Lupita Nyong’o: frêle maar met rauwe energie

Profiel Lupita Nyong’o Actrice Lupita Nyong’o won met haar eerste filmrol in ‘12 Years a Slave’ meteen een Oscar. Sindsdien kiest ze haar rollen – vaak in films met een sociale boodschap – met zorg en smaak uit.

Lupita Nyong’o moet als schooljuf Caroline haar kleuters beschermen tegen zombies in ‘Little Monsters’.
Lupita Nyong’o moet als schooljuf Caroline haar kleuters beschermen tegen zombies in ‘Little Monsters’.

Dat regisseur Abe Forsythe Oscarwinnaar Lupita Nyong’o als hoofdrolspeelster wilde in zijn zombiekomedie is niet vreemd. Als kleuterjuf Miss Caroline is ze in Little Monsters een baken van waardigheid tussen twee vuilbekkende kinderhaters met wie zijzelf en haar schoolklasje opgesloten zijn geraakt, op de vlucht voor levende doden. De actrice en producent bewees al eerder dat ze extreme emoties of rauwe energie kan combineren met haast bovenmenselijk aandoende waardigheid. In een van haar eerste scènes in slavernijdrama 12 Years a Slave (2013), haar debuutfilm, wordt haar personage Patsey verplicht voor haar eigenaar te dansen in nachtkleding. Het frêle meisje krijgt al snel een karaf tegen het hoofd; de echtgenote van de plantagehouder is zelfs in deze mensonterende omstandigheden jaloers op haar. In superheldenfilm Black Panther (2018) viel ze op als spion Nakia, die ondanks haar vechtlust een elegante love interest en potentiële toekomstige koningin blijft.

Droomdebuut

Dat Nyong’o zelf graag wilde meespelen in Little Monsters is verrassender. De zombiekomedie met relatief klein budget lijkt een buitenbeentje in haar oeuvre, dat startte met het droomdebuut in 12 Years a Slave (2013), waarvoor ze meteen een Oscar kreeg voor beste vrouwelijke bijrol. Ze werd de eerste zwarte Afrikaanse actrice die het beeldje naar huis mocht nemen. Hoewel filmscripts hierdoor waarschijnlijk in stapels op haar afkwamen, was ze de jaren nadien slechts in een zestal films te zien of te horen als stemactrice. Vooral prestigieuze projecten, qua budget of qua sociaal geëngageerde inhoud, of beide. Zoals Black Panther, de eerste superheldenfilm met een bijna volledig gekleurde cast of Us, horror waarin minderbedeelde dubbelgangers hun deel van ‘The American dream’ opeisen bij succesvolle Amerikanen.

In die laatste film demonstreerde de actrice dat de manier waarop ze emoties overbrengt het resultaat is van veel denkwerk en technische voorbereidingen. Nadat regisseur Jordan Peele had verteld dat de dubbelganger die ze er speelde een „koningin en kakkerlak tegelijk was” met „een krassende stem die verschrompeld leek door het weinige gebruik” besliste Nyong’o een extreem akelige variant te creëren van de stemaandoening spasmodische dysfonie. Ze bestudeerde patiënten en samen met medische specialisten en coaches schiep ze een van de meest angstaanjagende stemgeluiden van het jaar.

Ralph Fiennes

Voor velen kwam de actrice uit het niets toen ze haar Oscar won. Ze werd voor haar debuut gecast terwijl ze nog op de acteeropleiding van Yale zat. Het heeft lang geduurd voor ze voluit durfde kiezen voor een acteercarrière, hoewel ze als kind al sketches opvoerde voor haar familie.

Nyong’o groeide grotendeels op in Kenia, waar haar vader momenteel een prominente rol in de politiek speelt. Ze werd geboren in Mexico omdat het Keniaanse gezin in de jaren tachtig tijdelijk het land was ontvlucht na de verdwijning van een oom, die zich net als haar vader verzette tegen het toenmalige regime.

Jaren later, nadat het gezin was teruggekeerd naar hun thuisland en Nyong’o zelf in de VS en Mexico had gestudeerd, regelde ze een zomerbaantje op de set van The Constant Gardener. Ze had er de taak Ralph Fiennes te voorzien van zijn favoriete koffie en vertrouwde de Britse acteur toe dat ze professioneel wilde acteren. Hij antwoordde dat het niet gemakkelijk zou zijn, maar als ze niets anders wilde, moest ze er volledig voor gaan. Vier jaar later startte ze haar opleiding aan Yale.

Nyong’o wordt sinds haar filmdebuut niet alleen door Hollywood op handen gedragen. Ze is het gezicht van prestigieuze make-upmerken, dook op in popsongs en stond tussen 2014 en 2018 vier keer op de cover van modeblad Vogue.

Ondanks dat de actrice schijnbaar zonder voorbereiding naar de hoogste regionen van het sterrendom werd gekatapulteerd, lijkt ze perfect te weten hoe ze moet omgaan met deze nieuwe roem. Ze schroomt niet zaken die haar storen eloquent aan te kaarten, zoals het fotoshoppen van haar natuurlijke haar in tijdschriften of hoe ze seksueel werd geïntimideerd door Harvey Weinstein.

Enige voorsprong op andere nieuwbakken sterren had ze wel, geeft ze in interviews grif toe. Ze groeide op in een openlijk geëngageerde familie met een vader die – in Kenia – een publiek figuur was. Ze wist dus dat je een onderscheid moet maken tussen je privépersoonlijkheid en je publieke persoonlijkheid. „Ook omdat je over dat laatste niet als enige zeggenschap kunt uitoefenen.”

Lees hier de recensie van ‘Little Monsters’

Zelf benadrukt de actrice graag de belangrijke rol van donkere rolmodellen. Kort voor haar Oscarwinst gaf ze een emotionele speech over haar worsteling als kind met haar huid die donkerder is dan die van veel Kenianen. Tot ze het donkere topmodel Alek Wek ontdekte. Deze maand verschijnt het door Nyong’o geschreven kinderboek Sulwe over datzelfde onderwerp.

Bepaalt het besef dat ze een voorbeeldfunctie heeft haar filmkeuzes? In het Amerikaanse blad Vanity Fair klonk ze een maand geleden alvast ambitieus en liet weten dat de projecten die ze kiest „een snaar moeten raken bij het publiek op een moment dat dat nodig is, net zoals het mij raakt op het moment dat ik eraan werk”.

Maar voor zombiekomedie Little Monsters viel ze vooral wegens de mix van genres: de film mengt een liefdeskomedie met slapstick en horror. „En omdat ze nog niet wist wat een succes Black Panther zou worden toen ze ‘ja’ zei”, grapte medespeler Josh Gad.