Opinie

Goed idee dat Rob Jetten twéé brillen afzet

Zihni Özdil

Bij mijn allereerste column op deze plek stond een andere foto dan nu. Dat heeft verband met waarom D66-leider Rob Jetten afgelopen donderdag wereldkundig maakte dat hij zijn bril afdoet.

Public relations is een van de grootste industrieën in de wereld. Want grote bedrijven hebben belang bij gedetailleerde kennis over hoe ze het gedrag van consumenten kunnen beïnvloeden. Dat geldt ook voor mensen die een ‘verhaal’ of een ‘imago’ verkopen. Zoals politici.

Zo is het bekend dat het heel erg uitmaakt of je lacht op beeld. Wil je vriendelijkheid en zelfverzekerdheid uitstralen, dan moet je lachend op de foto staan, mét je tanden zichtbaar. Anders ziet je neplach er geforceerd uit.

Met een pak aan heb je meer autoriteit, vooral tijdens debatten. Maar dat pak moet wel goed zitten, anders zie je eruit als een sukkel. Wil je in campagnetijd gaan voor de uitstraling van een jonge, frisse aanpakker? Iemand die heel dynamisch dingen regelt? Dan stroop je je mouwen omhoog.

Rob Jetten heeft inmiddels door dat een politiek leider brillen het beste kan mijden als de pest. Want een bril zegt weliswaar ‘ik ben intelligent’, maar ook ‘afstandelijk en zonder daadkracht’. Het is niet voor niks dat Donald Trump zijn Republikeinse rivaal Jeb Bush plaagde toen hij zijn bril inruilde voor contactlenzen tijdens de campagne van 2016: „Hij wil er ook cool uitzien. Maar daar is het al veel te laat voor!”

Wil je echt niet zonder, dan doe je een montuurloze bril op. Kijk maar naar Mark Rutte, wiens bril steeds onzichtbaarder is geworden sinds zijn tijd als JOVD-leider. Er is trouwens ook niemand die de neplach beter beheerst dan Rutte. Als je erop let zie je het meteen.

Zo had ik bijna alles wat je pr-technisch kan verprutsen ook glansrijk verprutst op die eerste foto bij deze column.

Retoricus en imago-expert Thomas van Neerbos bevestigt: „Je zag er in elk geval niet uit als een Amerikaanse presidentskandidaat. Je staat niet recht, maar schuin, gesloten en norsig. Je pak is ook te donker. Volgens de zogenaamde ‘Walt Disney bias’ kunnen mensen met een donkere huid en zwart haar beter een lichter pak aantrekken, anders wordt het te eng voor het westerse publiek. Wees actief met je handen. Een ondeugende lach kan ook geen kwaad.”

Omdat ik mijn vak als columnist in uiterste ernst neem heb ik, zoals u duidelijk kunt zien, nu alles anders aangepakt. Voor de nieuwe fotoshoot ging ik eerst naar de kapper en daarna langs een professionele visagiste in de Amsterdamse Pijp. Voor de nodige autoriteit heb ik weer een pak aangetrokken. Maar dit keer in een niet-deprimerende kleur. En last but not least heb ik voor de spiegel een uitmuntende neplach geoefend, mét zichtbare tanden.

Misschien vindt u het allemaal overdreven gedoe om uiterlijkheden. Het moet om de inhoud gaan nietwaar?

In NRC las ik vorige week dat binnen de coalitie „het geduld begint op te raken over de eigenzinnige media-optredens van coalitiegenoot D66”.

Waar gaat het concreet om?

De andere coalitiepartijen zijn ‘geïrriteerd’ omdat D66-Kamerleden kennelijk het lef hebben om dingen te doen, zoals zeggen dat een CDA-minister moet opschieten met een beloofd onderzoek naar voltooid leven. Dit zorgde voor een bezorgde premier Rutte in het coalitieoverleg over de ‘onderlinge omgangsvormen’.

Verbijsterend als je erover nadenkt.

Voormalig PvdA-leider Diederik Samsom heeft nog steeds niet door dat zijn volstrekt kritiekloze, bijna manische steun voor Rutte II zeer schadelijk was – niet alleen voor zijn partij, maar ook voor onze democratie. In Rutte III zette Alexander Pechtold dezelfde dichtgetimmerde, anti-dualistische stijl voort.

Daarom is het een gouden zet van Jetten om samen met zijn fysieke bril ook die andere, inhoudelijke bril van Samsom en Pechtold af te doen. Zo zorgt de D66-fractie voor eindelijk weer eens lucht in het bijna uitgeknepen dualisme in onze Tweede Kamer.

Heel gezond. Let u maar op bij de volgende verkiezingen.

Zihni Özdil is historicus en schrijft wekelijks een column op deze plaats.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.