Nieuw middel ontdekt om achteruitgang door alzheimer te vertragen

Het medicijn aducanumab kan het eerste middel op de markt worden dat de klinische achteruitgang door alzheimer vermindert.

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie.
De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Foto Getty Images

Biotechbedrijf Biogen wil bij de Amerikaanse geneesmiddelenwaakhond FDA in 2020 goedkeuring vragen voor een middel tegen de ziekte van Alzheimer. Het Amerikaanse bedrijf zegt dinsdag dat het medicijn aducanumab de klinische achteruitgang van patiënten met de ziekte in een vroeg stadium kan vertragen.

Eerder dit jaar staakte Biogen nog twee onderzoeken naar het middel omdat dit geen effect zou hebben. Nu blijkt echter uit aanvullend onderzoek dat de afname van het denkvermogen minder snel gaat als het medicijn in een hoge dosis wordt toegediend. Aducanumab vertraagt alzheimer in een vroeg stadium, maar geneest de ziekte niet.

Biogen zegt dat patiënten die het middel anderhalf jaar kregen toegediend „aanzienlijke voordelen” ondervonden op het gebied van bijvoorbeeld geheugen, oriëntatie en taal. Het middel vergemakkelijkt daarnaast dagelijkse activiteiten zoals huishoudelijke taken en zelfstandig de deur uitgaan.

Lees ook: Wat je kunt doen om dementie te voorkomen (of de gevolgen ervan te beperken)

Afbreken van eiwitten

Als het medicijn wordt goedgekeurd door de FDA, is het de eerste keer dat een middel op de markt komt dat de klinische achteruitgang van de ziekte afremt door het eiwit dat alzheimer veroorzaakt aan te vallen. „De eiwitten worden dan nog steeds aangemaakt, maar dit medicijn zorgt ervoor dat het lichaam ze weer afbreekt”, zegt Dinant Bekkenkamp van Alzheimer Nederland.

De vier bestaande medicijnen tegen alzheimer - donepezil, galantamine, memantine en rivastigmine - vertragen de achteruitgang in het geheugen en denkvermogen bij alzheimer slechts tijdelijk en stoppen het ziekteproces niet. Bovendien werken deze middelen lang niet bij alle patiënten.

Het nieuwe medicijn is volgens Bekkenkamp „een goed signaal”, maar hij wijst er wel op dat vooralsnog een slag om de arm moet worden gehouden. Nieuwe medicijnen in de biotechnologie moeten door de FDA worden goedgekeurd voor ze op de markt kunnen worden gebracht. De toezichthouder kan een producent ook om aanvullend onderzoek vragen. Biogen wil in een later stadium ook goedkeuring in Europa aanvragen.

„Het duurt echt nog wel een jaar voordat het op de markt kan komen”, verwacht Bekkenkamp. Beleggers reageerden alvast enthousiast op het nieuws. De prijs van het aandeel van het bedrijf steeg dinsdag op de Amerikaanse beurs met meer dan 25 procent.

Volgens cijfers van Alzheimer Nederland hebben ruim 280.000 Nederlanders dementie. De ziekte van Alzheimer is met 70 procent de meest voorkomende vorm van dementie. Door de vergrijzing zal dit aantal in 2040 naar verwachting bijna verdubbeld zijn tot 520.000.