‘Het Disneyland voor sportartsen’ staat in Doha

Sportgeneeskunde Aspetar, een ziekenhuis in de Qatarese hoofdstad Doha, biedt de internationale sportelite alle medische behandelingen onder één dak.

Aspetar is meer dan een ziekenhuis. Het is ook een opleidingscentrum voor chirurgen en biedt ruimte voor onderzoek en conferenties.
Aspetar is meer dan een ziekenhuis. Het is ook een opleidingscentrum voor chirurgen en biedt ruimte voor onderzoek en conferenties. Foto Isabelle Eshraghi/Hollandse Hoogte

De Torch, de alom zichtbare, 300 meter hoge toren in Doha, wordt gesecondeerd door het opvallende Khalifastadion, waar onlangs de WK atletiek werden gehouden. In de schaduw van die aandachttrekkers staat een voor Qatarese begrippen architectonisch ingetogen gebouw: ziekenhuis Aspetar, gespecialiseerd in orthopedie en aangeprezen als een sportmedisch paradijs.

De entree is sober, de ontvangst hartelijk. Gasten zijn welkom, maar onder geregisseerde begeleiding. Binnen in de ontvangsthal mengen mannen in traditioneel witte thobe en in het zwart gesluierde vrouwen zich met fleurig strak geklede sporters. Een wonderlijke cocktail in een uitzonderlijke medische omgeving. Waar Qatari in de ene vleugel van de reguliere orthopedische zorg gebruikmaken, verzamelen sporters uit alle windstreken – maar voornamelijk het Midden-Oosten – zich in de andere vleugel om hun blessures te laten behandelen, vrijwel altijd met aansluitende revalidatie.

In Aspetar worden topsporters verwelkomd door een team van 797 specialisten uit 71 landen

Speciaal tintje: er is een kans dat je in Aspetar topvoetballers als Ángel di María, Yaya Touré of Neymar, of de olympische atletiekkampioenen Mo Farah, Justin Gatlin of Wayde van Niekerk tegen het lijf loopt. Maar ook rugbyers, handballers, boksers, wielrenners of zwemmers uit de hele wereld melden zich hier. Aspetar is ontdekt door de sportelite, die in Doha wordt verwelkomd door een team van 797 medewerkers, onder wie (para)medisch specialisten uit 71 landen.

Aspetar is meer dan een ziekenhuis. Het is ook een opleidingscentrum voor chirurgen en biedt ruimte voor onderzoek en conferenties. Het sportmedisch centrum vloeit voort uit National Vision 2030, een overheidsplan om Qatar te transformeren in een geavanceerde, duurzame samenleving. Sport behoort tot de speerpunten en in Qatarese ogen is het vanzelfsprekend dat de medische ondersteuning perfect moet zijn. Aspetar is daarvan de weerslag.

Disneyland voor sportartsen

De Maastrichtse huisarts/sportarts Jos Benders bracht in 2015 tijdens een IOC-congres een werkbezoek aan Aspetar. Hij was dusdanig onder de indruk van de opzet en de faciliteiten dat hij van „het Disneyland voor sportartsen” spreekt. Benders: „Over de zorgkwaliteit kon ik als bezoeker inhoudelijk niet oordelen, maar wat ik zag aan instrumenten en voorzieningen maakte diepe indruk.”

Benders overdrijft niet, want na een rondleiding door de sportmedische sectie begrijp je de keuze van geblesseerde sporters voor Aspetar. Alle medische behandelingen zijn samengebracht onder één dak. Of het nu kwalen aan spieren, ledematen, psyche of inwendige organen betreft, de begeleiding en faciliteiten zijn state of the art.

Als sporter ben je gegarandeerd van hoogwaardige medische ingrepen en voortreffelijke zorg, zoals een televisiescherm in het plafond boven de behandelstoel van de tandarts. Een tandarts hoort in Aspetar tot de standaard check-in-procedure. De achterliggende gedachte: een gebitsprobleem kan de oorzaak van aanhoudende klachten zijn. En die tv moet ervoor zorgen dat het verblijf als prettig wordt ervaren.

