Spaanse oud-dictator Francisco Franco herbegraven

Spanje Ruim veertig jaar na zijn dood is het lichaam van generaal Franco weggehaald uit het praalgraf in de Vallei van de Gevallenen.

De kist met het lichaam van Franco
De kist met het lichaam van Franco Foto Emilio Naranjo/Reuters

De vroegere Spaanse dictator Francisco Franco is donderdag, bijna 44 jaar na zijn dood, herbegraven. Zijn lichaam werd uit het praalgraf in de Vallei van de Gevallenen gehaald en per helikopter naar een nieuwe rustplaats in El Pardo gebracht. Het lichaam van Franco komt daar in een familiegraf, naast zijn weduwe Carmen Polo Martínez-Valdés die er sinds 1988 begraven ligt.

De laatste rustplaats van Franco is al decennia inzet van een slepende politieke discussie. Conservatief Spanje was van mening dat het verleden met rust moest worden gelaten. Progressieve Spaanse politici vonden het ongepast dat Franco lag begraven op een plek waar ook tienduizenden slachtoffers liggen van de burgeroorlog die generaal Franco zelf begon, in de jaren dertig van de vorige eeuw.

Morele overwinning

De socialistische minderheidsregering van demissionair premier Pedro Sanchéz wilde de herbegrafenis veel eerder uitvoeren, maar stuitte op verzet van verschillende kanten, onder anderen van nabestaanden van Franco. Zij maakten bezwaar bij het Spaanse Hooggerechtshof en eisten dat als El Generalísimo dan toch moest worden verplaatst, zijn stoffelijk overschot zou worden bijgezet in de Almudena-kathedraal in Madrid. Het Hooggerechtshof wees beide eisen in september af. Sanchéz zal de herbegrafenis in de aanloop naar de verkiezingen op 10 november vermoedelijk vieren als morele overwinning.

Franco stierf op 20 november 1975, op 82-jarige leeftijd en na een lang ziekbed. Hij was nog altijd aan de macht. Na zijn dood besloten verschillende partijen, onder wie koning Juan Carlos en de familie van Franco, dat zijn lichaam in de enorme basiliek in de Vallei der Gevallenen zou komen te liggen. Franco had dit monument zelf laten bouwen voor de slachtoffers van de burgeroorlog, als ‘verzoening’. Bij de bouw werden krijgsgevangenen ingezet.

De toegang tot het monument werd op 11 oktober afgesloten voor het publiek. Daarmee werd een einde gemaakt aan het plotseling sterk stijgende aantal bezoekers van het graf van Franco.