Opinie

Joker

Ellen Deckwitz

Mijn neefjes (13 en 11) mogen van alles, maar op één punt is hun moeder echt heel streng: gewelddadige films en series. Als het aan haar ligt zien zij op hun dertigste pas rolprenten die een 16+-rating hebben (maar ja, als het aan haar lag waren hun navelstrengen ook nooit doorgesneden, zodat ze hen tot hun afstuderen nog steeds umbilicaal van zuurstof en vitamines had kunnen voorzien) en toen ik naar Joker was geweest, naar verluidt de gewelddadigste film van het jaar, stonden ze meteen te stuiteren.

„Hoe was hij?”, vroegen ze in koor, waarmee ze natuurlijk bedoelden hoeveel figuranten er lens werden geschopt. Daar moest ik toch even over nadenken. Joker gaat over een sociaal onhandige man, Arthur Fleck, die bij zijn mentaal wankele moeder woont. Hij wil stand-upcomedian worden, wat lastig gaat want zijn humor is ongemakkelijk, zijn timing belabberd en hij heeft ook nog eens de neiging om in een hysterisch lachen uit te barsten wanneer hij zenuwachtig is. Alles gaat mis en zo verandert hij gaandeweg in een bijzonder agressieve cliniclown.

Lees ook de recensie van Joker: Verpletterend portret van afglijdende psychopaat

„Maar hoeveel bloe-hoed was er dan”, drongen mijn neefjes aan.

Dat viel wel mee, al was ik misschien niet de beste persoon om dat aan te vragen. Ik ben dol op brute films, vooral als ik ongesteld moet worden kijk ik de een na de ander, van Hostel tot The Godfather (verder ben ik zachtaardig, ik houd cavia’s) maar Joker was niet zozeer in fysiek opzicht gewelddadig, als wel in psychische zin.

De afschuwelijkste scènes zijn die waarin Arthur Fleck (voor wie je gaandeweg ondanks al zijn eigenaardigheden sympathie opvat en die op een zeker moment ook echt begint te ontroeren) belachelijk wordt gemaakt. Opnames van een rampzalig optreden belanden bij de televisie en worden uitgezonden tijdens de populairste latenightshow van Gotham City. De talkshowhost, van wie Arthur enorm fan is, drijft de spot met hem en de hele stad lacht hem uit. Deze massale schaterbui duurt en duurt maar en samen met Arthur kruip je als kijker ineen. Uitlachen is een poging tot destructie, en dit waren sloopwerkzaamheden van het kaliber atoombom.

„En daarom is Joker een van de gewelddadigste films die ik ooit heb gezien”, zei ik tegen mijn neefjes.

„Wow, dat snap ik best”, zei de oudste. „Het is vreselijk om te worden uitgelachen.”

„We willen dat mensen niet om óns lachen, maar om onze grapjes”, zei de jongste.

„Lachen is een soort applaus toch?”, zei de oudste.

Ja. En het tegenovergestelde van een slachting.

Ellen Deckwitz schrijft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.