Michael Hutchence met zijn toenmalige geliefde Kylie Minogue

‘Michael Hutchence was geen Kurt Cobain, hij was dol op de roem’

Interview Richard Lowenstein Volgens filmmaker Richard Lowenstein ging INXS-zanger Michael Hutchence niet aan excessen en een opgezwollen ego ten onder, maar aan een tragisch ongeluk.

Een beeldschone jongen met een volle, precieze bariton. Slank, golvende krullen, uitdagende, intense blik: een geboren rockgod was Michael Hutchence, voorman van INXS. De Australische band is inmiddels wat in de vergetelheid geraakt, al kent vrijwel iedereen liedjes als ‘Never Tear Us Apart’ of ‘Need You Tonight’.

Wat het meest beklijft is de tragische dood van Hutchence (1960-1997). Hij verhing zich in Sydney na twee jaar te zijn opgejaagd door de Britse tabloids vanwege zijn toxische relatie met presentator Paula Yates, zelf in een vechtscheiding om haar drie dochters met Bob Geldof, organisator van Live Aid. Hutchence’ zelfmoord was erotische zelfwurging, beweerde Yates. Zelf overleed ze in 2000 aan een overdosis. De vierjarige dochter van Hutchence en Yates, Tiger Lily, vond haar moeders lichaam.

Triest, maar bekend verhaal: rockster gaat aan excessen ten onder? De Australische filmmaker Richard Lowenstein (60) ontkent dat. Hij is in Amsterdam om te praten over Mystify, zijn ontroerende portret van Hutchence, met wie hij sinds 1984 bevriend was – Lowenstein filmde alle videoclips van INXS en cultfilm Dogs in Space (1986).

Hij was getuige van een uiterst onsympathieke Hutchence, erkent hij. „Ik zat er soms naast als hij over de telefoon tegen Geldof stond te tieren. Ik zei: ‘Michael, hij is de vader van die meisjes, hij heeft ook rechten.’ ‘Nee, ik ben nu hun vader, Bob is de duivel, een klootzak…’ Michael gedroeg zich als een kind, volstrekt egocentrisch.”

Maar dat wangedrag was geen gevolg van een „langzaam opgezwollen ego”, stelt Lowenstein: „Zijn verhaal is een Griekse tragedie, maar niet die van Icarus. Michaels tragedie is die van de sterveling die het zo voor de wind ging dat Zeus jaloers werd en een bliksemschicht van de Olympus wierp. Zijn leven kende een zeer abrupte ommekeer.”

Emotioneel ontremd

Die ommekeer was in augustus 1992, toen Hutchence met zijn toenmalige vriendin, topmodel Helena Christensen, in Kopenhagen halfdronken op de fiets pizza’s wilde bestellen. Hij kreeg ruzie met een taxichauffeur die hem een duw gaf. Hutchence klapte met zijn hoofd op een trottoirrand, raakte in coma, ontwaakte boos in het ziekenhuis en wilde direct naar huis. Zo bleef zijn schedelfractuur onbehandeld; toen hij alsnog een neuroloog bezocht, bleek de hersenschade onomkeerbaar. Hutchence was zijn reuk en smaak grotendeels kwijt. Emotioneel bleek hij ontremd.

Lowenstein besefte pas veel later hoe groot de impact was. „Na het ongeluk was Michael na één Heineken volledig incoherent. Hij kon zijn gedachten niet ordenen, zijn emoties niet beteugelen. Ik kende hem als een ‘pleaser’ die nooit schreeuwde. Nu vernielde hij voor de lol een vintage gitaar van een vriend en riep ‘fuck off’ naar fans. Bij een feestje in een hotelsuite was Michael opeens in tranen en zat ik hem op bed te wiegen. Er was iets heel erg mis, maar wat?”

