Grote winstval Boeing door 737 MAX

Luchtvaart Boeing verwacht dat het geplaagde toestel nog dit jaar wordt goedgekeurd. Zo niet, dan sluit de topman een productiestop niet uit.

De parkeerplaats voor vliegtuigen van de Boeing-fabriek in Seattle. Het terrein loopt steeds verder vol omdat er elke maand 42 MAX 8-vliegtuigen bijkomen.
De parkeerplaats voor vliegtuigen van de Boeing-fabriek in Seattle. Het terrein loopt steeds verder vol omdat er elke maand 42 MAX 8-vliegtuigen bijkomen. Foto Gary He/Reuters

Kon oktober voor Boeing nóg slechter worden? De afgelopen dagen werd de topman van de passagiersluchtvaartdivisie ontslagen en volgde de onthulling dat het bedrijf mogelijk al in 2016 wist van problemen met de 737 MAX 8. Woensdagochtend berichtte Reuters bovendien over het officiële rapport over de eerste van twee rampen met dit vliegtuigtype. Conclusie daarvan: het toestel kende verschillende softwaregebreken.

Woensdagmiddag bleek dat het nog erger kon. Bij de presentatie van de kwartaalcijfers maakte topman Dennis Muilenburg bekend dat de winst in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar 43 procent daalde, tot 1,3 miljard dollar (ongeveer 1,2 miljard euro). Dat was een grotere daling dan analisten hadden verwacht. Het niet kunnen leveren van de 737 MAX aan luchtvaartmaatschappijen (die pas na levering betalen) drukt zwaar op de resultaten van de Amerikaanse vliegtuigfabrikant. Het bedrijf zag de omzet ook dalen met 21 procent.

De 737 MAX-toestellen staan wereldwijd al bijna een half jaar aan de grond sinds 346 mensen omkwamen bij twee crashes, in Indonesië en Ethiopië. De oorzaak daarvan bleek te liggen bij het softwaresysteem van de vliegtuigen, dat Boeing sindsdien probeert te updaten. Maandelijks rollen er wel nog steeds 42 toestellen van de productielijn, waardoor het terrein van Boeing bij Seattle steeds verder volraakt.

Ondanks de slechte cijfers koerste het aandeel van Boeing woensdagavond Nederlandse tijd licht hoger. Beleggers leken enigszins gerustgesteld met Muilenburgs verwachting dat de 737 MAX eind 2019 weer mag vliegen. Maar dat was volgens analisten eerder een opluchting over het feit dat hier geen slecht nieuws over was.

Optimistische schatting

Want veel blijft nog onduidelijk over de terugkeer van de 737 MAX – en daarmee over het lot van Boeing. Dat het vliegtuig eind 2019 de lucht in mag, zoals het bedrijf zelf denkt, is op dit moment de meest optimistische schatting. Europese luchtvaartautoriteiten gaan uit van toelating in januari 2020, maar de Amerikaanse Federal Aviation Authority (FAA) doet geen uitspraken over de tijd die het nog nodig heeft om een terugkeer goed te keuren.

De angst dat dat nog wel even zou kunnen duren, groeide vorige week door een onthulling van Reuters. Het persbureau meldde dat een testpiloot van Boeing al in 2016 vond dat een MAX 8-simulator zich vreemd gedroeg. Met die informatie werd echter niks gedaan. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit noemde het nieuws afgelopen weekend „zorgwekkend”.

Mocht de FAA meer tijd nodig hebben, dan is een productiestop nog altijd een optie. Ook topman Muilenburg sloot dat woensdag niet uit, „wanneer het tijdsverloop van de herintroductie anders zal zijn dan wij denken”. Die drastische stap kost het bedrijf waarschijnlijk veel geld, en gaat vrijwel zeker gepaard met banenverlies in de regio.

Boeing zelf is voornemens de productie van de 737 MAX voorlopig op hetzelfde tempo te houden. In 2020 zou deze zelfs verhoogd kunnen worden naar 57 toestellen per maand.

Grootste uitdagingen

De opstapelende problemen hebben bij Boeing inmiddels geleid tot een aantal personele ingrepen. Dinsdag ontsloeg het bedrijf de baas van de passagiersluchtvaarttak, Kevin McAllister, en verving hem door Stan Deal, die al 33 jaar bij het bedrijf werkt. Hij moet de komende maanden proberen de productie van de 737 MAX op te schroeven, de gebouwde vliegtuigen wereldwijd af te leveren én deze zonder grote problemen in gebruik te laten gaan – een gigantische taak, die over het algemeen wordt gezien als één van de grootste uitdagingen in de luchtvaartindustrie ooit.

Lees ook: Waarom de Boeings neergingen

Topman Muilenburg is bovendien sinds begin oktober niet langer voorzitter van de raad van bestuur, hoewel hij wel de hoogste baas blijft. Volgens Boeing zorgt dat ervoor dat Muilenburg volledig kan focussen op het oplossen van de 737 MAX-kwestie.

Analisten hebben moeite om die ongebruikelijke stap te duiden. Mogelijk is de splitsing van functies een manier om plaats te maken voor een nieuwe man van buiten in de top van het bedrijf: het voorzitterschap is overgenomen door David Calhoun, een doorgewinterde topman die al veel bedrijven door lastige tijden heeft gegidst. Zo leidde hij de vliegtuigtak van General Electric in de voor de luchtvaartbranche moeilijke jaren na 9/11.