Belastingdruk grote bedrijven in tien jaar met kwart gedaald

Grote bedrijven betaalden in 2017 relatief een kwart minder winstbelasting dan tien jaar daarvoor, terwijl het belastingtarief vrijwel gelijk bleef.

Het Zuidasdok in Amsterdam.
Het Zuidasdok in Amsterdam. Foto Lex van Lieshout/ANP

De belastingdruk voor grote bedrijven in Nederland is in tien jaar tijd met een kwart afgenomen, terwijl het belastingtarief nauwelijks is veranderd. Dat blijkt uit woensdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De cijfers liggen politiek gevoelig nu de kritiek op grote bedrijven is gegroeid.

De effectieve belastingdruk van grote ondernemingen in Nederland lag in 2008 op 22,9 procent, in 2017 was dit gedaald tot 17,1 procent. Het tarief van de vennootschapsbelasting lag in 2008 op 25,5 procent, het huidige tarief is 25 procent. Het CBS waarschuwt dat dit het percentage slechts „een benadering” is en kan afwijken van de daadwerkelijk afgedragen belasting, omdat het bureau zich baseert op cijfers uit resultatenrekeningen die de bedrijven zelf aanleverden.

Het CBS onderzocht ondernemingen met een vermogen van minimaal 40 miljoen euro. Banken en andere financiële instellingen werden buiten beschouwing gelaten. Het ministerie van Financiën reageert in Het Financieele Dagblad dat „voorzichtigheid geboden” is bij interpretatie van de cijfers, maar dat het kabinet wel wil weten „welke grote bedrijven veel en welke weinig belasting betalen”.

Lees ook: Hoe een koffieketen de fiscale praktijk veranderde

‘Meer belastingontwijking’

Volgens GroenLinks, initiatiefnemer van het onderzoek, laten de cijfers zien dat grote bedrijven afgelopen decennium meer belasting zijn gaan ontwijken. In een reactie op de cijfers stelt de partij dat grote bedrijven „nog harder” moeten worden aangepakt en de winstbelasting niet verder omlaag mag.

Premier Mark Rutte (VVD) dreigde afgelopen zomer met het intrekken van gunstige fiscale maatregelen als verlaging van de vennootschapsbelasting, als bedrijven niet „aanzienlijk” betere cao’s afsluiten. Een jaar geleden besloot het kabinet de dividendbelasting, na veel ophef, definitief niet af te schaffen. In plaats daarvan zou de vennootschapsbelasting voor grote bedrijven stapsgewijs omlaaggaan, maar dit besluit werd uitgesteld.

In september namen de coalitiepartijen een initiatiefwet over van GroenLinks, waarmee een einde kwam aan een omstreden belastingregeling. Vanaf 2021 kunnen grote multinationals er niet langer met constructies voor zorgen dat zij in Nederland minder winstbelasting hoeven te betalen.