Hutchence zelf hield de omvang van zijn letsel geheim. Lowenstein: „Hij kon geen zwakte tonen, dacht hij. INXS verloor in 1992 terrein. Hij zat in een midlifecrisis; popsterren raken vaak in paniek als ze de dertig passeren. Zijn vriend Bono had met U2 de weg naar langdurigheid gevonden, INXS niet. Bij de MTV-Awards sneerde de nieuwe sensatie Oasis dat hij een has-been was.” Voeg daar de ‘chaos in zijn hoofd’ aan toe, zijn verknipte relatie met Yates, de tabloids, zijn geringe tolerantie voor drank: een perfecte storm. „Michael was niet onder invloed van drugs toen hij zelfmoord pleegde, hij had twee etmalen gezopen zonder veel slaap”, volgens Lowenstein.

Michael Hutchence.

Foto Steve-Pyke

Liefdesbrief aan Hutchence

Mystify is een meeslepende, intieme liefdesbrief aan de Hutchence van vóór het ongeluk. Lowenstein: „Hij was geen Kurt Cobain, Michael was dol op de roem. En ook geen geborneerd, arrogant seksbeest: hij had serieuze relaties die hij na een paar jaar steevast saboteerde, dat wel. Een in wezen verlegen jongen die op het podium zijn egojasje aantrok, maar daarna weer uittrok.” En een sensuele hedonist voor wie het verlies van geur en smaak kolossaal was. „Michael was gek op smaken, geuren, bloemen, kazen, culinaire hoogstandjes. Zijn obsessie was de roman Het Parfum van Patrick Süskind, die deed hij iedereen cadeau.”

Geen duistere kanten? „Nauwelijks. Hij kwam uit een gebroken, onveilig gezin en had een hang naar depressie. Michael kon slecht alleen zijn en zat nooit stil. Hij moest liedjes schrijven, optreden, een film of soloalbum maken, feesten. Compulsief gemotiveerd dus, maar dat geldt voor veel artiesten, vraag Nick Cave maar. Tot 1992 had Michael dat prima onder controle”, aldus Lowenstein.

De regisseur maakte Mystify deels uit ergernis. Hij vond dat hij te dicht op Hutchence zat om een film te maken, maar zag louter „smakeloze hapsnap-documentaires” verschijnen, en een miniserie – Never Tear Us Apart – „die over heel iemand anders ging”. Dus begon hij 2009 zonder vastomlijnd plan interviews af te nemen, als eerste met Bono van U2, die in 2000 het nummer ‘Stuck in a moment you can’t get out of’ aan Hutchence wijdde.

Mystify is een documentaire zonder ‘pratende hoofden’, Hutchence is continu in beeld, terwijl anderen over hem praten. Vooral vrouwen: oudere zus Tina, vriendinnen, een road-manager annex surrogaatmoeder. Lowenstein: „Vrouwen observeren beter en hebben veel meer emotioneel geheugen. Mannen vertellen oorlogsverhalen: dat wilde feest toen die en die uit het raam viel. Tijdens het maken van Mystify ontdekte ik dat ik Michael zelf ook niet echt kende, en hij mij niet. Toch waren we heel goede vrienden.”

De band INXS blijft in Mystify op de achtergrond. Geen wonder: Lowenstein belandde in een loopgravenstrijd met manager Chris Murphy, die INXS’ muziek alleen vrijgaf als hij het recht op ‘final cut’ kreeg. Dus maakte Lowenstein met de pest in zijn lijf een portret zonder muziek. Toen Hutchence’ inmiddels volwassen dochter Tiger Lily die versie zag, stuurde ze een e-mail naar band en manager: waren ze gek geworden? Lowenstein: „Een etmaal later kreeg ik een mailtje: welke nummers wil je, hoeveel geld heb je? De band begreep dat ze anders in een gênante positie belandden.”

INXS, dat na 1997 doorging met andere zangers, weet hoe Lowenstein over ze denkt.„Ze hadden na Michaels dood iets nieuws moeten beginnen, zoals Nirvana en Joy Division na de dood van Kurt Cobain en Ian Curtis. Hoor je de band over Michael, dan is dat een rare mix van rancune, woede, nostalgie en liefde. Ze verloren niet alleen een vriend, maar ook hun band. Dat weten ze.”

Praten over zelfdoding kan bij de landelijke hulplijn 113 Zelfmoordpreventie. Telefoon 0900-0113 of www.113.nl.