EU-rechter bevestigt: Rubiks kubus is geen EU-handelsmerk

De vorm van Rubiks kubus kan niet als Europees handelsmerk worden geregistreerd. Al decennialang speelt een juridische strijd rondom de driedimensionale puzzel.

De Rubiks kubus - de wereldberoemde driedimensionale puzzel
De Rubiks kubus - de wereldberoemde driedimensionale puzzel Foto Getty Images

De bekende puzzelkubus van Rubik kan niet worden geregistreerd als Europees handelsmerk. Dat heeft het Gerecht van de Europese Unie donderdag bepaald. Het vonnis is de volgende stap in de juridische strijd rondom Rubiks kubus, die al decennialang duurt.

Het Britse Seven Towns, dat de intellectuele-eigendomsrechten van de kubus beheert, registreerde in 1999 de driedimensionale vorm als handelsmerk bij de Europese Unie. Een Europees handelsmerk is tien jaar geldig en kan daarna telkens worden verlengd. Zo kan het bedrijf voor onbepaalde tijd het exclusieve recht houden op de kubusvorm.

De rechtsgang rond Rubiks kubus begon in 2006. De Duitse speelgoedfabrikant Simba Toys maakte toen bezwaar tegen de registratie van de vorm van de puzzel als handelsmerk. Omdat de kubus een mechanisme bevat, kan Rubiks kubus volgens Simba Toys enkel als patent worden geregistreerd. Dat is een belangrijk verschil omdat Europese patenten na twintig jaar automatisch verlopen en niet verlengd kunnen worden.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde uiteindelijk in 2016 dat het EUIPO, het EU-orgaan dat gaat over handelsmerken, de zaak opnieuw moest beoordelen. Dat deed het EUIPO in 2017: het wees de aanvraag van Seven Towns af. De Britse fabrikant stapte naar de rechter en werd donderdag in het ongelijk gesteld.

De puzzel werd in 1974 ontworpen door de Hongaarse hoogleraar Erno Rubik. Op de vraag wat hem tot zijn uitvinding bracht, zei Rubik in 2012 tegen CNN: „Ik was op zoek naar een goede opdracht voor mijn studenten.” Inmiddels zijn naar schatting wereldwijd meer dan 350 miljoen kubussen verkocht.

Of de juridische strijd met uitspraak van het gerecht ten einde is, is niet zeker: tegen de beslissing is nog beroep mogelijk bij het Europese Hof van Justitie.