De eerste zichtbare, glazen ruimte van de sportmedische afdeling is de rehab, waar het krioelt van sporters op een scala aan fitnesstoestellen. Daaronder het nieuwste snufje: door ruimtevaartorganisatie NASA ontwikkelde anti-zwaartekrachtloopbanden waarmee, ter verlaging van de belasting, het lichaamsgewicht tot 90 procent kunstmatig kan worden gereduceerd. Stilzitten is er niet bij, want wie in de revalidatieruimte even niet van een apparaat gebruik kan maken, oefent met halters of aquajogt in het zwembad.

3D-kaart van de spieren

Een verdieping hoger in Aspetar stijgt ook de technologische ontwikkeling. Bijvoorbeeld op de afdeling waar met markers beplakte patiënten oefeningen doen. Artsen maken daar een 3D-kaart van de spieren waaruit informatie over elasticiteit, uithoudingsvermogen en kracht is te destilleren. Nuttig voor met name voetballers, met die van de Franse topclub Paris Saint-Germain als meest frequente bezoekers; voor de hand liggend voor een club met een Qatarese eigenaar.

Even verderop heeft de voet de volle aandacht van podotherapeuten. Op beeldschermen wordt de anatomie van de voet ontleed aan de hand van specifieke scans. Tevens houden ze zich bezig met de ontwikkeling van schoeisel in het algemeen en aangepaste zooltjes in het bijzonder.

Wil een sporter op hoogtestage? Kom naar Aspetar, waar inpandig een ‘hoogtepaviljoen’ is gecreëerd. In ruimtes staat machines die het lichaam op een nagebootste hoogte, variërend van 500 tot 5.000 meter, tijdens inspanning kunnen testen. Hartslag en bloeddruk worden voortdurend gecontroleerd, tot in de 25 luxueuze hogedrukkamers waar sporters kunnen verblijven. Toegevoegde dienst in die slaapkamers: roomservice.

Bij aankomst gaan sporters naar de tandarts: een gebitsprobleem kan de oorzaak van klachten zijn

Niet alleen sporters zijn welkom in Aspetar, ook geïnteresseerde medici, in het bijzonder chirurgen in opleiding. Hen wordt een gespecialiseerd programma aangeboden, met scholing op echte ledematen – voornamelijk schouders, knieën, enkels en torso’s – die dankzij de inspanning van zes Qatarese ministeries worden geïmporteerd uit de Verenigde Staten.

Aspetar mag het walhalla voor sportartsen heten en met een accreditatie van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en de wereldvoetbalbond FIFA pronken, toch zal een sporter niet in eerste instantie aan een medische behandeling in het Midden-Oost denken. Dergelijke hoogwaardig medische centra zouden in het Westen moeten staan, zegt sportarts Robbart van Linschoten, die vanaf 2010 zes jaar op Aspetar heeft gewerkt. „Aspetar is een ideaal ziekenhuis en levert topkwaliteit. Voor mij als sportarts een unieke ervaring. En dan heb ik de hoogtij-jaren meegemaakt. Sinds de boycot van Qatar door Saudi-Arabië en verwante golfstaten is de toeloop [van sporters] afgenomen”, zegt Van Linschoten, die zich na terugkeer uit Qatar als zelfstandig sportarts in Rotterdam vestigde.

Wat wringt is de toestroom van Qatari, gelokt door de hoge kwalitatieve zorg. Van Linschoten moest ook deze locals behandelen, wat voor hem geen bezwaar was, maar niet strookte met de sportmedische opzet van het ziekenhuis en bovendien extra werkdruk gaf. Maar het management van Aspetar heeft die ontwikkeling niet weten te stoppen, waardoor van de nood een deugd is gemaakt en het ziekenhuis nu dus twee doelgroepen bedient.