Opinie

Op zoek naar een alternatief voor aardgas

Warmtenetten worden belangrijker in Nederland door het streven naar een klimaatneutrale warmtevoorziening. Dat zagen we deze week terug in het nieuws.

Foto Kees van de Veen

Warmtenetten zijn hot. Sommige steden, zoals Almere en Purmerend, hebben al lang stadsverwarming als alternatief voor aardgas. Maar nu op termijn vrijwel alle 8 miljoen woningen en andere gebouwen in Nederland van het aardgas afmoeten, zijn warmtenetten een alternatieve warmtebron waar iedereen meer van wil - en zal moeten - weten.

Een dossier van belang dus voor onze energie- en klimaatredacteuren Hester van Santen en Erik van der Walle. Met andere collega’s belichten zij de energietransitie van alle kanten: in het bedrijfsleven, voor inwoners, op politiek niveau. Een omvangrijk thema, waar zij dan ook niet alleen over berichten. Nu eens gaat het over kansen en risico’s van de groeiende rol van zonnepanelen, dan weer over de worsteling van een provincie als Groningen om energie uit zon en wind op te slaan. Wekelijks doen Van Santen en Van der Walle met klimaatredacteur Paul Luttikhuis verslag in hun nieuwsbrief NRC Groen.

Zij zetten in op veel eigen onderzoek. Dat leidde er deze week toe dat warmtenetten twee keer in het nieuws waren. Een keer in verband met een onthulling van Hester van Santen over de glastuinbouw. En één keer in het kader van een onderzoeksproject over de energietransitie, waarin een team van redacteuren vijf proefwijken onderzoekt die in de komende twee jaar van het aardgas afgaan, om gekoeld en verwarmd te worden uitstoot van CO2.

Eerst het nieuws. Vrijdag openden de krant, de homepage en de dagelijkse ochtendnieuwsbrief NRC Vandaag met Van Santens nieuws dat de glastuinbouwsector nauwelijks meedoet aan het Europese emissiehandelssyteem ETS. Dat is opmerkelijk, en Kamerleden en andere media gingen er dan ook op door. Wat vooral opviel is dat de overheid de tuinders met specifieke wetgeving doelbewust uit het ETS-systeem heeft geloodst – en dus weg van de klimaatdoelen.

Van Santen kwam hier achter toen zij een paar weken lang in de warmtevoorziening van tuinders dook. Dit weekend beschrijft zij in een uitgebreide reportage hoe het kassengebied Bergerden in Gelderland probeert duurzaam te worden. Sleutelwoord: warmtenet. De kassen willen van het aardgas af door aansluiting te zoeken bij een netwerk dat de restwarmte bij (afval-)bedrijven in de omgeving opvangt. Probleem: aardgas is zoveel goedkoper. Dat wordt bevorderd door de overheid.

En dat voor een overheid die zich in het kader van het Klimaatakkoord heeft verbonden aan een ingrijpende verbouwing van heel Nederland: in 2050 moeten vrijwel alle 8 miljoen woningen en andere gebouwen – van flatwoningen en vrijstaande huizen tot kantoren en ziekenhuizen – zonder uitstoot van CO2 verwarmd en gekoeld worden. Een enorme opgave, rekenden Hester van Santen en Erik van der Walle eerder al voor. Met nog ruim 8.000 werkdagen te gaan, komt dit neer op zo’n duizend afgeronde verbouwingen per dag. Vanaf nu.

Hoe gaat Nederland dit doen? Over twee jaar, in 2021, moeten alle gemeenten een plan klaarhebben. NRC volgt in de aanloop daarnaar toe vijf pilotwijken, in Groningen, Rotterdam, Purmerend, Terheijden en Ermelo. In deze ‘warme wijken’ is NRC twee jaar aanwezig om met de inwoners, gemeenten en andere betrokkenen te onderzoeken wat ondernomen wordt, wat effectief is en welke effecten de verbouwing heeft op inwoners – hun leven en hun portemonnee.

Dat de operatie complex is, blijkt wel in de Groningse wijk Paddepoel. Correspondent Noord-Nederland Mark Middel schetst hoe in deze minder welvarende wijk niet één oplossing geschikt zal zijn voor alle type woningen – er komen zelfs meerdere warmenetten.

In het dossier warmewijken kunt u het onderzoek volgen. In de komende maanden zal het worden uitgebouwd met data en informatie waaraan ook bewoners kunnen bijdragen. De volgende verkenningsronde voorzien we eind november.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.