situatie in de rechtbank Noord-Nederland. Voor Koenen, die namens de vier vakbonden spreekt, is dat niet genoeg: „Wij willen weten wat er speelt en willen daarom een onafhankelijk onderzoek.”