Belastingdruk grote bedrijven gedaald

Bedrijfsleven Het CBS onderzocht de belastingen die bedrijven afdragen. De effectieve belastingdruk ging met ruim een kwart omlaag.

In de politiek wordt steeds kritischer gekeken naar de rol die het bedrijfsleven speelt in de maatschappij.
In de politiek wordt steeds kritischer gekeken naar de rol die het bedrijfsleven speelt in de maatschappij. Foto Marco van Middelkoop

Critici die vinden dat grote bedrijven te weinig belasting betalen, hebben nieuwe munitie. Woensdag bleek uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat de winstbelastingdruk voor grote bedrijven in tien jaar tijd met vijf procentpunt is afgenomen, van 22 procent tot 17,1 procent, terwijl het belastingtarief nauwelijks is veranderd.

Het rapport verschijnt op een moment dat in de politiek aanzienlijk kritischer wordt gekeken naar de rol die het bedrijfsleven speelt. Een veelgehoorde klacht is dat met name grote ondernemingen zich weinig gelegen laten liggen aan wat er in de maatschappij leeft, maar wel profiteren van het fiscaal vriendelijke klimaat.

Het CBS onderzocht ondernemingen met een vermogen van minimaal 40 miljoen euro. Hoewel de belastingdruk voor dit soort ondernemingen dus daalde, bleef het tarief van de vennootschapsbelasting nagenoeg gelijk: dat in 2008 op 25,5 procent, nu op 25 procent.

Het CBS waarschuwt dat dit percentage slechts „een benadering” is en kan afwijken van de daadwerkelijk afgedragen belasting, omdat het zich baseert op cijfers van resultatenrekeningen van bedrijven. Ook het ministerie van Financiën laat weten dat voorzichtigheid geboden is bij interpretatie van de cijfers.

Ophef

Premier Mark Rutte (VVD) dreigde afgelopen zomer met het intrekken van gunstige fiscale maatregelen – zoals verlaging van de vennootschapsbelasting – als bedrijven niet „aanzienlijk” betere cao’s afsluiten. Een jaar geleden besloot het kabinet de dividendbelasting, na veel ophef, definitief niet af te schaffen. In plaats daarvan zou de vennootschapsbelasting voor grote bedrijven stapsgewijs omlaag gaan, maar dit besluit werd uitgesteld.

In september namen de coalitiepartijen een initiatiefwet over van GroenLinks, waarmee een einde kwam aan een omstreden belastingregeling. Vanaf 2021 kunnen grote multinationals er niet langer met constructies voor zorgen dat zij in Nederland minder winstbelasting hoeven te betalen.

Tijdens het politieke debat in de Tweede Kamer naar aanleiding van de begroting van volgend jaar werd van links tot rechts de dominantie van de markt gehekeld die tot uitwassen had geleid. „Ik denk dat nog nooit in dit huis door zo veel partijen afscheid is genomen van doorgeschoten individualisme en te veel neoliberalisme”, zo vatte fractievoorzitter Pieter Heerma van het CDA het tweedaagse debat samen.