Met dood Al-Baghdadi verliest IS symbool

Terroristenleider De ‘kalief’ van IS pleegde volgens president Trump zelfmoord, nadat hij door Amerikaanse commando’s in een tunnel was gedreven.

Mensen kijken naar verwoeste huizen nabij Barisha in de Syrische provincie Idlib. IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi is hier volgens het Witte Huis omgekomen bij een Amerikaanse operatie.
Mensen kijken naar verwoeste huizen nabij Barisha in de Syrische provincie Idlib. IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi is hier volgens het Witte Huis omgekomen bij een Amerikaanse operatie. Foto Ghaith Alsayed / AP

Abu Bakr al-Baghdadi, de zelfverklaarde kalief van Islamitische Staat, is gedood. Hoe groot de slag is voor de terreurbeweging die hij groot maakte, moet blijken. Al-Baghdadi werd dit weekeinde gedood in het noordwesten van Syrië bij een actie van Amerikaanse commando’s. President Trump maakte het nieuws zondagmiddag, met veel gevoel voor drama, op televisie bekend.

Al-Baghdadi is niet meer in het openbaar gezien sinds hij zichzelf in 2014 in de Iraakse stad Mosul tot kalief uitriep. Wel zijn verschillende audioboodschappen van hem verspreid, de laatste op 16 september van dit jaar. Vermoed werd dat hij begin dit jaar na de val van Baghouz, het laatste IS-bolwerk in Syrië, naar Irak was gevlucht. Maar in plaats daarvan zou hij al die tijd in Idlib hebben gezeten, een Syrische provincie die gedomineerd wordt door aan Al-Qaida gelieerde rebellen die hem niet gunstig gezind waren.

Trump zei in zijn toespraak dat de VS Al-Baghdadi sinds twee weken in de gaten hielden op een plek in het noordwesten van Syrië. De Amerikanen beschikten vooraf over gedetailleerde inlichtingen omtrent zijn verblijfplaats. Zo wisten ze dat er verschillende tunnels waren aangelegd. Van wie die inlichtingen in eerste instantie afkomstig waren, onthulde Trump niet. Wel bedankte hij met name Rusland, Irak, Turkije en Syrië alsook de Syrische Koerden.

Lees ook de necrologie: Van gelovig voetbaltalent tot ongekende wreedaard

Moskou zei in een reactie niet op de hoogte te zijn van de actie. „Het Russische ministerie van Defensie heeft geen betrouwbare informatie over Amerikaanse soldaten die een operatie uitvoeren voor een ‘zoveelste’ eliminatie van voormalig IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi”, zei generaal-major Igor Konasjenkov.

Boobytraps

Op het moment van de actie zelf zouden Amerikaanse elitetroepen met helikopters naar de verblijfplaats van Baghdadi zijn gevlogen. Volgens Trump een gevaarlijke vlucht van ruim een uur. De Amerikanen zouden zich vervolgens toegang tot het erf hebben verschaft. Ze vermeden de reguliere deur, die van boobytraps was voorzien.

Baghdadi vluchtte volgens Trump bij het zien van de Amerikanen een doodlopende tunnel in. Hij sleurde drie van zijn jonge kinderen met zich mee. Daar zou hij door Amerikaanse commando’s en honden achterna zijn gezeten. Uiteindelijk bracht Al-Baghdadi het bomvest dat hij droeg tot ontploffing, waarbij hijzelf en de kinderen om het leven kwamen.

Al-Baghdadi is al vaker doodverklaard. Ditmaal zou zijn identiteit middels een DNA-test op het terrein zijn bevestigd. Een functionaris van het Pentagon zei echter tegen The New York Times dat het DNA-onderzoek nog niet is afgerond. Volgens de functionaris is het zo goed als zeker dat Al-Baghdadi is gedood, maar was Trump te ongeduldig om het nieuws niet te melden.

Twee vrouwen die aanwezig waren in het huis, en ook bomvesten droegen, werden doodgeschoten. Elf kinderen op het erf konden ongedeerd geëvacueerd worden. De Amerikanen zouden zelf geen verliezen hebben geleden bij de actie. De commando’s maakten volgens Trump een aanzienlijke hoeveelheid belangrijk materiaal buit dat verband hield met IS.

Lees ook: ‘Bin Laden was een big thing , maar dit is groter’

De Koerdische YPG-militie zei zondag IS-woordvoerder en Al-Baghdadi’s rechterhand Abu al-Hassan al-Muhajir te hebben gedood in een gezamenlijke actie met Amerikaanse troepen, volgend op de aanval op Al-Baghdadi. Dit is niet bevestigd.

Maar liefst 25 miljoen dollar hadden de Amerikanen uitgeloofd voor de gouden tip over Al-Baghdadi, maar onduidelijk is of er betaald is voor de informatie die tot zijn dood heeft geleid.

Ook is er verbazing dat Al-Baghdadi zich zo lang kon verschuilen in een gebied dat voor hem vijandig was. Hayat Tahrir al-Sham, de opvolger van Al-Qaida-filiaal Jabhat al-Nusra, zei zondag dat ook zij de terrorist op het spoor waren, maar dat de Amerikanen hen te snel af zijn geweest.

Met de dood van Al-Baghdadi verliest IS een kopstuk en symbool, maar dat hoeft niet het einde van IS te betekenen. Zijn dood komt op een moment dat IS poogt zich te hergroeperen, nadat het in voorbije jaren alle terrein heeft verloren in Syrië en Irak. Of Al-Baghdadi nog betrokken was bij de dagelijkse leiding van IS is twijfelachtig. De terreurgroep had zondag via zijn propagandakanalen nog niet gereageerd op het nieuws van zijn dood. Dat hij een gewelddadige dood zou sterven, leek onvermijdelijk. Zijn aanhangers zullen hun inspirator dan ook zeker tot martelaar uitroepen.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: De jacht op IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.