Waar draaide de gijzeling om?

Vergismoord Mustafa B. werkte in de jaren 90 als informant maar werd ontmaskerd omdat hij betrokken was bij drugssmokkel.

Waar ging het om in de zaak van de gegijzelde journalist Robert Bas? De kwestie draait om een aantal afgeluisterde gesprekken die journalist Robert Bas in februari en maart 2016 voerde met de Rotterdammer Mustafa B, een man met een bijzondere reputatie in de onderwereld. Mustafa B. werkte in de jaren negentig als politie-informant maar werd ontmaskerd omdat hij betrokken was bij drugssmokkel.

In de bewuste telefoongesprekken praten Robert Bas en Mustafa B. over „twee moorden” in de Rotterdamse onderwereld. Ze noemen geen namen maar een van die moorden betreft de liquidatie van een onschuldige burger die in 2014 per vergissing werd aangezien voor een criminele buurtgenoot en een Rotterdamse crimineel die dat jaar in Brabant werd vermoord.

Mustafa B. vertelt in de telefoongesprekken dat René F. achter die moorden zit. Het is informatie die Mustafa B. in de maanden daarvoor ook aan de politie heeft verteld, maar wat nog bij vrijwel niemand bekend is. Relevant is dat Mustafa B. en René F. al sinds de jaren 90 bevriend zijn. Uit het telefoongesprek en de verklaringen van Mustafa B. blijkt dat die vriendschap met René F. is bekoeld. Zo vertelt hij in een telefoongesprek op 23 februari dat René F. mensen tegen elkaar uitspeelt. Volgens Mustafa B. heeft René F. een „dubbele” agenda” maar heeft Mustafa zelf „vier dubbele agenda’s”. Dat roept bij de advocaat van René F. de vraag op wat de dubbele agenda van Mustafa B. eigenlijk is.

Omdat de verklaringen van Mustafa B. cruciaal zijn voor de strafzaak tegen René F. wil zijn advocaat Mustafa B. horen als getuige. En gezien de gevoerde telefoongesprekken vraagt hij ook journalist Robert Bas. Volgens de advocaat is dat relevant omdat de journalist vanwege de inhoud van de opgenomen telefoongesprekken mogelijk inzicht kan verschaffen over de achtergrond van de beschuldigingen van Mustafa B. aan het adres van René F.

De rechtbank wees dat verzoek toe en gaf de onderzoeksrechter de opdracht om journalist Bas en Mustafa B. te horen als getuige. Een gemotiveerd bezwaar van Bas tegen het verhoor van een journalist als getuige is in juni van dit jaar door de onderzoeksrechter afgewezen, reden was dat door opgenomen telefoongesprekken de bron al bekend was.

Nadat Bas zich bij het verhoor van afgelopen donderdag opnieuw beriep op het verschoningsrecht, vond de onderzoeksrechter het nodig om Bas via gijzeling te dwingen alsnog een aantal gestelde vragen te beantwoorden „gelet op de ernst van de verdenking tegen de verdachte, de zwaarte van het ondervragingsrecht van de verdediging en het algemeen belang van waarheidsvinding.”

Vrijdagmiddag heeft de rechtbank de beslissing teruggedraaid.