Na hoog water liggen de vissen soms op de oprijlaan

Zap Hoe gaan kustbewoners om met de dreiging van het wassende water? Dat is de leidende vraag in de mooie serie ‘Na ons de zondvloed’ van fotograaf Kadir van Lohuizen.

Kadir van Lohuizen peilt de overstromingsangst in Miami Beach in 'Na ons de zondvloed'.
Kadir van Lohuizen peilt de overstromingsangst in Miami Beach in 'Na ons de zondvloed'. Foto NTR

‘Het is maar water.” Met afstand de meest kolderieke opmerking in Na ons de zondvloed werd gemaakt door de gefortuneerde eigenaresse van een kapitale kustvilla in Florida, waar The Eagles ooit Hotel California zouden hebben geschreven. Nu liggen na hoog water de vissen soms op de oprijlaan, maar er zijn geen zorgen over de stijging van de zeespiegel. Ze zullen wel wat vinden. „Het is maar water.” Het is duidelijk: de roep van water, met zijn eeuwige rampen, wordt niet overal gevreesd en gehoord – geen H. Marsman in Miami.

Hoe gaan kustbewoners her en der in de wereld om met de dreiging van het wassende water? Dat is de leidende vraag in de mooie serie Na ons de zondvloed van fotograaf Kadir van Lohuizen, die de NTR op zondag uitzendt. Het gevaar is natuurlijk anders in doodarm Bangladesh dan in de rijkste gebieden ter wereld, waar er veel meer middelen zijn om rampen het hoofd te bieden. Maar dan moet je het wel willen doen.

„Wij steken onze kop in het zand”, zegt een New Yorker tegen Van Lohuizen, lachend omdat hij ook wel begrijpt dat dat de slechtst denkbare plaats is om je hoofd te stoppen als het water stijgt. Het fysiek van de boomlange Van Lohuizen geeft de kijker enige verlichting in de sombere situatie. De verslaggever torent hoog boven zijn gesprekspartners uit – hij zal het hoofd nog het langst boven water houden.

Wat Van Lohuizen optekent is ontluisterend, vooral in Miami. Van de oudere man die achter een wrak zeewerinkje een sigaar opsteekt omdat het zijn tijd wel zal duren, tot de burgemeester van een randgemeente die uitlegt dat Miami is gebouwd op poreus kalksteen. Je kunt er wel een dijk omheen leggen, maar dan stroomt het water er gewoon onderdoor.

Van Lohuizen vergezelt een gemeenteambtenaar die maatregelen komt nemen in een straat waar door terugkerende overstromingen veel bewoners de begane grond van hun huizen al hebben verlaten. „We zijn met deze buurt begonnen”, zegt de ambtenaar. „Nog 120 buurten te gaan.”

Later luidt de kernachtige samenvatting: „Miami is een terminale patiënt. We kunnen het lijden verlichten en het leven verlengen – maar meer niet.”

In New York treft Van Lohuizen iets meer gevoel van urgentie, dankzij de orkaan Sandy die in 2012 een flink deel van Manhattan blank zette. „Een orkaan maakt de toekomst voor even zichtbaar”, zegt Van Lohuizen. Dus is de bewonersvereniging van de Lower East Side inmiddels aan het oefenen met gesprekken over zandzakken via portafoons. „Je moet kort en bondig spreken, het is geen telefoongesprek.”

Vanavond om 20.15 meer Terschelling op NPO 2 in het nieuwe programma 'Na ons de zondvloed'. Maker Kadir van Lohuizen maakt zich zorgen om Terschelling. Jullie ook?

Geplaatst door Stephan van Peursem op Zondag 20 oktober 2019

.

Inmiddels is er een plan om de laagste delen van Manhattan veiliger te maken en de verwachting is dat dat deel van de stad het water wel zal kunnen weerstaan. Maar of dat ook in Brooklyn het geval zal zijn? Hier maken de maatregelen (en de afwezigheid van maatregelen) de sociaal-economische grenzen duidelijk zichtbaar. Al is het maar doordat de verzekeringspremies voor waterschade met 25 procent per jaar stijgen. Mooi aan het water wonen wordt steeds meer een rijkemensenvoorrecht.

In het noorden van Florida belandt Van Lohuizen midden in de orkaan Michael. De ravage is ontstellend, goederentreinen blijken omver geblazen, hele huizen zijn als papieren scheepjes door de stroom meegevoerd. „Ik denk dat Trump voor ons gaat zorgen”, zegt een getroffen bewoner. „En God. We hebben gisteren gebeden.” Een ander maakt zich geen illusies: „Deze dingen gebeuren, je kunt niet alles controleren.” Het is maar water, inderdaad – maar het komt er onherroepelijk aan.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.